Nieuws Ebola

Rwanda ontkent sluiten grens met Congo om ebola

Gezondheidswerkers nemen de temperatuur op aan de grens tussen het Congolese Goma en Rwanda. Koorts geldt als indicator voor ebola. Beeld EPA

Artsen zonder Grenzen roept op iedereen te vaccineren in de ebola-gebieden in Congo om een einde te maken aan deze epidemie die nu al een jaar duurt en nog steeds erger wordt. Gisteren werd het vierde ebolageval geteld in de miljoenenstad Goma, op de grens met Rwanda.

Tot nu toe werden mensen ingeënt die met ebola-patiënten in aanraking waren gekomen. De noodhulpcoördinator van Artsen zonder Grenzen, Karline Kleijer vindt het hoog tijd om Congolezen in een grotere kring, hele wijken of zelfs steden waar een slachtoffer was, te vaccineren. “De toekomst in Goma ziet er niet goed uit”, zegt ze aan de telefoon.

Het experimentele ebola-vaccin, V920 van farmaceut Merck werkt bij zeker 95 procent van de inentingen. Het probleem is dat het vaccin officieel nog in de testfase voor goedkeuring zit, naast nog een tweede experimenteel vaccin. “Het gaat allemaal erg conservatief met de toelating ervan. Het is verstandig om de vaccins nu op grote schaal in te zetten”, zegt Kleijer. Die beslissing is aan de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en het ministerie van gezondheidszorg van de Democratische Republiek Congo. “Vaccinatie is de oplossing”, zegt Kleijer resoluut. “Daarmee kun je de ebola-uitbraak stoppen.”

Het leek er donderdag even op dat buurland Rwanda de grens met Congo zou sluiten nadat in Goma het tweede ebola-slachtoffer was gestorven. Zijn kind van 1 jaar en zijn vrouw zijn ook besmet met de dodelijke ziekte. Maar later op de dag verzekerde de Rwandese regering dat de grens nog gewoon open is.

Kleijer is ook sterk gekant tegen het sluiten van de grens. Ze noemt dat ‘symboolpolitiek’. Mensen die naar de andere kant willen, zoeken hun weg toch wel. Het enige juiste beleid is volgens de noodhulpcoördinator strenge controles bij grensposten op symptomen als koorts, plus behandelcentra aan de grens.

2600 mensen besmet

Tot nu heeft de epidemie zo’n 1800 levens gekost in de Congolese provincies Noord-Kivu en Ituri aan de grenzen met Oeganda, Zuid-Soedan en Rwanda. Er zijn ook drie dodelijke gevallen geweest in Oeganda. In totaal zijn er nu 2600 mensen besmet geraakt. De ziekte breidt zich uit met 15 tot 20 gevallen per dag. Het is daarmee de op een na grootste uitbraak van ebola. In 2014 tot 2016 stierven er in West Afrika zo’n 11.300 mensen aan deze ziekte.

Het Franse persbureau AFP meldt dat aan de andere kant van het Kivumeer, in de provincie Zuid-Kivu inmiddels vijftien mensen in quarantaine zijn geplaatst omdat zij symptomen vertonen van ebola. Tot nu toe was deze provincie gevrijwaard van de ziekte.

Vertrouwen is het sleutelwoord

Artsen zonder Grenzen heeft zich al maanden voorbereid op de uitbraak van ebola in Goma. De organisatie legde vooral contact met de Nanda, een volk dat uit de getroffen provincies Ituri en Noord-Kivu komt. “Er zijn teams naar Nanda-wijken in Goma gestuurd die contact hebben gelegd op scholen, buurtcentra, gezondheidsposten en met traditionele medicijnmannen om vertrouwen te winnen om in een zo vroeg mogelijk stadium ebola te kunnen signaleren.”

“Vertrouwen” is het sleutelwoord dat bij Kleijer keer op keer terugkomt. De grensprovincies van Congo worden al jaren verscheurd door burgeroorlogen. Bewoners denken dat ebola tegen hen wordt gebruikt door de regering, het leger en NGO’s. “We hebben op tijd een klein ebola-behandelcentrum gebouwd in Goma. Het risico is dat mensen gaan zeggen: Zie je wel die kliniek heeft ebola hierheen gebracht.”

Er wordt nu hard gewerkt aan de opening van een veel grotere kliniek met een isolatieafdeling voor 72 mogelijk besmette patiënten, want de eerste kliniek zit nu al vol. Dit betekent dat naast de vier ebola-besmettingen in Goma er meer mensen verdacht zijn en nu worden getest.

Het tweede dodelijke geval in Goma was een mijnwerker die dagen onderweg is geweest van zijn werk naar zijn familie in de stad. Hij heeft circa 500 kilometer afgelegd en heeft daarna met ziekteverschijnselen nog zeker vijf dagen thuis op bed gelegen in de omgeving van een grote familie.

Hulporganisaties proberen te traceren met wie hij allemaal in contact is geweest, maar dat is in dit geval een zeer moeilijke en riskante opgaaf.

Lees ook:

Miljoenenstad Goma in Congo wordt voorbereid op ebola

Een goede preventieve medische aanpak van ebola in Congo loopt spaak. Met als gevolg meer besmettingen.

WHO roept internationale noodtoestand uit om ebola in Congo

De snel toenemende dodelijke uitbraak van ebola in Congo is door het expertcomité van de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) uitgeroepen tot een internationale noodtoestand voor de volksgezondheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden