Toespraak

Rutte bereidt het land voor: de epidemie gaat velen raken

Premier Mark Rutte live op TV  over het coronovirus in Nederland.  Beeld BSR Agency
Premier Mark Rutte live op TV over het coronovirus in Nederland.Beeld BSR Agency

De coronacrisis kan maanden of langer dan een jaar duren, waarbij de meeste mensen de ziekte zullen doormaken. Premier Rutte waarschuwt in een historische televisietoespraak.

Het is een eerlijke, onopgesmukte boodschap die premier Mark Rutte voor Nederland heeft: het coronavirus zal het merendeel van de Nederlanders besmetten en een echte remedie is er pas als er een vaccin is. De bestrijding gaat maanden of mogelijk meer dan een jaar duren.

In een bij voorbaat historische toespraak op televisie heeft de premier het land voorbereid op een lange periode van onzekerheid. In toon en ernst was Rutte daarbij afwisselend de premier, de staatsman en zelfs de dokter, die de patiënt Nederland rustig maar indringend het slechte nieuws vertelt dat er ‘geen eenvoudige uitweg is’. Hij legde uit hoe de behandeling eruit gaat zien. Het virus is volgens de premier bezig als een golf door de wereld gaan.

Ongekend

De toon was ernstig, de beelden toonden de premier in het Torentje, plechtig sprekend, live op drie tv-stations en negen radiozenders tegelijk, in een land dat door corona grotendeels tot stilstand is gekomen. Wat nu gebeurt is volgens de premier ‘ongekend voor landen in vredestijd’.

Net als eerder bij de MH17-crisis, is de premier geen politicus van dramatische woorden, bleek gisteren opnieuw. Rutte houdt het ook in tijden van nationale crisis graag feitelijk. Zijn rol als premier, in de strijd tegen corona: Nederland overtuigen van de noodzaak van zeer ingrijpende maatregelen, die alleen effect kunnen hebben als de bevolking massaal meehelpt.

De feiten zijn volgens de premier dat het niet mogelijk is het virus in Nederland helemaal tegen te houden of Nederland op slot te laten gaan. “Hoe aantrekkelijk dat ook kan lijken”, zei hij, een voorzichtige verwijzing naar de kritiek van sommige oppositiepartijen. De realiteit is ‘dat het virus onder ons is en voorlopig ook onder ons zal blijven’. Het land platleggen zou een jaar of langer duren, aldus Rutte, die dat niet uitvoerbaar vindt.

De feiten zijn volgens Rutte ook dat Nederland maar één werkbare optie heeft: het virus ‘gecontroleerd’ door Nederland rond laten gaan, tot er zoveel mensen ziek zijn geweest en weerstand hebben opgebouwd dat er een zekere ‘groepsimmuniteit’ is opgebouwd. In de tussentijd probeert het kabinet ‘de piek af te vlakken’ in de eerste golf aan corona, zodat er genoeg ziekenhuisbedden en plaatsen op de intensive care zijn. Het is voor het eerst dat het kabinet zo duidelijk benoemt dat miljoenen Nederlanders het virus zullen krijgen, de meeste met lichte klachten.

Smeekbede

Waar de Italiaanse premier Conte de bevolking opriep ‘vandaag afstand te houden om elkaar morgen met meer warmte te kunnen omhelzen’, en de Franse president Macron spreekt over ‘een oorlog’, kiest Rutte voor wat Hollandser bewoordingen om de moed erin te houden. “Blijf elkaar helpen waar het kan”, roept hij het land op. “We moeten dit echt met 17 miljoen mensen doen”, en vooral de smeekbede: “Let een beetje op elkaar, ik reken op u”. De laconieke premier van vorige week, die vergat dat hij niet mag handenschudden, is uit beeld. Rutte sprak zijn medeleven uit naar de nabestaanden, patiënten en de kwetsbare ouderen.

De speech was bij voorbaat historisch, omdat het de eerste keer is sinds 1973 dat een premier het land toespreekt. De vorige keer was in 1973 tijdens de oliecrisis, toen Joop den Uyl zijn beroemde woorden sprak: “Zo bezien, keert de wereld van voor deze crisis niet terug”. Woorden die Rutte anno 2020 bijna opnieuw had kunnen gebruiken.

Lees ook: De volledige toespraak van Rutte

‘Goedenavond. Het coronavirus houdt ons land in de greep. Ons, én de rest van de wereld. Samen staan we voor een opgave van enorme omvang”. De volledige toespraak van de premier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden