Rutte en VVD: te lang gezwegen over waarden

bijeenkomst | Het lijkt een onwennig terrein voor de liberalen, maar nu wagen ook zij zich aan normen en waarden.

Minister Henk Kamp van economische zaken ziet in Hengelo hoe Nederland veranderd is. Lang was dat een stad waar PvdA en CDA het voor het zeggen hadden, nu hoopt iedereen er op Wilders. Eigen schuld, zegt Kamp, ook die van de VVD. "We zijn onzorgvuldig geweest door dat immigratieproces op gang te laten blijven zonder te onderkennen dat dat heel grote risico's met zich meedraagt."

Kamp zei het zaterdag op een VVD-dag over waarden. Het is een voor liberalen onwennig terrein, maar nu het erop lijkt dat de verkiezingen erom zullen draaien, waagt ook die partij zich aan waarden en normen. "Ik haat die woorden. Ik zeg altijd maar: de dingen die wij belangrijk vinden", zegt Tamara van Ark, vicefractievoorzitter van de VVD en campagneleider bij de komende verkiezingen.

Ze zijn bijeengekomen, leden en niet-leden, het mocht allebei, in Nijkerk, hotel 'Hart van Holland'. Behalve Van Ark en Kamp zijn er Kamerleden, senatoren, de partijvoorzitter. Van Ark: "Ons land verandert. Er zijn veranderingen die goed zijn. Ik kreeg op mijn achttiende een naaimand cadeau, maar daar hoef ik bij mijn dochter echt niet mee aan te komen. Maar er zijn ook veranderingen die niet goed zijn. Dat een homo niet meer hand in hand met zijn man en kinderen naar de kermis in Tilburg durft, dat is niet goed."

Daarom wil ze met de VVD praten over wat liberalen drijft. Het thema kwam al eerder bovendrijven, toen partijleider Rutte wees op de grote dikke ik's die de samenleving verpesten en toen hij vertelde over de waarden die hij meekreeg van zijn ouders. Fractievoorzitter Zijlstra wees al op het belang van vrijheden. Ook wat betreft Van Ark maakt de VVD die dingen nu meer expliciet. "Omdat we er niet meteen wetten van willen maken, blijft het bij ons altijd wat onderbelicht. Maar ook wij maken onze keuzes op basis van waarden."

Volgens Van Ark staat Nederland 'op een splitsing in de samenleving'. Nederland 'is uniek en moet uniek blijven', zegt partijvoorzitter Henry Keizer. Daarom vechten de liberalen om hun bevochten vrijheden. Van Ark: "Als je hier komt en je gebruikt onze vrijheden om je tegen ons te keren, dan moeten we zeggen: dat willen we niet."

Minister-president Mark Rutte was er niet bij. Die stond op dezelfde dag in Amsterdam, waar hij sprak met de jonge socialisten, PvdA-jongeren. Maar hij sprak over precies hetzelfde. "De discussie gaat nu niet over economische thema's, maar over het verlies van waarden. Een zorg van veel mensen is: doen we er genoeg aan om de waarden waarop Nederland is gebouwd vast te houden?"

Rutte legt een groot deel van de schuld bij zichzelf. "Er is een diepe ontevredenheid, dat zie je aan de opkomst van de SP en PVV. In mijn overtuiging zijn die ontstaan dankzij de PvdA, het CDA en de VVD. We hebben hun dominantie zelf veroorzaakt door grote maatschappelijke zorgen niet te benoemen."

"Tientallen jaren", zei Rutte, "is het niet mogelijk geweest om te praten over de grote veranderingen in de samenleving. Over waarden als gelijkheid van man en vrouw. De vraag of wij ons wel realiseren wat er gebeurt, speelt bij veel mensen. Dan krijg je onvrede, angsten, zorgen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden