Saamhorigheid bij Ajax ver te zoeken

(Trouw) Beeld ANP
(Trouw)Beeld ANP

Ajax verspeelde de kans om na de zomer deel te nemen aan de voorronde van de Champions League. De Amsterdammers verloren op pijnlijke wijze van Sparta (4-0).

Ajax blijft andermaal verschoond van een optreden in de Champions League. Na een nederlaag bij Sparta is de tweede plaats op de ranglijst van de eredivisie buiten bereik geraakt. Het hulpeloze optreden in Rotterdam stond niet op zichzelf. Onder trainer Van Basten bleef Ajax een collectief van getalenteerde individuen. Slechts sporadisch smolten die samen tot een harmonieus geheel.

Schoorvoetend gaf Van Basten vorige week in het programma Studio Voetbal toe, dat Ajax onder zijn leiding vrijwel nooit opereerde als een team. Als coach had hij gefaald de ploeg tot een eenheid te smeden. De biecht gaf geen nieuwe inzichten. De feiten spraken voor zich. Wel had de timing beter gekund, kort voor een cruciale fase in het seizoen.

De woorden van Van Basten kregen gisteren op Het Kasteel extra lading. Zo laconiek verspeelden de Amsterdammers het zicht op de tweede plaats op de ranglijst. Geen moment werd duidelijk dat ze vochten voor een ticket voor de voorronde van de Champions League. Toen saamhorigheid het meest gewenst was, gaf Ajax niet thuis.

Terwijl Sparta streed voor elke meter, leek de opponent in de waan te verkeren een trainingspartij af te werken. In hun ijver brandstof te putten uit het gedrag van de tegenstander, meenden de spelers van de thuisploeg in de plichtmatigheid van Ajax een teken van arrogantie te zien. Het hielp hen over een dood punt te komen.

De energie die de ergernis opleverde, leidde tot een knap resultaat. Sparta gaf zichzelf en het publiek een prachtig cadeau. Zeven dagen voor het competitieslot verlengde de club zijn verblijf op het hoogste niveau minimaal met een jaar. Directe degradatie of het spelen van nacompetitie blijft de Rotterdammers bespaard.

Aanvaller Rose verpersoonlijkte de oerdrang om succes te boeken. Met een verbeten trek op zijn gezicht struinde hij over het veld, klaar om een opstootje te forceren, een bal te onderscheppen of te scoren. Interne strubbelingen verdwenen naar de achtergrond. Slechts één ding telde: als team boven zichzelf uitstijgen.

Deze insteek leverde een evenaring van een clubrecord op. Net als in 1962 werd Ajax op Het Kasteel met 4-0 verslagen. Duplan en Rose zetten de ploeg voor de rust op een comfortabele voorsprong. In de tweede helft maakten John en Adeleye het karwei af. Behalve eendracht en een voorbeeldige inzet gaf slapheid van Ajax de zege gestalte.

Bij de openingstreffer van Duplan stond laatste man Wielaert te slapen. Doelman Vermeer leidde de 2-0 in de hand. Hij duwde een schot van John recht in de voeten van Rose. Bij de 4-0 van Adeleye, een kopbal in de verre hoek, verzuimde De Jong mee de lucht in te gaan. Oleguer liet zich evenmin van zijn beste kant zien. De Catalaan kreeg rood voor het neerhalen van de doorgebroken Duplan.

En Van Basten? Die volgde de verrichtingen op het veld met de hem bekende gelatenheid. Alsof de Utrechter een neutraal toeschouwer was en niet de eindverantwoordelijke van een mislukt miljoenenproject. Beleving en gedrevenheid gingen niet van hem uit. Voor een motiverende prikkel konden de Ajacieden niet bij hun coach terecht.

De hoofdrolspeler stak de hand in eigen boezem. Na afloop van de blamage gaf hij toe niet vrijuit te gaan. Van Basten kon ook niet anders. De oud-bondscoach spendeerde 34 miljoen euro om het elftal terug te brengen aan de top. Tot op heden betaalden deze investeren zich niet uit. Inschattingsfouten op de transfermarkt, blessures en warrig handelen stonden structurele prestaties in de weg.

Op Enoh en Aissati na toonden geen van de aanwinsten hun meerwaarde aan. Het vreemde selectiebeleid van Van Basten hielp hen niet. Vrijwel nooit liet hij Ajax twee weken achtereen in dezelfde opstelling aantreden. Basiskrachten konden zonder duidelijke aanleiding degraderen tot tribuneklant. En andersom. Vaste patronen sleten niet in, het zelfvertrouwen bleef broos.

Veel hoogtepunten beleefde Van Basten in zijn eerste contractjaar bij Ajax niet. Alleen in het toernooi om de Uefa Cup maakte zijn elftal een waardige indruk. Op nationaal niveau verloor hij terrein op AZ en FC Twente. Een afrekening blijft waarschijnlijk uit. Hoe zwaar, zowel sportief als financieel, de gevolgen van zijn falen ook zijn. Algemeen directeur Van den Boog wil rust en continuïteit in alle geledingen. Met andere woorden: Ajax en Van Basten zijn voorlopig aan elkaar veroordeeld.

De aangeslagen Ajax-doelman Vermeer verlaat het veld van Sparta. ( FOTO ROBERT VOS, ANP) Beeld ANP
De aangeslagen Ajax-doelman Vermeer verlaat het veld van Sparta. ( FOTO ROBERT VOS, ANP)Beeld ANP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden