S&P tilt zwaar aan politieke situatie VS

Kredietbeoordelaars, wie zijn ze en wat doen ze? Vier vragen, vier antwoorden

1. Wie of wat is Standard & Poor's?
Standard & Poor's is een kredietbeoordelingsbureau, kort gezegd een bedrijf dat de kwaliteit van schulden beoordeelt. Naast Standard & Poor's zijn Moody's en Fitch bekende kredietbeoordelaars. Met zijn drieën hebben deze bedrijven vrijwel de gehele markt van schuldanalyse in handen. Of het nu gaat om de schulden die grote bedrijven uitgeven, of overheden, of financiële instrumenten die banken ontwikkelen - de kredietbeoordelaars plakken er een rapportcijfer op.

2. Waarom wordt er zoveel waarde gehecht aan het oordeel van deze partijen?
Beleggers gebruiken de analyses van kredietbeoordelaars om te kijken hoe 'veilig' een belegging is. In het algemeen geldt: hoe hoger de beoordeling, hoe minder kans dat de schuldenaar het geleende geld niet kan terugbetalen. Schuldenaren met een goede beoordeling betalen daarom minder rente dan diegenen die een slechte beoordeling krijgen. Doordat er zoveel verschillende partijen zijn die schuld uitgeven, gebruiken beleggers de oordelen als een soort objectieve maatstaf voor het risico.

In principe kan iedereen iets zeggen over de kredietwaardigheid van schuldenaren, maar de grote drie kredietbeoordelaars hebben het voordeel dat zij al heel lang meedraaien en daarmee een reputatie hebben opgebouwd. Daar moet bijgezegd dat zij betaald krijgen voor hun beoordeling door de partijen die de schuld uitgeven. Er bestaat dus een risico op belangenverstrengeling: degene die je rekening betaald, wil ook graag een goede beoordeling krijgen.

Dat bleek tijdens de financiële crisis, toen kredietbeoordelaars pakketten hypotheken het veiligste stempel gaven, zeer naar de zin van banken die ze graag wilden verkopen.

3. En de Verenigde Staten krijgen sinds dit weekeinde een slechte beoordeling?
Nee. Tot voor kort hadden de Verenigde Staten altijd de beste beoordeling op de schuld die mogelijk is: AAA. Standard & Poor's heeft dat oordeel nu met één stapje verlaagd, naar AA+. Je zou dus kunnen zeggen dat het bedrijf de schuld van de VS nog altijd als zeer veilig beoordeelt, maar niet meer als het allerveiligst. Overigens geven de andere twee kredietbeoordelaars de schuld van de VS nog altijd de veiligste status, maar ze hebben al wel gewaarschuwd dat zij in de toekomst misschien ook de beoordeling naar beneden zullen bijstellen.

4. Waar baseert zo'n kredietbeoordelaar zijn mening op?
Kredietbeoordelaars kijken bij de schulden van landen naar alle mogelijke economische cijfers die voor handen zijn. Hoe staat het met de economische groei in een land? Hoe hoog is de werkloosheid? Heeft de overheid een groot tekort op de begroting? Hoe hoog is de bestaande schuld ten opzichte van het nationaal inkomen? Al dit soort factoren wordt gewogen om een antwoord te geven op de vraag: hoe waarschijnlijk is het dat een land zijn schuld niet zal terugbetalen?

Dat nu slechts één van de drie grote kredietbeoordelaars de status van de VS heeft verlaagd geeft al aan dat een antwoord op die vraag altijd een kwestie van inschatting is. Hoewel de VS een hoge werkloosheid kennen en een fors tekort op de begroting, heeft Standard & Poor's bij de afwaardering vooral de politieke discussie over het schuldplafond in de VS zwaar meegewogen. Het gaat er dus niet zozeer om de vraag of de VS in staat zijn schuld terug te betalen, maar meer dat het politieke gesteggel heeft laten zien dat de bereidheid tot terug betaling kennelijk onderwerp kan zijn van politieke onderhandelingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden