Rutte-II vertrekt met een waarschuwing

Beeld ANP

In zijn kortste Troonrede tot nu toe had koning Willem-Alexander haast uitsluitend goed nieuws te melden over de stand van het land. Maar, waarschuwde hij, welvaart en vrede bewaren is een taak voor alle Nederlanders samen.

Wie door een rietje naar Nederland kijkt, kan zomaar geneigd zijn de vlag uit te hangen. Na jaren van economische crisis daalt de werkloosheid, stijgt de huizenverkoop en durven ondernemers weer te investeren. Tel daar de gunstige prognoses bij op – een economische groei van 3,3 procent dit jaar en 2,5 procent volgend jaar – en koning Willem-Alexander kon vandaag in zijn vijfde Troonrede namens het kabinet van VVD en PvdA niet anders dan concluderen dat Nederland in een tijd van economische voorspoed verkeert.

Het vertrekkende kabinet combineerde die heuglijke afscheidsboodschap echter met een waarschuwing: bloei binnen de landsgrenzen in een tijd van globalisering betekent niet dat het land genoegzaam achterover kan leunen. “In een open en internationaal georiënteerde samenleving als de onze is het buitenland altijd een invloedrijke factor”, sprak de koning. “De tendens van de laatste jaren is helaas dat de internationale instabiliteit toeneemt. Het is een trend die zich versterkt lijkt door te zetten.”

Terreurdreiging en migratie

Ter illustratie wees de koning op oorlogen en gewapende conflicten ‘die de wereld teisteren’, maar ook op terreurdreiging en migratie. “Spanningen elders in de wereld monden vaak uit in oorlog en geweld. Dat geweld komt soms heel dichtbij. Het meest bedreigend zijn de terroristische aanslagen in landen om ons heen.” De koning benoemde specifiek de aanslagen op beroemde toeristische plaatsen in Nice, in Londen en in Barcelona.

Om de huidige internationale spanningen het hoofd te bieden, moet Nederland stevig in zijn schoenen blijven staan en angst niet de overhand laten nemen, vervolgde de koning. “Het beste antwoord op terrorisme is dat we vasthouden aan onze manier van leven. De kracht van onze manier van leven is dat ieder mens, ongeacht afkomst of overtuiging, in Nederland zichzelf kan zijn binnen de gedeelde waarden van de rechtsstaat.”

Het is niet alleen aan de overheid om die boodschap uit te dragen, nee, hier ligt volgens het kabinet een taak voor àlle Nederlanders. “Een verbonden samenleving is bovenal een gedeelde verantwoordelijkheid en een permanente opdracht waarin gezinnen, scholen, verenigingen, kortom wij allen, een eigen en belangrijke rol hebben.” Het kabinet ziet die onderlinge verbondenheid bijvoorbeeld terug in het ‘intens’ meeleven met de zwaar getroffen inwoners van Sint Maarten na orkaan Irma. De koning begon zijn rede er direct mee.

Om het belang van verbinding kracht bij te zetten, refereerde het kabinet in de Troonrede ook meermaals aan de vruchtbare politieke samenwerking tussen coalitie en oppositie in de afgelopen jaren. Samen sloten zij menig akkoord. Daardoor ‘is het fundament onder Nederland de afgelopen jaren sterker geworden’, zo zei de koning. “Door samenwerking is in de achter ons liggende periode veel bereikt en er is veel om op verder te bouwen.”

Daarmee raakte de koning aan de vooravond van een nieuwe kabinetsperiode aan een thema dat de formerende partijen danig bezighoudt. Al maanden dringt D66-leider Alexander Pechtold aan op een kabinet dat links, rechts, progressief en conservatief verbindt, om zo het draagvlak in de versplinterde samenleving te vergroten. VVD-leider Mark Rutte zegt het hem sinds de zomer na en Pechtold zal zijn boodschap in de woorden van de koning hebben horen doorklinken.

Al met al ziet het kabinet aan het einde van zijn rit vooral reden om optimistisch te zijn over de Nederlandse samenleving. De koning roemde, in zijn kortste Troonrede tot nu toe, ‘het aanpassingsvermogen, het harde werken en de veerkracht’ waarmee de Nederlandse bevolking de economische crisis het hoofd heeft geboden. Die wil om er bovenop te komen past volgens de koning bij de geschiedenis, ‘waarin we met elkaar telkens weer de weg omhoog hebben weten te vinden’.

Lees in ons dossier alles op Prinsjesdag 2017. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden