Russische onderzoekers: 'Arafat niet vermoord met polonium'

Yasser Arafat Beeld AFP
Yasser ArafatBeeld AFP

De monsters die Russische onderzoekers vorig jaar november hebben genomen uit het lichaam van de destijds opgegraven Jasser Arafat, bevatten geen meetbare sporen van het gif polonium-210. "Arafat kan dus niet vergiftigd zijn met polonium-210", meldt de Russische onderzoeksleider Vladimir Oeïba vanmorgen.

Met zijn verklaring reageert Oeïba op onjuiste berichten die sinds gisteren circuleren, en waarin wordt gesteld dat de moord op Arafat nu eindelijk wetenschappelijk bewezen zou zijn. Die berichten zijn een verkeerde samenvatting van een wetenschappelijke publicatie, deze week verschenen in het medische vakblad The Lancet.

In het Lancet-artikel beschrijven Zwitserse onderzoekers dat ze op kledingstukken van de overleden Palestijnse leider sporen hebben aangetroffen van polonium-210. Het gaat vooral om een onderbroek met urinevlekken, om de beroemde sjaal van Arafat en om een tandenborstel. De vondst duidt mogelijk op een vergiftiging.

De Zwitsers brachten hun vondsten en hun verdenking vorig jaar juli al naar buiten, via de Arabische nieuwszender Al-Jazeera. Ze vertelden er bij dat het gif ook na de dood van Arafat op de voorwerpen kon zijn aangebracht, dus moord stond niet vast.

Onafhankelijk onderzoek
Om te achterhalen of Arafat daadwerkelijk was vergiftigd, was onderzoek nodig aan zijn stoffelijk overschot. Als ook in de botten het radioactieve polonium werd aangetroffen, zou vaststaan dat de charismatische leider het gif tijdens zijn leven binnen had gekregen. Vanwege de gevoeligheid van de zaak namen een Frans, een Zwitsers en een Russisch team eind november vorig jaar onafhankelijk van elkaar monsters van het lichaam. Ze zouden het weefsel los van elkaar analyseren.

De resultaten hebben om onduidelijke redenen lang op zich laten wachten. Er werd al gespeculeerd dat de uitkomst mogelijk te explosief was, en dat de openbaring ervan door belanghebbende politici werd vertraagd. De Palestijnse Autoriteit gelooft heilig dat Arafat is vergiftigd door Israël, maar dit land ontkent stellig.

Vandaag komt het Russische team dus als eerste met de meetuitslagen van de lichamelijke monsters, en die blijken niets schokkends te bevatten. Maar dat wil nog niet zeggen dat Arafat niet is vergiftigd met polonium-210. Het onderzoek kent namelijk veel beperkingen. Van tevoren stond al vast dat de radioactieve stof moeilijk te meten zou zijn omdat hij snel vervalt. Acht jaar na Arafats dood zou er nog maar een miljoenste deel van de eventuele beginconcentratie over zijn. Er moesten daarom grote hoeveelheden weefsel worden onderzocht, en het is de vraag of de onderzoekers voldoende bij elkaar hebben kunnen schrapen om tot een goed oordeel te komen. Bovendien moeten twee teams - het Franse en het Zwitserse - hun resultaten nog bekend maken; misschien hebben zij wél iets gevonden.

Polonium-210
Polonium-210 is een radioactieve, uiterst giftige stof. In 2006 werd de Russische ex-spion Alexander Litvinenko ermee vermoord. Litvinenko, die het spul kreeg toegediend via een kopje thee, moest overgeven en kreeg ernstige diarree, gewichtsverlies en haaruitval. Arafat had diezelfde symptomen, afgezien van haaruitval, maar misschien was zijn dosis lager. De Palestijnse leider kreeg ook last van bloedstolsels in zijn hele lichaam. Een hersenbloeding in een Parijs' ziekenhuis, waar hij in de laatste fase naar was overgebracht, werd hem in 2004 fataal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden