Rutte: Er is geen toverstokje om de crisis op te lossen

Premier Rutte in de Rode Hoed: De roep om opbeurende woorden is 'een olifant die mij het zicht beneemt'. Beeld anp
Premier Rutte in de Rode Hoed: De roep om opbeurende woorden is 'een olifant die mij het zicht beneemt'.Beeld anp

Premier houdt geen visionair verhaal maar vraagt de burger om geduld bij de 'verbouwing van Nederland'.

Met een oproep tot geduld heeft premier Mark Rutte gisteravond het politieke seizoen afgetrapt. In debatcentrum De Rode Hoed in Amsterdam benadrukte hij tijdens de jaarlijkse H. J. Schoo-lezing van weekblad Elsevier dat er geen snelle oplossingen zijn voor de economische malaise. "De crisis valt niet met een toverstokje op te lossen."

De hoop dat Rutte visionaire vergezichten zou schetsen, veegde hij bij aanvang meteen van tafel. Hij noemde die roep om opbeurende woorden 'een olifant die mij het zicht beneemt'. "Als visie een blauwdruk voor de toekomst betekent, dan verzet de liberaal in me zich daar met alles tegen. Ik zie visie als perspectief voor mensen."

Die mensen bood hij een helder vooruitzicht: het wordt nooit meer zoals het was. Aan het eind van de crisistunnel zal een ander licht schijnen dan aan het begin, voorspelt Rutte. Hij schetste het gezin van de toekomst waarin kinderen het heel vanzelfsprekend vinden financieel bij te dragen aan hun studie en de vader zijn ontslagvergoeding zonder morren gebruikt om zich om te scholen naar een nieuwe functie.

De maatschappij moet zich opmaken voor meer zelfredzaamheid, wil de overheid betaalbaar blijven, stelde de premier in de lezing die hij uit zijn hoofd uitsprak. De overheid moet niet langer zorgen vóór de burger, maar zorgen dat de burger de boel zelf kan regelen, aldus Rutte, die zei te spreken als premier, maar tegelijkertijd klonk als VVD-leider die pleit voor een kleine overheid.

Hij beschreef Nederland als een huis dat verbouwd wordt en dat kost tijd: de problemen met de banken, huizenmarkt en de werkloosheid laten zich niet in één dag oplossen. Maar de basis van Nederland is goed, zei Rutte, die als zelfbenoemd optimist moeiteloos de zonnige kanten van Nederland wist op te sommen.

Naar Ruttes lezing was door politiek Den Haag reikhalzend uitgekeken. Nu de Tweede Kamer vandaag terugkeert van reces, begint voor de premier een spannende herfst.

Zo maakt zijn kabinet over twee weken op Prinsjesdag bekend hoe het nog eens zes miljard euro gaat bezuinigen, moet het een lading lastige wetten door de Eerste Kamer zien te loodsen - waar coalitiepartners VVD en PvdA geen meerderheid hebben - blijft de somberte over de crisis, en loert verkiezingsjaar 2014 (gemeenteraden en Europees Parlement) alweer om de hoek.

De pijn van die aankomende bezuinigingen probeerde Rutte alvast wat te verzachten door te wijzen op de noodzaak ervan. Hij beschreef een patiënt die schrikt van de bijwerkingen van het medicijn dat de dokter hem voorhoudt, maar hij gaat akkoord omdat hij weet dat het medicijn hem uiteindelijk beter maakt.

Zo zal Nederland ook de bezuinigingen moeten slikken om economisch te herstellen, hield Rutte de zaal voor. "De snelste manier om kwijt te raken wat we hebben, is krampachtig vasthouden aan wat we hebben."

Voor het vijfde jaar op rij vond gisteren in Amsterdam de H.J. Schoo-lezing plaats, vernoemd naar de in 2007 overleden oud-hoofdredacteur van weekblad Elsevier. De vier voorgangers van premier Rutte waren Meindert Fennema, Frans Vera, Frits Bolkestein en Thierry Baudet. Zij spraken over thema's als integratie, Europa en de verhouding tussen de vrijheid van meningsuiting en racisme de revue passeren. Rutte hield zijn thema - de crisis - tot het laatste moment voor zich.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden