Russische Jehova’s Getuigen vechten verbod aan bij Europees hof

Een liedboek van Jehova's Getuigen in Nederland.Beeld Maarten Hartman

De Jehova’s Getuigen in Rusland gaan het besluit van de Russische autoriteiten om de kerk te verbieden aanvechten bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Moskou heeft de Jehova’s Getuigen bestempeld tot ‘extremistische organisatie’.

De gang naar het Europese hof is een reactie op een uitspraak van het Russische Hooggerechtshof. Dat wees gisteren een beroep af van de Jehova’s Getuigen tegen het eerdere besluit van het ministerie van justitie in Moskou om de kerk te bestempelen tot ‘extremistische organisatie’ die haar activiteiten moet staken.

Door het vonnis van het Russische hooggerechtshof mag de Russische staat nu de 395 jehova-gemeentes in Rusland ontmantelen en hun eigendommen in beslag nemen. De groep zegt zelf zo’n 170.000 volgelingen in Rusland te hebben.

'Uitgeput'

“We gaan dit nu zo snel mogelijk aanvechten bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. Alle mogelijke juridische wegen in Rusland zijn uitgeput”, zei Jaroslav Sivoelski, lid van de Europese Associatie van Jehova’s Christelijke Getuigen. Hij zei toe het volstrekt oneens te zijn met het vonnis, maar in Rusland “kunnen we niet veel anders doen dan ons er naar te schikken”.

De Europese Unie bekritiseerde de uitspraak van het Russische hof als zijnde in strijd met de vrijheid van godsdienst. “De Jehova’s Getuigen moeten net als alle andere religieuze groepen in rust en vrede samen kunnen komen zonder bemoeienis van buitenaf”, aldus de EU. Brussel wijst Rusland erop dat het land volgens zijn eigen grondwet en internationale afspraken verplicht is deze vrijheid te garanderen. 

Al langer onder vuur

Al voor het besluit van het Russische openbaar ministerie in april om de Jehova’s Getuigen in de ban te doen, lag de kerk al onder vuur. Russische aanklagers stelden al jaren dat de Jehova’s Getuigen een organisatie is die families uit elkaar rukte, haat verspreidde en levens in gevaar bracht. De afgelopen tijd was al een aantal publicaties van het kerkgenootschap verboden. De kerk meldde verder dat de geheime dienst FSB werkgevers in Rusland had opgedragen om medewerkers die Jehova's Getuigen waren, te ontslaan.

Ook het standpunt van sommige geleerden binnen de Russisch Orthodoxe Kerk, de door president Poetin gesteunde dominante kerk in Rusland, dat de Jehova’s Getuigen een ‘totalitaire sekte’ zijn, hielp het kerkgenootschap niet in de beeldvorming. Verder worden de leden van de in de Verenigde Staten opgerichte Jehova’s Getuigen nogal eens gezien als Amerikaanse wolven in schaapskleren in Rusland.

Het kerkgenootschap zelf ontkent dergelijke aantijgingen. Woordvoerder David Semonian zei dat het “bijzonder zorgwekkend is dat machtige elementen in Rusland doorgaan met het bestempelen van onze organisatie als extremistisch, ondanks overweldigend bewijs voor het tegenovergestelde”.

Buitenlandse agenten

Het besluit van de Russische autoriteiten om de Jehova’s Getuigen in de ban te doen staat niet op zichzelf. De afgelopen jaren zijn op grond van wetten uit 2012 en 2015 tal van maatschappelijke organisaties in Rusland ‘ongewenst’ verklaard, en er door de autoriteiten van beschuldigd ‘buitenlandse agenten’ te zijn. Nationale en internationale organisaties op het gebied van mensenrechten en hulp, maar ook onderzoeksinstituten en denktanks wordt zo het werken in Rusland onmogelijk gemaakt.

De reden is dat dergelijke organisaties regelmatig kritiek uiten op de Russische regering van president Poetin, die dat beschouwt als een aantasting van de macht van het Kremlin. Volgens Poetin worden veel niet-gouvernementele organisaties aangestuurd door buitenlandse inlichtingendiensten om onrust te zaaien in Rusland, en vormen zo een bedreiging voor de nationale veiligheid.

Lees ook: Rusland wil Jehova's verbieden: ze zijn gevaarlijk en 'extremistisch'

Fragment van een omslag van The Watchtower, het lijfblad van de Jehova's Getuigen.Beeld TR
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden