Russische diplomaten moeten binnen een week Londen verlaten

De Britse premier May is woedend over het uitblijven van een fatsoenlijke reactie uit Rusland.Beeld AFP

Voor het eerst sinds de Koude Oorlog zet Groot-Brittannië in één keer een grote groep Russische diplomaten het land uit.

Wederom klonk er spierballentaal uit Londen aan het adres van het Kremlin. 23 Russische diplomaten in Londen moeten binnen een week het land uit. Ook gaan de Britten actiever jagen op corrupt Russisch vermogen in de Britse hoofdstad, in de hoop verschillende steenrijke Poetin-vertrouwelingen te raken. Maar toch rijst de vraag in hoeverre deze maatregelen de Russische president echt van zijn stuk zullen brengen.

Premier Theresa May zei in een volgepakt Lagerhuis dat de Britten door gebrek aan Russische reactie maar één conclusie kunnen trekken: “Dat Rusland verantwoordelijk is voor de zenuwgasaanval in Salisbury.” May was woedend over hoe er sinds de aanslag vanuit Moskou is gereageerd. “Met sarcasme en minachting”, zei ze.

Novitsjok-gas

De Russen hadden tot gisternacht de tijd om met een verklaring te komen hoe het door de Russische staat ontwikkelde en levensgevaarlijke Novitsjok-gas, een chemisch wapen, op Britse bodem terecht was gekomen. Minister van buitenlandse zaken Lavrov zei op zijn beurt dat hij eerst zelf wil kunnen vaststellen dat het inderdaad om dit gas gaat voordat hij inhoudelijk op de beschuldiging ingaat. Omdat de Britten daar niets van willen weten, liet Moskou de deadline zonder reactie passeren.

Het uitzetten van 23 diplomaten is niet zo maar iets. Voor het eerst sinds de Koude Oorlog besluit Groot-Brittannië om zoveel Russen in één keer het land uit te zetten. Ter vergelijking: na de vergiftiging van Litvinenko, die in 2006 in Londen om het leven werd gebracht, zeer waarschijnlijk met behulp van het Kremlin, zette de Britse regering slechts vier diplomaten uit.

Spionage

Volgens May zijn deze 23 diplomaten bezig met spionageactiviteiten vanuit de Russische ambassade. En daarmee moet die het vanaf volgende week doen met 40 procent minder personeel. ‘Onacceptabel, ongerechtvaardigd en kortzichtig’, reageerde de Russische ambassade.

Maar dat was wel de enige maatregel die direct serieus effect heeft. Dat de Britten ook veel scherper corrupt kapitaal gekoppeld aan Russische oligarchen willen aanpakken, is vooral een belofte. May wil werken aan een wet die het mogelijk maakt omstreden Russen de toegang tot Groot-Brittannië te weigeren en hun bezittingen en vastgoed af te nemen. “Er is in ons land geen plek voor corrupte elites”, zei May. Alleen noemde ze bijvoorbeeld geen enkele omstreden oligarch bij naam en zal het dus nog even duren voor zo’n maatregel effect heeft.

Het feit dat de Britten geen ministers of leden van de koninklijke familie naar het WK voetbal in Rusland zullen sturen, zal in Moskou ook tot weinig paniek leiden. Evenals de mededeling dat het bezoek van minister Lavrov aan Londen is afgezegd.

Bondgenoten

“Deze maatregelen gaan het gedrag van Rusland niet veranderen”, zei Peter Ricketts, lid van het Hogerhuis en voormalig Brits ambassadeur voor de Navo. “Er moet een internationaal signaal komen.”

De Britse regering zoekt daarom al dagen steun bij bondgenoten. Er kwamen woorden van solidariteit van de Navo, de EU en van de Amerikaanse president Trump. Ook riepen de Britten gisteren de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties bijeen om een gemeenschappelijke veroordeling van Rusland af te dwingen.

May zal gerustgesteld zijn door de steun die ze kreeg, zodat ze niet alleen staat in deze confrontatie. Alleen is het met een onberekenbare president in het Witte Huis en met de stugge Brexit-onderhandelingen met Brussel in het achterhoofd wel de vraag of deze steun voor Groot-Brittannië niet alleen bij woorden blijft, maar ook in daden wordt omgezet als het er uiteindelijk echt op aankomt.

Russische tegenreacties

Zoals verwacht besloot Rusland als tegenreactie ook 23 Britse diplomaten uit te zetten. De Russen beschouwen de Britse reactie als een flagrante provocatie en ontkennen elke betrokkenheid bij de zenuwgasaanval.

In een verklaring zei het Russische ministerie van buitenlandse zaken dat Groot-Brittannië kiest voor de confrontatie in plaats van samenwerking in de nasleep van de zenuwgasaanval op de voormalige Russische geheim agent Sergei Skripal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden