Russen lezen nu EU de les, niet andersom

Herman Van Rompuy (L) en Vladimir Poetin. Beeld afp

De verhoudingen zijn gekeerd in de relatie tussen de EU en Rusland. Waar de EU vroeger Rusland de les kon lezen over mensenrechten en energieleveranties, kregen de Europese leiders maandag zelf een spervuur van kritische vragen over de Europese economie.

Na afloop van een tweedaagse EU-Ruslandtop in Sint-Petersburg hielp de Russische president Poetin de pers een handje met het in de hoek zetten van de EU.

Schuld geven aan EU
Hij benadrukte enkele malen hoezeer de crisis in de EU 'directe gevolgen heeft voor de Russische Federatie'. Minzaam voegde hij eraan toe dat de Europese leiders 'heel professioneel zijn en een weloverwogen programma hebben uitgedacht', zodat de Russen hun maar het voordeel van de twijfel moeten gunnen.

De altijd zo kalme Herman Van Rompuy, voorzitter van de EU-landen, reageerde voor zijn doen emotioneel. "We moeten ophouden om de EU de schuld geven van alles wat er misgaat in de wereldeconomie", zei hij. De wereldwijde problemen komen volgens hem voor een belangrijk deel door het zorgelijke economische tij in een aantal opkomende landen.

Weinig autoritaire besluitvorming
Ook wees hij erop dat hij voor de EU aan het eind van het jaar alweer groei verwacht. "Je kunt de omvang van deze crisis niet vergelijken met de veel grotere crisis van 2009, die van de andere kant van de oceaan kwam. We zullen deze crisis stap voor stap te boven komen. De euro zal niet mislukken."

Hij moest, zoals wel vaker in internationale fora, opnieuw uitleggen dat binnen de EU besluiten in kleine stapjes worden genomen door overleg van alle betrokken landen.

In landen als Rusland, maar ook in de Verenigde Staten, wordt dit niet begrepen. De weinig autoritaire besluitvorming van de EU wordt daar als een obstakel gezien voor het oplossen van problemen.

"Frankrijk en Duitsland zijn niet de enige landen in de EU", zei Van Rompuy, verwijzend naar de indruk dat als die landen het maar eens zijn, een EU-besluit is genomen.

"We moeten overeenstemming vinden tussen zeventien landen van de eurozone - of 27 als het om een EU-besluit gaat. Dat is mijn verantwoordelijkheid."

Chodorkovski
Hoezeer de verhoudingen zijn veranderd, bleek ook toen president Poetin een journalist zelfbewust antwoordde dat 'er geen politieke motieven zitten achter de gevangenschap van Michail Chodorkovski'.

Noch Van Rompuy, noch de voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso deed een poging hierop iets op te merken over politieke gevangenen in Rusland.

De voormalige oliemagnaat Chodorkovski is veroordeeld voor belastingontwijking, maar mensenrechtenorganisaties stellen vragen bij de eerlijkheid van het proces.

Omstreden Russische wet
Evenmin namen de EU-leiders het woord toen Poetin zei dat omstreden nieuwe Russische wetgeving, waarbij torenhoge boetes worden opgelegd aan deelnemers van ongeautoriseerde demonstraties, is vormgegeven met Europese wetgeving als voorbeeld.

Europese en Russische leiders ontmoeten elkaar ieder half jaar, afwisselend in de EU of in Rusland. De belangrijkste agendapunten zijn, sinds een paar jaar, het - door Rusland gewenste - visumvrij reizen naar de EU en de - door de EU gewenste - energiezekerheid. Op beide gebieden werd in Sint-Petersburg geen overeenstemming bereikt.

 
We zullen deze crisis stap voor stap te boven komen. De euro zal niet mislukken.
Van Rompuy
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden