Rwanda herdenkt genocide met week van rouw

Inwoners van Rwanda bezoeken een kerk op de vooravond van de herdenking van de genocide. Beeld getty

In Rwanda is vandaag de officiële herdenking van de genocide van twintig jaar geleden begonnen. President Paul Kagame en secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon ontstaken ter nagedachtenis aan de ruim een miljoen slachtoffers een vlam bij het Genocide-herdenkingscentrum in de hoofdstad Kigali. De plechtigheden worden later voortgezet in het voornaamste sportstadion van Kigali, waar duizenden mensen in de avond deelnemen aan een kaarsenceremonie.

Met een week van rouw herdenkt het Midden-Afrikaanse land Rwanda de genocide van 20 jaar geleden. In 1994 vermoordden extremistische Hutu's 800.000 leden van de Tutsi-minderheid en gematigde Hutu's. De moorden begonnen na 6 april 1994, toen het vliegtuig waarin de Rwandese Hutu-president Juvénal Habyarimana, een Hutu, zat, bij de hoofdstad Kigali werd neergeschoten. Na 100 dagen kwam een einde aan de moorden, nadat het door Tutsi's geleide Rwandees Patriottisch Front van de huidige president Paul Kagame het land had veroverd.

De plechtigheid in het herdenkingscentrum werd door onder anderen de Amerikaanse VN-ambassadeur Samantha Power bijgewoond. Zij noemde de volkenmoord een 'verwoestende herinnering dat nachtmerries die onvoorstelbaar lijken, daadwerkelijk kunnen plaatsvinden'.

Onuitwisbaar trauma
Namens Nederland is minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans (PvdA) aanwezig. Hij noemt de genocide een 'onuitwisbaar trauma' en een 'schandvlek in de geschiedenis van de mensheid'. Timmermans zei te hopen dat Rwanda de herdenking zal aangrijpen 'om vooruit te kijken en om zich in te zetten voor vrede, stabiliteit en welvaart in het Grote Merengebied'. Ook is het van belang dat Rwanda in eigen land meer ruimte gaat bieden voor kritiek en oppositie, zegt Timmermans.

Samen met de Britse oud-premier Tony Blair legt president Paul Kagame vandaag volgens de BBC een krans bij het nationale monument voor de volkerenmoord in de hoofdstad Kigali. Daarna wordt met een fakkel die de afgelopen maanden door heel het land is gedragen een vlam aangestoken in het Amahoro-stadion in de hoofdstad.

Frankrijk afwezig
De ambassadeur die namens Frankrijk aanwezig zou zijn bij de herdenking, Michel Flesch, is de toegang tot Kigali geweigerd. Hij kreeg maandag via de telefoon te horen dat hij niet voor de bijeenkomst geaccrediteerd zou worden. "Uiteraard ben ik teleurgesteld", aldus Flesch. President Kagame beschuldigt Frankrijk opnieuw ervan een 'directe rol in de voorbereiding van de genocide' te hebben gespeeld.

Ondanks een poging tot verzoening in 2010 blijft de relatie tussen Frankrijk en Rwanda instabiel. In 2010 gaf Frankrijk toe 'grove inschattingsfouten' gemaakt te hebben ten tijde van de genocide in Rwanda. Het land heeft echter nooit excuses aangeboden.

De Belgische ministers van buitenlandse zaken en ontwikkelingssamenwerking gingen wel naar de herdenkingsceremonie. Ook premier Elio di Rupo was aanwezig. Wij gaan voort met herdenking van de slachtoffers en hun families, wij gaan niet om een hommage te brengen aan een president of een regering', zei minister van buitenlandse zaken Didier Reynders gisteren voor hij naar Kigali vertrok. België bestuurde Rwanda tot de onafhankelijkheid van het Afrikaanse land in 1962.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden