Opinie

Rutte II kan hét kabinet worden van duurzaamheid

Samsom (links) is van Greenpeace en Rutte van Groen RechtsBeeld ANP

De regeringsverklaring die premier Rutte dinsdag in de Tweede Kamer uitsprak, vormde de afronding van twee politiek tumultueuze weken die ons nog lang zullen heugen. Maar wat in die regeringsverklaring vooral opvalt, is de nadruk op het belang van een onderwerp waar het die twee stormachtige weken in het geheel niet over is gegaan: een duurzame en vernieuwende economie.

De regeringsverklaring begon met een herhaling van de boodschap die in het regeerakkoord van 29 oktober ook centraal stond. Die boodschap luidde dat de plannen van de nieuwe coalitie van VVD en PvdA berusten op drie onverbrekelijk met elkaar samenhangende pijlers: een solide begroting, een evenwichtige verdeling van lusten en lasten, en een duurzame en vernieuwende economie.

De opstand van de VVD-achterban tegen dit regeerakkoord had echter uitsluitend betrekking op de tweede pijler (en indirect ook wel op de eerste pijler); over de derde pijler hoorde je niets en niemand. Ironisch genoeg lijkt dit erop te wijzen dat de drie pijlers minder onverbrekelijk met elkaar samenhangen dan werd gesteld in het regeerakkoord en de regeringsverklaring.

Kernpunt
Maar de aanpassing van het regeerakkoord en de excuses van de premier creëerden ook een nieuwe politieke situatie, die aanleiding geeft om met frisse blik te kijken naar die derde pijler. Over de betekenis daarvan is de regeringsverklaring zo mogelijk nog stelliger dan het regeerakkoord. Dat goede nieuws is velen ontgaan.

In de regeringsverklaring zei premier Rutte daarover letterlijk: "Het regeerakkoord bevat één hoofdstuk over duurzaam groeien en vernieuwen, maar versterking van het groeivermogen van onze economie is dwars door het hele akkoord heen een kernpunt van onze plannen." Met andere woorden, de derde pijler is wellicht voor het kabinet-Rutte II nog belangrijker en urgenter dan de eerste twee pijlers.

Het welslagen van Rutte II de komende vier jaar zou daarom wel eens veel meer bepaald kunnen gaan worden door successen op dit derde front dan door die op het eerste en tweede front. Dat het kabinet er alles aan zal doen om de overheidsfinanciën op orde te krijgen, daar zal de VVD-fractie in de Kamer wel op toezien. En dat het kabinet er alles aan zal doen om de lusten en lasten eerlijk te delen, dat mag je rustig overlaten aan de PvdA-fractie.

Achtergrond
Maar de doorbraak naar een duurzame economie, dat ligt politiek gezien veel minder voor de hand en lijkt juist daarom veel meer de inzet en ambitie van het kabinet zelf te vergen. De inhoud van het regeerakkoord en de regeringsverklaring wijzen onmiskenbaar in deze richting. Kabinet-Rutte II zou zomaar de geschiedenisboeken kunnen halen als het kabinet van de duurzaamheid.

Duurzaamheid past natuurlijk ook wonderwel bij de achtergrond van de twee grondleggers van dit kabinet. Immers, Mark Rutte was in 2008 de jonge partijleider die Groen Rechts propageerde als de ideale koers voor de VVD. En Diederik Samsom werkte, voordat hij in de politiek verzeild raakte, bij Greenpeace, een organisatie die het streven naar duurzaamheid bij uitstek belichaamt.

Minister van duurzaamheid
Wie regeerakkoord en regeringsverklaring aandachtig leest, raakt vanzelf overtuigd van de noodzaak van een minister van duurzaamheid. Helaas ontbreekt die in Rutte II. Wel heeft Rutte II de noviteit van een minister voor buitenlandse handel en ontwikkelingsamenwerking. In zekere zin is dát natuurlijk de minister van duurzaamheid, omdat anno 2012 buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking beschouwd kunnen worden als keerzijden van dezelfde medaille, en die medaille heet duurzaamheid.

Het duurzaamheidstijdschrift P+ People Planet Profit schreef vorige week over het regeerakkoord dat het '3x beter is dan de verkiezingsprogramma's van VVD en PvdA samen'. Ook in deze onverdachte hoek leeft dus de overtuiging dat het nieuwe kabinet serieus werk gaat maken van duurzaamheid.

De regeringsverklaring zet zwaar in op verduurzaming en vergroening. Het woord is gesproken en het kabinet-Rutte II kan ermee aan de slag. Een kabinet van de duurzaamheid. Nederland is eraan toe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden