Rutte over missie: We stoppen nu, maar we stoppen niet

null Beeld anp
Beeld anp

De Nederlandse missie op de rampplek van de neergeschoten MH17 komt per direct tot een eind. Volgens premier Rutte is het gezien de omstandigheden in Oost-Oekraïne te gevaarlijk om door te gaan. Wel zei de premier: "Het is onze ambitie om terug te keren. We stoppen nu, maar we stoppen niet."

"We hebben gedaan wat we konden onder de huidige omstandigheden", aldus Rutte vanavond tijdens een persconferentie over de repatriëringsmissie. "Iedereen zal het ermee eens zijn dat we onze hulpverleners niet aan verdere risico's bloot kunnen stellen."

In een interview met ANP legt Pieter-Jaap Aalbersberg, het hoofd van de repatriëringsmissie, hoe moeizaam de omstandigheden waren. "Tot nog toe was het dagelijks een uitdaging om ongestoord te kunnen werken. Onderzoekers droegen scherfvesten voor hun eigen veiligheid en hoorden regelmatig dat er in hun omgeving werd geschoten.

Het is belangrijk realistisch te blijven, zegt Aalbersberg. "Nu de veiligheidssituatie verder achteruitgaat, kunnen politiemensen en experts niet langer veilig hun werk doen. De veiligheid van onze mensen gaat boven alles. Vandaag werd dat eens te meer duidelijk.''

Tijdens de werkzaamheden werd in de nabijheid van het zoekteam geschoten met klein kaliber wapens. Daarop verplaatste het zoekteam zich naar een veilige locatie. Op advies van de OVSE heeft het team zich vervolgens teruggetrokken naar Soledar, de uitvalsbasis ten noorden van de rampplek.

Karige vondst
Ondanks de haast onhoudbare omstandigheden hebben de experts in de belangrijkste gebieden onderzoek kunnen verrichten. Ze troffen menselijke resten en persoonlijke bezittingen aan. Maar hetgeen ze vonden, was weinig. Dat wijst er volgens Rutte op dat er vlak na de ramp meer is gebeurd dan van tevoren gedacht.

Om zo veel mogelijk materiaal te verzamelen, blijft er een klein team onderzoekers achter in het gebied. Zo houdt de lokale bevolking de mogelijkheid om menselijke resten en persoonlijke bezittingen die worden gevonden over te dragen aan experts. Morgen vertrekt vanuit Charkov een vliegtuig met bezittingen van slachtoffers naar Nederland. Over twee tot drie weken maakt de regering bekend hoeveel slachtoffers zijn geborgen.

Politiemissie
Vlak nadat de Maleisische boeing MH17 boven Oost-Oekraïne werd neergeschoten, kreeg Nederland de leiding over het onderzoek op het rampgebied. Er moest een politiemissie komen, vonden Rutte en zijn Australische collega Tony Abbott. Tijdens die missie zouden politieagenten Nederlandse en Australische onderzoekers beschermen tijdens het uitvoeren van hun werkzaamheden.

Maar tot daadwerkelijk onderzoek doen kwam het in het begin van de missie nauwelijks. Pro-Russische rebellen blokkeerden de weg naar de ramplek. En als zij geen obstakel vormden, dan waren de gevechten in het gebied dat wel. Minister Timmermans van buitenlandse zaken riep president Porosjenko op het geweld in en rondom het rampgebied te staken.

Maar de beleefd knikkende Porosjenko gaf geen gehoor. Zijn leger was bezig met een grondoffensief en slaagde erin gebieden in handen van rebellen weer terug te winnen. Het geweld staken voor onderzoek gooide roet in het eten, zo leek hij te redeneren.

Na wat aandringen van premier Rutte ging Kiev toch overstag. Eén dag lang zou het Oekraïense leger de wapens neerleggen, zodat de Australiërs en Nederlanders eindelijk aan de slag konden. Na zeven dagen wachten, proberen en hopen was het op 31 juli eindelijk zo ver. Verkenners konden het rampgebied betreden en even daarna konden ook de onderzoekers aan de slag.

Nu, zes dagen later, concludeert premier Rutte dat de risico's te groot zijn. De experts keren terug en het is nu wachten op de uitkomsten van hun onderzoek.

Vorige week nog werden experts voortdurend tegengehouden door rebellen als ze het rampgebied wilden betreden. Beeld anp
Vorige week nog werden experts voortdurend tegengehouden door rebellen als ze het rampgebied wilden betreden.Beeld anp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden