Russen dralen met tekenen Kyoto-verdrag

Of het Kyoto-protocol over de reductie van broeikasgassen binnenkort in werking treedt hangt af van Rusland. De industrie wil wel, maar het Russische parlement treuzelt.

MOSKOU - De Russische premier Kasjanov beloofde een jaar geleden in Johannesburg dat Rusland over zou gaan tot ratificatie van het protocol. Maar het Russische parlement, de Doema, treuzelt. Een delegatie van het Europees Parlement, vorige week op bezoek bij hun Russische collega's, is teleurgesteld vertrokken.

Het internationale milieuverdrag uit 1997 heeft instemming nodig van enkele grote landen. China en de EU gingen al akkoord, maar met de VS als grote afvaller ligt het lot van Kyoto in handen van het Russische parlement.

,,Kennelijk proberen de Russen meer wisselgeld te krijgen. De parlementariërs begonnen allemaal over de toetreding van Rusland tot de Wereldhandelsorganisatie'', vertelt europarlementariër Alexander de Roo, voorzitter van de Groenen in het EP. ,,Wij gingen daar niet op in, vervolgens werd de bijeenkomst voortijdig afgebroken. Ze waren duidelijk door het Kremlin geïnstrueerd. Bij een tweede bijeenkomst spraken ze slechts over het gebrek aan wetenschappelijk bewijs voor het broeikaseffect.''

Aan de grote Russische vervuilers zal het paradoxaal genoeg niet liggen. De Russische industrie heeft 'Kyoto' ontdekt. Megaconcerns als Gazprom, elektriciteitsmonopolist UES en metaalconcern Rosal zien de voordelen. Hoewel het land immense milieuproblemen heeft, is in de sterk verouderde energiesector met relatief goedkope maatregelen veel milieubesparing te behalen. Bovendien is de uitstoot van broeikasgassen sinds 1990 met 30 tot 40 procent gedaald door de sluiting van veel ouderwetse fabrieken. Aangezien Kyoto het jaar 1990 als ijkpunt neemt voor de doelstellingen die in 2008-2012 gehaald moeten zijn, kent Rusland dus geen problemen met toepassing van de Kyoto-normen. Sterker nog: Rusland mag zelfs 'vervuilersquota' verkopen aan landen die dat niet halen, zoals de EU-lidstaten.

De Europese vervuilers hebben wat dat betreft last van de wet van de remmende voorsprong. Zij kunnen tot de helft van de opgelegde vermindering van schadelijke broeikasgassen via een speciaal quota-handelssysteem in het buitenland kopen. Volgens oud-milieuminister en lid van de presidentiële Kyoto-werkgroep V. Danilov-Daniljan levert de quota-verkoop Rusland in het eerste jaar al 800 miljoen dollar op. In het kader van Kyoto zouden de Russen ook meer dan een miljard aan investeringen kunnen verwachten in de eerste vijf jaar.

De aarzeling van de Doema heeft dan ook een politieke achtergrond. ,,Misschien willen ze er nog een vrijhandelsakkoord uitslepen'', zegt De Roo. ,,Maar als ze te lang wachten, lopen ze het gevaar dat Europese bedrijven elders quota opkopen en gaan investeren, in Brazilië of in China.''

De EU kijkt met argusogen naar de Amerikaanse regering, die met haar anti-Kyoto-lobby volgens De Roo de deur bij de Russen platloopt. Een grote klimaatconferentie eind september in Rusland, met deelneming van de Amerikanen maar waarschijnlijk geboycot door EU-politici, zien de europarlementariërs en organisaties als Greenpeace in Rusland als een slecht teken. ,,Dat moet geen opmaat naar een alternatief Kyoto worden'', aldus De Roo. Volgens Greenpeace is nog een deel van de grote industriële concerns tegen Kyoto en is er binnen de Russsische regering tegenstand.

,,De diplomatiek van de EU rond Kyoto is rampzalig'', stelt S.Roginko, medeorganisator van de komende klimaatconferentie. ,,Onze president is voor Kyoto en bedrijven als Gazprom en Loekoil ook. Daar ligt het niet aan'', aldus Roginko, tevens verbonden aan het Europa-instituut dat het Kremlin adviseert over Europese zaken. ,,Maar de EU heeft onhandig opgetreden. We kregen verwijten over ons beleid, terwijl we de EU aan hun quota kunnen helpen. Brussel moet met geld over de brug komen voor de implementatie van het verdrag. In plaats daarvan sluiten ze hun markt af voor onze producten.''

Roginko noemt het een gemiste kans dat europarlementariërs niet met de grote industriële concerns hebben gepraat. ,,Onze Doema-leden beslissen niets, zijn slecht geïnformeerd over Kyoto en met hun hoofd bij de komende verkiezingen. Het zakenleven maakt hier de dienst uit.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden