’Sacre’ met slagkracht, vaart, contrast en etsende strijkers

Muziek

Limburgs Symfonie Orkest en Barbara Hannigan (sopraan) olv Ed Spanjaard. Za 26/4, Theater aan het Vrijthof, Maastricht.

Honderdvijfentwintig jaar bestaat het Limburgs Symfonie Orkest (LSO) in september, maar het hele kalenderjaar staat ruim in het teken van die feestelijkheden. In 1883 begon het orkest als Maastrichts Stedelijk Orkest in het stadspark van Maastricht, om vanaf 1955 onder de huidige naam op te treden – de laatste naamswijziging betreft de ’ph’ in het woord ’symphonie’ die vorig jaar veranderde in een moderne ’f’).

Behalve zijn ervaring in het orkestrepertoire nam dirigent Ed Spanjaard ook zijn achtergrond als dirigent van hedendaagse muziek – onder andere bij het Nieuw Ensemble – mee naar het LSO.

Dat die combinatie bij Spanjaard vaak spannende programma’s oplevert, hoorde je zaterdag in het Maastrichter Theater aan het Vrijthof, dat voor de feestelijke gelegenheid in lentedecor was getooid. Het LSO voerde een intens concert uit – met voorjaarswerk van Claude Debussy en Igor Stravinsky, maar ook met de première van de verpletterende nieuwe liederencyclus ’Sables, Oxygène’ van de Nederlandse componist Bart Visman (1962).

Normaal gesproken moet je er als jonge componist niet aan denken dat je in een programma naast de ’Sacre du printemps’ van Stravinsky wordt gezet. Geldt de thuisloze Rus al als een van de groten van de vorige eeuw, zijn ’Sacre’ is helemaal een soort icoon geworden, een intimiderend geniaal orkestwerk dat een grote mate van lijfelijkheid paart aan koel en mechanisch intellect.

Onder Spanjaard speelde het LSO de ’Sacre’ zaterdag met veel drive, slagkracht en contrasten. Sterk was de kopersectie, die zijn partijen met precisie de zaal in vuurde. De strijkers klonken etsend scherp en het slagwerk was een ratelend-stampende machine. Zinvol geweld, zeg maar, waarin Spanjaard zijn gentleman-achtige verfijning nooit uit het oog verloor.

Hoe indrukwekkend Stravinsky altijd weer is, voor Vismans vijf orkestliederen ’Sables, Oxygène’ gold zoiets als de overtreffende trap van overrompelend. Waren de bijzondere Franstalige gedichten van collega-componist en dichteres Saskia Macris al zwanger van expressie en betekenis, Vismans lyrische muziek elektriseerde die atmosfeer nog eens – vanaf de eerste zachte diepe strijkersklanken tot het zinderend gillende tutti-slotakkoord – allebei op een gekleurd Es-groot.

De ingehouden adem in het eerste lied ’Chartres’, met zijn volgezogen strijkersklank en zijn betoverende blazersmixturen; de wals als een koortsige doodsroes in ’Semences’; de zacht oplichtende klankhuid in ’Marines’; de kinderwereld in ’Volcans’ en de hyperexpressieve golven in ’Fruits’ – Visman maakte vijf aangrijpende gestaltes van tijdloosheid, badend in on-Nederlandse klankweelde. Sopraan Barbara Hannigan, zoals altijd verbluffend, liet zich in ’Sables, Oxygène’ horen van haar lyrische kant: warm uitgesponnen lijnen en een aangrijpende binnenwereld in iedere toon gaven de liederen een welhaast romantische lading.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden