’s Werelds grootste wapenexporteur, de VS, wil uit het VN-verdrag over wapenhandel stappen

President Trump toont de handtekening waarmee hij zich uit het VN-verdrag wil terugtrekken aan leden van de National Rifle Association. Beeld AFP

De Amerikaanse president Donald Trump wil zijn land terugtrekken uit het VN-verdrag dat wapenhandel moet reguleren. Volgens hem is het verdrag een aantasting van de Amerikaanse soevereiniteit en ‘Amerikanen leven volgens Amerikaanse wetten, niet volgens de wetten van andere landen’.

De president zegde eerder andere internationale akkoorden op, waaronder het Klimaatakkoord van Parijs, een handelsakkoord met Aziatische landen, en een internationale deal met Iran.

De VS stemden met het wapenverdrag in tijdens het presidentschap van Barack Obama. Ze hebben het echter nooit geratificeerd. Tijdens een bijeenkomst vrijdag van de National Rifle Association (NRA), een wapenlobby, ondertekende Trump ter plekke op het podium een brief waarin hij de Senaat oproept het ratificatieproces volledig te staken. Het is niet zeker dat de Senaat dat ook daadwerkelijk zal besluiten, maar de kans daarop is groot.

Het internationale VN-verdrag over wapenhandel (ATT, Arms Trade Treaty) uit 2013 stelt regels aan de handel in bijvoorbeeld handvuurwapens, tanks en raketwerpers. Zo moeten exporteurs nauwlettend in de gaten houden dat ze geen wapenembargo’s schenden, en dat hun wapens niet worden gebruikt voor terrorisme, oorlogsmisdaden of misdaden tegen de menselijkheid. Ruim honderd landen hebben het verdrag wel geratificeerd.

Aderlating

Als de VS zich daadwerkelijk terugtrekken is dat een behoorlijke aderlating. De VS zijn de grootste wapenexporteur ter wereld, de waarde van hun wapenexport is bijna 60 procent hoger dan die van nummer twee, Rusland. Tegenstanders, waaronder de NRA, claimen dat het verdrag een inbreuk betekent op de vrijheid van wapenbezit, wat in de VS een grondrecht is. Ook vinden ze het oneerlijk dat andere belangrijke wapenexporteurs als Rusland en China het verdrag niet hebben ondertekend. Die landen zouden daardoor marktaandeel van de VS kunnen overnemen. Ze wijzen erop dat in landen als Groot-Brittannië en Duitsland het verdrag wordt aangegrepen om wapenleveranties aan Saoedi-Arabië te blokkeren vanwege de betrokkenheid van dat land bij de oorlog in Jemen, waarbij duizenden burgerdoden zijn gevallen.

De laatste jaren is er in de VS veel discussie over het recht op wapenbezit. Er zijn na schietpartijen op scholen en andere locaties wel kleine beperkingen gesteld aan de verkoop van sommige type wapens, waaronder automatische wapens, maar grote ingrepen zijn er niet gedaan. Ook worden enkele maatregelen die Amerikaanse staten hebben genomen tegen de verkoop van wapens juridisch aangevochten. Volgens voorstanders van het VN-verdrag heeft het VN-verdrag geen invloed op de wapendiscussie in de VS zelf en helpt het verdrag juist de relatief strenge regels die de VS hebben voor wapenexport de norm te maken in de wereld.

Lees ook:

Trump pakt het anders aan

President Trump is geen voorstander van grote internationale verdragen, maar wil kernbewapening tegengaan via aparte gesprekken met Noord-Korea of met China en Rusland.

Druk van New York brengt wapenclub NRA in problemen

Amerikaanse staten en steden proberen zelf paal en perk te stellen aan de invloed van de wapenlobby in de VS, omdat het op federaal niveau niet lukt. Onder meer door bedrijven ertoe te dwingen geen zaken meer te doen met de NRA.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden