Rust zoeken bij provo's in het klooster

Rick Timmermans: Hunkeren naar rust. Pelgrimeren door de Regel van Benedictus.
Ten Have, Kampen. ISBN 9789025961510; 176 blz, € 14,95

De schrijver
Freelance journalist Rick Timmermans (1987) studeerde journalistiek aan de Christelijke Hogeschool Ede. Door een afstudeerproject over monniken raakte deze gereformeerde jongen uit Goes gefascineerd door het monastieke leven. Wat volgde was een zoektocht naar de betekenis van de Regel van Benedictus voor deze tijd, de weerslag daarvan is dit boek.

Zijn visie
Weer een boek over de Regel van Benedictus maakt de verwachtingen hooggespannen. Sinds kloostervader Benedictus in de zesde eeuw dit richtsnoer schreef voor zijn monniken verschenen er vele vertalingen en interpretaties voor de toenemend gestreste mens die zoekt naar rust. Timmermans is zich daarvan bewust.

In zijn inleiding dekt hij zich in met de woorden dat hij een leek is, een jonge journalist die geraakt is door Benedictus' keuze niet langer mee te doen met de samenleving vanuit een verlangen naar rust, stilte en reinheid. Zou hij dat ook kunnen, vraagt hij zich nieuwsgierig af. Timmermans is een kind van zijn tijd met alle keuzes en digitale afleidingen van dien.

Vrijwel onbekend met katholieke gebruiken laat hij zich onderdompelen in rituelen, dagschema's, stilte, lectio divina, bidden en vasten. De zoektocht leidt naar Rome, kloosters in Frankrijk en Nederland. Nadien raken de aangeleerde disciplines snel in het slop, maar hij houdt eraan over dat het zoeken naar balans een zoektocht met mate is, minder op jezelf gericht, met meer ruimte voor de ander.

Mooiste zin
De uitspraak van de benedictijnse pater Henry over zijn keuze voor het klooster versus de publieke opinie die voortdurende beschikbaarheid en bereikbaarheid oplegt: "We laten ons veel te veel leven door anderen. Heb je soms niet de vrijheid om te zeggen dat je niet mee wilt doen? Die heb je zeker en daarom zit ik ook hier. Wij zijn een soort provo's. Gaan jullie maar lekker door, wij maken tijd voor God."

Opvallendste stelling
Hunkeren naar rust is het verslag van een antiheld. Opgegroeid met het vooruitgangsdenken verwacht de lezer grote keuzes, op z'n minst voor het oblaat-zijn (lekenlid, soort vaste kloostergast). Waarom moeten wij dit boek anders lezen?

Maar Timmermans beschrijft vooral worstelingen en tegenslagen, van hem en van monniken. Soms pijnlijk authentiek, met als dieptepunt zijn vastenexperiment: 'een knap staaltje overmoedige naïviteit, dat binnen tien dagen sneuvelde'.

Na afloop ontdekt hij dat niet zijn honger hem in de weg stond, maar zijn ego. Een harde les in nederigheid, zeker als je je omgeving daarvoor 'het evangelie van het niet-eten' hebt ingewreven.

Reden om het boek niet te lezen
Hunkeren naar rust geeft een ontnuchterend kijkje in het niet perfecte kloosterleven, maar de sfeerbeschrijvingen zijn erg kort. Ze gaan vaak zo snel over in Timmermans' eigen bevindingen dat de lezer nauwelijks de mogelijkheid krijgt zijn eigen ervaringen op te doen. Laat de lezer de verveling tijdens zo'n stilteweek maar meebeleven in plaats van te schrijven dat je de stilte na vijf dagen 'spuugzat' bent. Nu moet de lezer zijn mening vooral baseren op Timmermans' ervaringen. Ook mist er samenhang in de thematische hoofdstukindeling. Voordeel is dat je het zappend kunt lezen.

Reden om het boek wel te lezen
In een wereld waarin alles sneller, beter en anders moet, is dit menselijke boek over de Regel van Benedictus verfrissend. De veel herdrukte heldendaden van mannen als Wil Derkse en Anselm Grün kunnen gewone stervelingen soms een onbekwaam gevoel geven, het gevoel dat je meer zou moeten doen voor echte rust. Meer keuzes maken, meer mediteren, meer rituelen. Vergeleken daarbij is 'Hunkeren naar rust' het geruststellende, herkenbare verslag van een leek met weinig succes. Timmermans ontdekking dat alles niet perfect hoeft, dat je voor God goed bent zoals je bent, geeft hem rust. En met dat besef vangt hij misschien wel meer de geest van Benedictus dan menig ander boek over deze heilige.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden