VERKIEZINGSKOORTS VS

Ryan kijkt al voorbij Trump: naar 2020

Ryan kiest ondanks de dreiging op rechts voor verzet.Beeld afp

Fans van Sarah Palin in Wisconsin hebben geluk: de running mate van John McCain in 2008 zal de komende tijd veel in de staat te zien zijn. In een interview met CNN beloofde ze campagne te zullen komen voeren voor Paul Nehlen. Die probeert, in de Republikeinse voorverkiezingen voor een zetel in het Congres, de huidige afgevaardigde Paul Ryan te wippen.

Het is Ryans straf omdat hij Donald Trump niet wil steunen. Hij is nog niet zo ver, zei hij donderdag. Het was een signaal aan Trump om zijn stijl wat presidentiëler te maken en zijn standpunten wat te matigen, ze meer aan te laten sluiten bij wat de Republikeinse partij sinds jaar en dag verkondigt.

Maar het is de vraag of Trump daaraan kan voldoen. Op donderdag 12 mei zal hij een gesprek met Ryan hebben, onder begeleiding van partijvoorzitter Reince Priebus. Maar zijn woordvoerster heeft al gezegd dat als Ryan niet achter Trump gaat staan, hij zijn functie als voorzitter van de Republikeinse conventie in juli maar moet opgeven.

Ryan zit die conventie voor omdat hij ook voorzitter is van het Huis van Afgevaardigden. Dat is de hoogste verkozen functie de een Republikein momenteel bekleedt. Mocht zowel de president als de vice-president iets overkomen, dan is Ryan degene die met spoed de eed aflegt en het Oval Office betrekt.

Het baantje als conventievoorzitter kan Ryan misschien wel gestolen worden. Maar zijn zetel natuurlijk niet. En een beetje bang moet hij voor zo'n aanval in zijn eigen district wel zijn. De man die eigenlijk voorzitter had moeten worden na het vertrek van John Boehner, fractievoorzitter Eric Cantor, werd in 2014 totaal onverwacht gewipt door een vrijwel onbekende tegenstander. Die had hem slappe knieën verweten in het debat over illegale immigratie.

Berekenend
Website Politico zette op een rijtje hoe andere afgevaardigden zich tegenover Trump opstellen. En dan blijkt: ze trekken zich weinig aan van wat hun leider Ryan zegt, het hangt gewoon af van hoe ze er zelf voor staan in de (voor-)verkiezingen. Is hun kandidatuur wat hun eigen partij betreft veilig, en moeten ze daarna tegen een Democraat aantreden die enige kans maakt hen te verslaan, dan wijzen ze Trump af. Maar hebben ze al tijdens de voorverkiezingen iets te vrezen van een partijgenoot, en is dat er een die rechtser is dan zij, dan prijzen ze de eenheid van de partij en het verslaan van Hillary Clinton als het hoogste goed. Ze vinden Trump dan bij nader inzien best wel geschikt.

Maar Ryan zelf kiest ondanks de dreiging op rechts voor verzet. Het zijn dan ook niet alleen zijn zetel en zijn voorzitterschap die op het spel staan. Hij heeft vermoedelijk ook presidentiële ambities. De roep om zijn kandidatuur was er al in 2012, toen Mitt Romney kandidaat was, tot ongenoegen van velen in de Tea Party. Dat was de anti-belastingbeweging binnen de Republikeinse partij, die toen profiteerde van het ongenoegen over wat de politici in Washington klaarspeelden. "Paul Ryan, die heeft erover nagedacht, die heeft tenminste een plan", viel te horen op een Tea Party-bijeenkomst in Waterbury, Connecticut. Ryan stelde zich toen niet kandidaat, maar werd wel door Romney gekozen als , juist om de Tea Party gerust te stellen.

Concrete plannen
Nu, vier jaar later, leek Ryan even kans te maken om op de conventie tot compromis-kandidaat uitgeroepen te worden. Dat was toen het nog mogelijk leek dat Ted Cruz koploper Trump van een meerderheid af zou houden. Ryan moest zelfs een persconferentie beleggen om officieel te verklaren dat hij een kandidatuur niet zou aanvaarden.

Maar in 2020 zou dat wel eens anders kunnen liggen. Ryan heeft dan - hopelijk voor hem - laten zien dat hij de Republikeinse partij kan verenigen achter de vertrouwde principes, maar ook achter een aantal concrete beleidsplannen, over heikele punten als immigratie en gezondheidszorg Die ontbreken nu nog, en dat is niet schuld van Trump. Juist het feit dat de partij de afgelopen jaren tegen veel dingen nee zei, maar door haar verdeeldheid maar weinig voorstellen deed, heeft bijgedragen aan de slechte uitgangspositie van de Republikeinen bij deze verkiezingen.

Trump belooft veel, maar is al even vaag over de manier waarop hij bijvoorbeeld al die nieuwe banen, en het grotere respect voor Amerika in de wereld, precies wil bereiken. Voor hem is dat een kwestie van goed onderhandelen. Ryan weet beter. Als hij deze zomer, en de komende vier jaar, op de een of andere manier politiek overleeft, kan hij dat in 2020 laten zien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden