Commentaar

Rutte voedt het dédain over politici met plan kleiner parlement

Beeld anp

Terwijl de Tweede en Eerste Kamer net met vakantie waren, heeft het kabinet voorgesteld het aantal leden van de Staten-Generaal te verminderen: van 150 naar 100 (Tweede Kamer) en van 75 naar 50 (Eerste Kamer). Het is dat er een tijdrovende grondwetsherziening voor nodig is om dit plan uit te voeren, maar het is op zichzelf ernstig genoeg om de Kamer er voor terug te roepen.

Met de verkleining van de Kamers wil het kabinet volgens premier Rutte (VVD) laten zien dat de 'politieke kaste kritisch naar zichzelf kijkt'. Ook in zijn verdere toelichting was Rutte weinig vleiend over overheid, regering en parlement. Die drie onderdelen van het openbaar bestuur, met elk een eigen taak en verantwoordelijkheid, schaart de minister-president onder één noemer: allemaal betaald door de belastingbetaler.

Feitelijk is dat juist, maar door het politieke bestuur zo neer te zetten, zit de liberale premier gevaarlijk dichtbij het dédain waarmee politieke ambtsdragers worden bejegend. Rutte zou zijn populariteit beter kunnen gebruiken om tegen de stroom in, met hartstocht de waarde en werking van ons staatsbestel uit te dragen.

Rutte plaatst de inkrimping van de Kamers op één lijn met die van het kabinet. Het is aan de premier met minder ministers te werken. Maar het past het kabinet niet voor te schrijven hoe groot of klein de Kamer moet zijn. Het parlement is het hoogste orgaan en dat regelt volgens de Grondwet zijn eigen bezigheden, waar ook de omvang toe gerekend kan worden. Bovendien, de volksvertegenwoordiging controleert de regering.

Dat Rutte nu minder controleurs wil, geeft te denken. Net als zijn argument dat het debat op hoofdlijnen gevoerd moet worden. Dat zal best, maar een minister die gevoed wordt door honderden ambtenaren, blaast een Kamerlid dat de details niet kent, met gemak omver. Met minder parlementariërs wordt de tegenmacht uitgehold.

Het zou om al die redenen zuiverder en chiquer zijn geweest als de fracties van VVD, CDA en PVV zelf met een voorstel waren gekomen voor krimp.

Maar dan nog. Een vermindering van het aantal Kamerleden komt neer op een verhoging van de kiesdrempel; voor één zetel zijn meer stemmen nodig. Minderheden, ook heel kleine, hebben nu relatief makkelijk toegang tot het politieke bestel. Die pluriformiteit wordt aangetast door de omvang van het parlement te beperken. Ook dat is een achteruitgang die de Kamers (en hun voorzitters!) niet zomaar kunnen laten passeren. Hun stem is nu hard nodig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden