Coronabeleid

Rutte gaat meer experts raadplegen én meer zelf de politieke regie nemen

Premier Mark Rutte tijdens het Kamerdebat over de coronacrisis.Beeld EPA

Het kabinet gaat naast medische experts ook andere deskundigen raadplegen over de aanpak van de coronacrisis. En weer vaker zelf politieke beslissingen nemen.

Ontelbare keren heeft premier Rutte herhaald dat hij in de coronacrisis volledig vaart op de adviezen van deskundigen. Maar die eerste fase van de crisis komt nu ten einde. Het kabinet belooft ook andere deskundigen te gaan raadplegen, naast de medische experts van het Outbreak Management Team.

Rutte voorziet voor de komende weken en maanden weer meer discussies die ‘klassiek politiek’ zijn, ‘over het verdelen van allerlei soorten schaarste’. Zoals de vraag welke sectoren als eerste aan de beurt zijn voor versoepeling van coronabeperkingen, of hoe het verder moet met het openbaar vervoer en het thuiswerken.

Het kabinet gaat de grondslag onder het crisisbeleid verbreden op aandrang van vrijwel de volledige Tweede Kamer. Zowel de coalitiepartijen als de oppositie vinden dat er een ‘bredere afweging van verschillende perspectieven’ nodig is, nu de corona-epidemie een volgende fase ingaat. “De meeste ongelukken gebeuren in de afdaling”, aldus CDA-Kamerlid Pieter Heerma, die signaleert dat de ‘samenleving snakt naar iets meer ademruimte’, terwijl het in de praktijk nog niet zo eenvoudig is om de coronamaatregelen te versoepelen.

Een ‘Impact Management Team’, zoals de ChristenUnie de gewenste tweede denktank heeft gedoopt, moet ook gedragswetenschappers, economen en ethici een rol geven in de komende beslissingen over versoepeling van de coronamaatregelen.

Scherpere keuzes

Vanuit de oppositie dringt PvdA-leider Lodewijk Asscher er al langer op aan om een ‘transitiemanagementteam’ te vormen met allerlei niet-medische experts. Asscher wil ook dat het kabinet duidelijker gaat uitleggen welke eigen afwegingen het kabinet maakt in de komende fase, bij elke stap. Zo moeten ook debatten in de Tweede Kamer weer over scherpere keuzes gaan, hoopt die partij.

Er is grote politieke steun voor het verlenging van de meeste coronamaatregelen, zoals het kabinet die dinsdag afkondigde. Alleen de basisscholen kunnen voorzichtig weer beginnen. Ook dat wordt door alle partijen gesteund, met uitzondering van de PVV. Geert Wilders vindt dat de herstart neerkomt op ‘experimenteren met kinderen’. Hij wil wel dat de terrassen weer opengaan met anderhalve meter afstand. Ook Forum voor Democratie vindt dat het kabinet meer haast moet maken met versoepelingen.

Omdat een app die coronabesmettingen kan opsporen nog niet snel in zicht is, wil de Tweede Kamer dat het kabinet nu zoekt naar lowtech-oplossingen, zoals Duitsland doet. Daar werft de overheid duizenden vrijwilligers die de gezondheidsdiensten gaan helpen bij het contactonderzoek bij nieuwe verdenkingen. CDA, ChristenUnie en PvdA willen dat minister Hugo de Jonge ook snel in Nederland zulke hulptroepen gaat regelen.

‘Een grens over’

Premier Rutte had met SP-fractievoorzitter Lilian Marijnissen een harde aanvaring over het tekort aan mondkapjes in de verpleeghuizen. Marijnissen verwijt het kabinet dat de zoektocht naar een app voor corona direct werd gestart, terwijl zorgpersoneel al zes weken wacht op beschermingsmateriaal. Verpleeghuiskoepel Actiz zei gisteren dat er nog steeds ‘gevaarlijke onduidelijkheid’ is over de mondkapjes.

Rutte schoot uit zijn slof over de vergelijking met de app. “Dit gaat een grens over.” Volgens hem doet minister Hugo de Jonge, samen met minister Martin van Rijn, alles wat mogelijk is om mondkapjes te vinden.

De komende tijd hoopt het kabinet elke twee tot drie weken voorzichtig een nieuwe stap te zetten met het versoepelen van de coronamaatregelen. Mogelijk kunnen kappers en andere contactberoepen al eerder aan de slag dan 20 mei. Het kabinet wacht op concrete adviezen van de medische deskundigen over het al dan niet dragen van mondkapjes voor die beroepen. Als dat er eerder is, kan een beslissing ook eerder vallen.

Lees ook:

Kabinet stelt strengere eisen aan bedrijven die steun krijgen

Bedrijven die overheidssteun krijgen, mogen geen dividend en bonussen uitkeren. Daarnaast overweegt het kabinet een apart hulpplan voor de horeca.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden