Ruud Bos schittert in verjaardagspartijtje

Den Bosch (Bis, 21/5), Tilburg (Paradox, 25/5), Utrecht (Open Nederlandse Blokfluitdagen, 4/6) en Amsterdam (BIM-huis, 8/9). Uitzending 22 en 29/5, 16.00 uur, Radio 4.

Pranger wilde zich niet laten kennen en was maandag toch van de partij in het Amsterdamse theater Frascati, waar het feestje werd gehouden voor de microfoons van de Vpro-radio. In de stukken die haar stem het meest belastten, trok zij zich terug. Ten tijde van de 'Golden Hits' na de pauze lag ze alweer in bed. Daarin dan maar helemaal geen zang.

In de 'oudjes' Slow Motion' en 'Code' was dat niet problematisch, temeer ook daar de dichter Remco Campert hieraan meewerkte. Voor andere werken lag dat echter anders. In een paar composities werd de zangpartij gewoon weggelaten (hoe die moeten klinken, horen we vast nog wel eens) en in twee stukken werd de zangpartij vertolkt door de componist: ruig, zoals door Arthur Sauer in zijn bijdrage 'Sic'; en gedreven met hoge, net niet helemaal zuivere uithalen, zoals Ruud Bos dat deed in zijn 'Gedetineerd'.

Ruud Bos, de keizer van de Nederlandse lichte muziek, in een concertprogramma van een voorhoede-orkest als het Maarten Altena Ensemble? Jazeker, en niet onverdienstelijk. Voor 'Songs & Colors' had Altena componisten gevraagd een stuk te schrijven, gebaseerd op, geïnspireerd door of anderszins verwijzend naar muziek van voor 1600 of na 1970. Maar rekeninghoudend met de ongebonden en veelal improvisatorische werkwijze van het Maarten Altena Ensemble.

Altena's voorbeeld was het al in 1986 door Steve Martland geschreven 'Re-Mix', waarvoor muziek van de Franse barokcomponist Marin Marais als uitgangspunt diende. Zelf bewerkte Altena twee liedjes van de Engelse componist John Dowland, die leefde op het grensvlak van de zestiende en zeventiende eeuw. Anderen kozen voor Machaut (Geert van Keulen), Purcell (Henk van der Meulen), popmuziek (Alison Isadora en Arthur Sauer).

Ruud Bos gebruikte in zijn lied de tekst 'Gedetineerd' van Drs. P. Dat had hij al eens eerder gedaan, maar de nieuwe versie was heel anders. In het lied wordt een gevangene gefolterd door een aanhoudend op zijn hoofd vallende waterdruppel. Het ritme daarvan vormde de puls voor de muziek. Het leuke en knappe van Bos' bijdrage is de merkwaardige combinatie van 'lichte' en 'serieuze' muziek. Wrange, dissonante akkoorden plaatsen de welluidende melodie in verrassend perspectief. Het feit dat Bos zelf de zangpartij vertolkte, gaf het optreden een meerwaarde.

Van Bergeijk baseerde zich op Shakespeare's 'Comedy Of Errors' en de plaat 'Spirits Rejoice' van freejazzsaxofonist Albert Ayler. Het resultaat klinkt alsof er een partituur gespeeld wordt waarvan een aantal noten zijn weggevallen. Die worden dus maar niet gespeeld. Boeiend was de wisselwerking tussen ijle klanken, stiltes en uitbarstingen op slagwerk en piano. Cor Fuhler zondigde tegen de opdracht en baseerde zich op Satie. In zijn 'Cinema' speelt hij met herhalingen van thema's. Niet zoals in minimal music, maar spannend, de luisteraar voortdurend op het verkeerde been zettend. Je blijft geboeid luisteren.

Het voert te ver om alle bijdragen hier te becommentariëren. Wel moet gezegd hoezeer de 'oude' muziek actueel klonk. Deels komt dat wellicht vanwege de groeiende populariteit van oude muziek. Maar belangrijker lijkt mij de vrije behandeling ervan door de componisten en het Maarten Altena Ensemble, dat zich in vijftien jaar een solide, niet meer weg te denken positie heeft veroverd in het Nederlandse muziekleven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden