Russen bewijzen vermoorde Nemtsov laatste eer

Beeld getty

Vrienden, familie, prominenten en duizenden gewone Russen hebben vandaag afscheid genomen van Boris Nemtsov. De 55-jarige liberale oppositieleider en criticus van president Poetin werd afgelopen vrijdagavond in de buurt van het Kremlin doodgeschoten. Het onderzoek naar de moord heeft nog niets opgeleverd.

Voorafgaand aan de uitvaart lag het lichaam van Nemtsov opgebaard in het Sacharov Museum, vernoemd naar Andrej Sacharov, een beroemde atoomgeleerde en dissident uit de Sovjettijd. Duizenden mensen stonden urenlang in de rij.

Met rode rozen in de hand wachtten ze op hun beurt om de omgebrachte politicus de laatste eer te bewijzen door langs de open kist te lopen. Rondom ontstond al snel een bloemenzee. Er was vier uur ingeruimd voor de bezichtiging, maar de belangstelling was zo groot dat er nog een honderden meters lange rij stond toen de deuren dichtgingen.

Klimaat van haat
Hoewel verdriet de boventoon voerde, had de plechtigheid ook een politiek karakter. "Rusland zal vrij zijn", riepen aanhangers van de vermoorde politicus toen de kist met zijn lichaam voorbijkwam, op weg naar de begraafplaats. Oppositiepoliticus Leonid Volkov voorspelde "een nieuwe golf aan protesten". "Het is verschrikkelijk dat daar zo'n gebeurtenis voor nodig is", zei hij.

Mensenrechtenactivist Lev Ponomarev verwoordde de angst van velen, dat het nationalisme en de intolerantie tegen afwijkende meningen onder president Poetin zijn toegenomen. "In dit klimaat van geweld en haat zullen deze moorden voortduren", zei hij.

Boris Nemtsov, opgebaard in het Sacharov-centrum in Moskou. Links zijn 88-jarige moeder Dina Eidman, en uiterst rechts zijn weduwe, Ekaterina Odintsova.Beeld epa

Over de toedracht van de moord op Nemtsov is nog veel onduidelijk. Ondanks de belofte van Poetin dat er een diepgaand onderzoek wordt ingesteld, lopen de daders vier dagen na de moord nog vrij rond en zijn ook het moordwapen en de vluchtauto nog niet gevonden.

Geen getuigen?
De Russische oppositie ziet in de moord de hand van het Kremlin, als vergelding voor Nemtsovs felle kritiek op Poetin. Commentatoren hebben opgemerkt dat Nemtsov net als veel andere oppositieleiders constant in de gaten werd gehouden door de politie en dat het daarom moeilijk te geloven is dat niemand getuige is geweest van de moord.

Nemtsov was vicepremier onder de vroegere president Boris Jeltsin en werd gezien als een hervormingsgezinde politicus. In het Poetin-tijdperk verloor Nemtsov een groot deel van zijn invloed, hoewel hij op de voorgrond bleef treden als criticus van de huidige president.

Op de dag van zijn dood laakte hij in een interview nog Poetins 'waanzinnige agressieve koers', naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne en de Russische inmenging in het buurland. Ook zei hij met documenten te kunnen bewijzen dat er Russische troepen in Oost-Oekraïne zijn.

Nemtsov werd vermoord op een steenworp afstand van Poetins machtscentrum, het Kremlin in Moskou.Beeld getty

Politici geweigerd
De weduwe van Jeltsin, Naina, was een van de velen die langs de kist liepen. Andere prominenten waren de Russische ex-premier Michail Kasjanov, de vroegere Britse premier John Major, de Amerikaanse ambassadeur John Tefft en Pussy Riot-lid Nadezhda Tolokonnikova. Namens Nederland was diplomaat Dirk Jan Kop aanwezig. Kop werkt als Speciaal Vertegenwoordiger voor Oostelijk Partnerschap en EU-Rusland betrekkingen op het ministerie van buitenlandse zaken in Den Haag.

Niet iedereen die de uitvaart wilde bijwonen, kreeg de kans. Meerdere Oost-Europese politici, onder wie de voorzitter van de Poolse senaat en de voormalige Letse minister van buitenlandse zaken, mochten Rusland niet in. Ook de Russische oppositieleider Aleksej Navalny kreeg geen toestemming. Hij zit in de gevangenis voor het bijwonen van een demonstratie ondanks zijn huisarrest. Navalny had de rechter verzocht om tijdelijke vrijlating, maar kreeg nul op het rekest.

De Russische president Vladimir Poetin en premier Dmitri Medvedev woonden de uitvaart van hun omgebrachte politieke tegenstander niet bij. De Russische regering had vicepremier Arkady Dvorkovich afgevaardigd.

Naina Jeltsin, de weduwe van oud-president Boris Jeltsin, en haar dochter Tatjana.Beeld ap

Oekraïense onderscheiding
Nemtsov is begraven op de Trojekoerovskoje-begraafplaats, in het bijzijn van ongeveer honderd vrienden en familieleden, onder wie Nemtsovs 88-jarige moeder. De begraafplaats ligt aan de westrand van Moskou, en er liggen ook andere prominente Russen begraven. Een van hen is de eveneens vermoorde journaliste Anna Politkovskaja, die zich net als Nemtsov uiterst kritisch opstelde tegenover de macht en in 2006 werd doodgeschoten.

De vermoorde Kremlincriticus is door Oekraïne postuum onderscheiden met de Orde voor Vrijheid. De Oekraïense president Petro Porosjenko maakte dat vandaag bekend, via zijn Facebookpagina.

'Wij, Oekraïners, zullen ons Boris altijd herinneren als de echte patriot van Rusland en als een echte vriend van Oekraïne. Zijn leven bewees dat die twee dingen elkaar niet hoeven tegen te spreken, tenzij je dat zelf wil', sneerde Porosjenko duidelijk naar de Russische president Vladimir Poetin. 'Helden sterven niet', sloot de Oekraïense leider zijn bericht af.

Het graf van Nemtsov op de Trojekoerovskoje-begraafplaats in Moskou.Beeld getty
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden