Ruzie Canada en China over topvrouw Huawei escaleert

Beeld Reuters

De ruzie tussen Canada en China over de arrestatie van Meng Wanzhou, de financiële topvrouw van het Chinese techbedrijf Huawei, loopt uit de hand.

Nadat China in een onverwacht hoger beroep een Canadees ter dood veroordeelde, besloot het Canadese ministerie van buitenlandse zaken maandagavond het reisadvies voor China bij te stellen. Canadezen die naar China reizen worden gewaarschuwd dat zij het risico lopen slachtoffer te worden van een willekeurige handhaving van de Chinese wet. Eerder drukte het ministerie van buitenlandse zaken Canadezen in China al op het hart om heel voorzichtig te zijn. De terdoodveroordeling wordt als een vergelding gezien voor de arrestatie van de financiële topvrouw van Huawei in Canada.

Drugssmokkel

Robert Lloyd Schellenberg, de Canadees die maandag ter dood is veroordeeld, werd volgens persbureau AP meer dan vier jaar geleden gearresteerd en kreeg in 2016 al een gevangenisstraf van vijftien jaar opgelegd wegens drugssmokkel. Enkele weken na de Canadese arrestatie van Meng werd er plotseling een hoger beroep in China ingepland. Tijdens die rechtszaak, die een dag in beslag nam, werd volgens Schellenbergs advocaat geen nieuw bewijs ingebracht dat een hogere straf rechtvaardigde. Overigens houdt Schellenberg vol dat hij onschuldig is aan het smokkelen van 220 kilo methamfetamine van China naar Australië.

China ontkent dat het hoger beroep iets te maken heeft met arrestatie van Meng, maar volgens waarnemers die persbureau AP raadpleegden, zal het lot van Schellenberg wel degelijk een rol spelen in de diplomatieke onderhandelingen over de vrijlating van Meng. De Canadese premier Justin Trudeau stelde maandag dat landen in de hele wereld zich zorgen moeten maken over de willekeurige manier waarop China nu de doodstraf oplegt. Inmiddels heeft China met teleurstelling op deze Canadese uitspraak gereageerd. 

Mediaoptreden

De financiële topvrouw van telecomgigant Huawei werd begin december in Canada aangehouden op verzoek van de Amerikaanse justitie. Huawei en Meng worden er door de Amerikanen van verdacht sancties tegen Iran te hebben overtreden. Meng betaalde een borgsom van 10 miljoen Canadese dollar (6,5 miljoen euro), maar dit betekende niet dat ze naar huis mocht. Zij verblijft momenteel in een huis in Vancouver met een elektronische enkelband. De VS kunnen tot eind januari een uitleveringsverzoek indienen.

De 74-jarige Huawei-oprichter Ren Zhengfei benadrukte dinsdag in een zeldzaam mediaoptreden dat zijn bedrijf niet spioneert bij de buitenlandse bedrijven, zoals de Amerikaanse autoriteiten beweren. Op de vraag wat Ren zou doen als de Chinese overheid hem zou vragen om vertrouwelijke informatie over Huawei’s klanten en hun operatie antwoordde hij dat Huawei absoluut nee zou zeggen tegen een dergelijk verzoek. Ren, tevens vader van de in Canada vastgehouden Meng, zei dat hij zijn dochter mist, maar wilde verder niets kwijt over de zaak, omdat deze nog onder de rechter is.

Staatsveiligheid

Afgelopen maandag werd ook bekend dat Michael Kovrig, een voormalige Canadese diplomaat volgens de Chinese overheid geen recht heeft op diplomatieke onschendbaarheid. Kovrig werd aangehouden omdat hij de Chinese staatsveiligheid in gevaar zou hebben gebracht. Zo verslechteren de verhoudingen tussen China en Canada steeds verder. Ook de Canadese zakenadviseur Michael Spavor zit nog altijd vast. Ook hij wordt ervan verdacht de Chinese staatsveiligheid in gevaar te brengen.

Volgens persbureau Bloomberg heeft China dinsdag aan topmensen van Chinese staatsbedrijven laten weten dat het niet verstandig is om naar de Verenigde Staten te reizen, gezien de arrestatie  van Huawei topvrouw Meng Wanzhou. Tot nu toe bleven de Verenigde Staten buiten het gevecht tussen Canada en China, maar met dit reisadvies verandert dat. 

Spionage

Tot nu toe opereerde China voorzichtig richting de Verenigde Staten. Eind vorig jaar meldde Reuters dat president Donald Trump overweegt om dit jaar Amerikaanse bedrijven te verbieden om telecomapparatuur te gebruiken die gemaakt is door Huawei en ZTE, een ander Chinees techbedrijf. Trump zou dit overwegen omdat hij vermoedt dat de apparatuur van deze bedrijven wordt gebruikt om de VS te bespioneren. 

Lees ook: 

Peking neemt wraak vanwege arrestatie topvrouw Huawei

Peking zet een Canadese ex-diplomaat vast, tot frustratie van Canada en de VS. Zij overwegen een negatief reisadvies voor China in te stellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden