's Nachts wakker en overdag ziek

Minister Asscher gaat grootschalig verzuim door stress aanpakken

Minister Lodewijk Asscher wil iets doen aan werknemers die nacht na nacht naar het plafond staren, gevangen in stress over het werk. Het is niet zozeer de nachtrust waar de minister over waakt. Hij wil actie tegen de gevolgen van al die slapeloze nachten; het grootschalige ziekteverzuim door werkstress.

De komende vier jaar gaat het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid controleren op gezonde werktijden, werkdruk en agressie op de werkvloer, zo schreef Asscher gisteren aan de Tweede Kamer.

Psychische klachten vanwege het werk zijn goed voor een derde van het ziekteverzuim. Toch praat niemand graag over problemen met werkdruk. "Daar schamen werknemers zich voor", zegt Asscher. "Met hard werken is niks mis, maar de randvoorwaarden om dit te kunnen doen, moeten er wel zijn. Bijvoorbeeld dat je naast je werk ook de zorg op je kunt nemen voor een familielid of vriend. En dat er op je werk geen sprake is van agressie, pesten en intimidatie."

De campagne 'Check je werkstress' moet werkgevers en werknemers bewust maken van de risico's van werkstress. Daarvoor zet het ministerie bekende Nederlanders in die te maken hebben gehad met psychische problemen door werkdruk, zoals Hugo Borst en Leontien van Moorsel.

undefined

Vijf belangrijke oorzaken van werkstress zijn:

1. Werkdruk

In de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2013 (NEA), die is uitgevoerd door TNO en het CBS, geeft 39 procent van de werknemers aan dat hoge taakeisen voor stress zorgen. Onder werkdruk valt ook de mate waarin iemand zijn taken kan uitvoeren. "Als mensen invloed hebben op de manier waarop ze werken en op welk tijdstip, dan verhoogt dat het werkplezier", zegt directeur van Bedrijfsartsengroep Kees Geelen. "Dan is werk en privé makkelijker te combineren." Uit de NEA blijkt dat 44 procent te weinig autonomie ervaart. Ook leidinggevenden spelen een rol bij werkdruk. Zo geeft 19 procent van de werknemers in de NEA aan dat managers geen oog hebben voor het welzijn van medewerkers.

2. Agressie en geweld

Komt vooral voor bij medewerkers die rechtstreeks te maken hebben met klanten. In de NEA zegt 24 procent van de werknemers last te hebben van 'externen'. Dan kan het gaan om patiënten, leerlingen, passagiers, klanten, et cetera. Intimiderend gedrag komt het meest voor (19 procent), gevolgd door lichamelijk geweld (6,1 procent) en pesten (5,8 procent).

3. Ongewenste omgangsvormen

Dan gaat het niet over klanten, maar over de eigen collega's en leidinggevenden. 15 procent geeft in de NEA aan weleens last te hebben van ongewenst gedrag binnen de organisatie. Ook hier komt intimidatie met 11 procent op de eerste plaats, gevolgd door pesten met 7,1 procent en seksuele aandacht met 1,8 procent.

4. Persoonlijke situatie

De balans tussen werk en privé kan snel verstoord raken bij problemen thuis, zoals een echtscheiding, ernstige ziekte van een gezinslid of kinderen die gedragsproblemen vertonen. Ook financiële problemen trekken een wissel op een werknemer. Die problemen kunnen ontstaan als de partner zijn of haar baan verliest waardoor het dubbele inkomen plots wegvalt. Ook een scheiding kan financiële problemen geven, zodanig zelfs dat de eigen woning (met verlies) verkocht moet worden.

5. Baanzekerheid

Zeker in deze tijden van hoogoplopende werkloosheid is het geen pretje als je baan op de tocht staat. Een dreigende reorganisatie of slechte jaarcijfers kunnen dan ook voor stress zorgen. Baanzekerheid kan volgens Geelen ook op een ongedachte manier voor stress zorgen. "Iemand met een vaste baan kan uitgekeken zijn op zijn werk, maar bang zijn om stappen te maken. Daarmee zou hij zijn zekerheid opgeven. Dan krijg je geluiden als: ik moet nog drie jaar en twee maanden. Dat is uiteraard niet bevorderlijk voor het werkplezier."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden