Rwanda's president Kagame is bijna leider voor het leven

Parlement stemt voor wetswijziging die derde termijn toelaat

In andere Afrikaanse landen leidt het momenteel tot halve burgeroorlogen. Niet in Rwanda. Sterker nog, toen het Rwandese parlement dinsdag stemde voor een grondwetswijziging die een derde termijn van zeven jaar voor president Paul Kagame mogelijk maakt, werd dat met luid gejuich beantwoord vanaf de overvolle publieke tribune. Momenteel beperkt de grondwet het tot twee presidentstermijnen.

Zowel de senatoren als de afgevaardigden in het parlement stemden voor deze grondwetswijziging. De volgende stap: een referendum waarin de bevolking zich over de nieuwe grondwet kan uitspreken. Daar is nog geen datum voor bepaald, maar de uitslag lijkt een uitgemaakte zaak: een petitie voor de grondwetswijziging werd door 3,7 miljoen van de 12,6 miljoen inwoners ondertekend.

Kagame's Rwandees Patriottisch Front, min of meer de enige smaak op het Rwandese politieke menu, had opgeroepen tot de grondwetswijziging. Het is de vraag of mensen onder druk zijn gezet om de petitie te ondertekenen; zoals er meer kritiek is op het democratische gehalte van Kagame's leiderschap.

Er is wel enig verzet tegen de stemming: de belangrijkste oppositiepartij, de Groene Partij, heeft een klacht ingediend bij het hooggerechtshof en oordeelde dat de huidige termijnslimiet onaantastbaar is. In een interview met deze krant begin vorig jaar zei Kagame 'niet van plan te zijn' te blijven zitten na het einde van zijn tweede termijn in 2017. Maar plannen kunnen veranderen. Ook toen werd overigens al gespeculeerd dat de president (57) nog lang niet bereid was de macht op te geven.

Rwanda is onder leiding van Kagama relatief stabiel geworden. De ex-militair maakte met zijn rebellentroepen een einde aan de genocide van de Tutsi's in 1994. Nadat hij namens de RPF eerst vicepresident en minister van defensie was, werd hij in 2000 president. Hij won twee verkiezingen met respectievelijk ruim 75 procent en 90 procent van de stemmen.

Daar komt nu hoogstwaarschijnlijk een derde termijn bij. Kagame zal in dat geval 21 jaar aan de macht zijn, waarmee hij zich in het rijtje Afrikaanse langregeerders kan scharen, een gezelschap waarin ook zijn voormalig mentor Yoweri Museveni van Oeganda (29 jaar) en Robert Mugabe van Zimbabwe (35 jaar) staan.

Het grote verschil met hen: Kagame ligt, ondanks beschuldigingen van mensenrechtenschendingen, goed bij Westerse donorlanden omdat Rwanda een sterke economische en technologische groei doormaakt. Ook houdt hij conflicten buiten de deur. Hoe anders is dat in Rwanda's buurlanden, waar juist veel protest is tegen de leiders.

Protest in buurlanden

In Burundi woedt een gewelddadige strijd tussen de autoriteiten en burgers omdat president Pierre Nkurunziza (tien jaar aan de macht) er een derde kandidatuur doorheen heeft gedrukt.

In Congo vielen begin dit jaar ruim honderd doden bij protesten tegen een parlemensstemming die president Joseph Kabila (veertien jaar aan de macht) zou toestaan ook na 2016, het einde van zijn tweede termijn, te regeren.

Verder weg in het West-Afrikaanse Burkina Faso voorkwam een massaprotest vorig jaar de verlenging van de 27-jarige heerschappij van president Blaise Compaoré. Hij trad af.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden