Rusland waarschuwt Kiev voor anti-terreuroperatie

Een pro-Russische demonstrant in de Oost-Oekraïense plaats Slavjansk.Beeld Reuters

De Oekraïense interim-president Oleksandr Toertsjinov heeft vanochtend gezegd een 'anti-terreuroperatie' te zijn begonnen in het oosten van het land, om pro-Russische opstandelingen te verjagen uit een tiental plaatsen die zij daar inmiddels bezet houden. Rusland heeft Kiev gewaarschuwd geen geweld te gebruiken tegen de opstandelingen, waardoor de spanning in het oosten snel verder oploopt.

Toertsjinov kondigde de operatie tegen de 'separatisten' vanochtend aan in het parlement in de hoofdstad Kiev. De operatie zal op een 'verantwoordelijke en gebalanceerde' manier worden uitgevoerd en plaatsvinden in 'het noorden van de regio Donetsk', aldus de president. Hij doelt waarschijnlijk op het stadje Slavjansk, dat afgelopen weekend door pro-Russische krachten werd overgenomen en geheel in hun handen is.

Het doel is volgens hem 'het beschermen van de burgers van Oekraïne, het voorkomen van terreur, misdaad en de pogingen om ons land in stukken te scheuren'. "De plannen van de Russische Federatie waren en blijven wreed", aldus Toertsjinov. "Ze willen niet alleen de Donbass, maar het hele oosten en zuiden in vuur en vlam zetten." Het Donbassgebied ligt in de industriële regio's Donetsk en Loehansk, waar opstandelingen een aantal overheidsgebouwen hebben ingenomen.

Of het ook werkelijk tot een anti-terreuroperatie komt moet nog blijken. Er zijn de afgelopen dagen inmiddels al twee ultimata verstreken - waarvan de laatste gisteren - zonder dat er zichtbaar werd ingegrepen. Ook vanmiddag melden verslaggevers van het Franse persbureau AFP dat de situatie in Slavjansk vooralsnog onveranderd is.

'Genève ondermijnd'
Moskou zet intussen alles op alles om Oekraïne te weerhouden van militair ingrijpen. De Russische minister van buitenlandse zaken Sergej Lavrov dreigde dat hij niet naar een topontmoeting tussen de VS, de EU en Rusland en Oekraïne zal komen, die voor donderdag gepland staat in Genève. "Als er geweld wordt gebruikt in Zuidoost-Oekraïne, dan zullen de kansen op zo'n ontmoeting in Genève worden ondermijnd", aldus Lavrov.

De Oekraïense VN-ambassadeur zei in een reactie dat Rusland willens en wetens aanstuurt op het mislukken van de top, door de onrust in het oosten van Oekraïne zelf verder aan te wakkeren. Oekraïne beschuldigt Rusland ervan het oosten van Oekraïne te willen inlijven, net als vorige maand gebeurde met de Krim. Moskou ontkent dat dit de bedoeling is, maar heeft zich het recht voorbehouden om in te grijpen als er Russischsprekers in Oekraïne worden bedreigd.

Onbekende, goed bewapende pro-Russische opstandelingen houden een overheidsgebouw in de Oost-Oekraïense plaats Slavjansk bezet.Beeld epa

Obama en Poetin niet tot elkaar
Een telefoongesprek tussen de Russische president Poetin en zijn Amerikaanse ambtgenoot Obama leverde gisteravond geen nieuwe inzichten op. De twee spraken voor het eerst in twee weken weer met elkaar over de crisis in Oekraïne. Obama riep Poetin op pro-Russische activisten in Oost-Oekraïne een halt toe te roepen, maar Poetin houdt vol dat Rusland niets te maken heeft met de onrust bij zijn westerbuur.

Het Witte Huis liet na afloop van het gesprek weten dat Obama zich ernstig zorgen maakt over de situatie. "De president benadrukte dat alle niet-militaire groepen in het land de wapens moeten neerleggen en riep Poetin op zijn invloed aan te wenden om deze groepen te overtuigen de bezette gebouwen te verlaten", aldus het Witte Huis.

Het Kremlin zei dat Poetin tegen Obama heeft gezegd dat de berichten over Russische betrokkenheid bij de onrust in Oost-Oekraïne 'gebaseerd zijn op onbetrouwbare informatie'. Obama moet de regering in Kiev er verder van weerhouden geweld te gebruiken tegen de betogers in de oostelijke steden, aldus Poetin. Beide presidenten willen het topoverleg over de crisis in Genève, door laten gaan.

Obama plaatste hier echter wel een kanttekening bij. Een diplomatieke oplossing geniet de voorkeur, maar 'kan niet slagen in een situatie waarbij Rusland Oekraïne intimideert met zijn leger bij de grens, de gewapende provocatie in Oekraïne doorgaat en de retoriek van het Kremlin blijft escaleren', aldus het Witte Huis.

Presidentskandidaat aangevallen
Vanmorgen vroeg is in de omgeving van Kiev de pro-Russische presidentskandidaat Oleh Tsarjov bij een televisiestudio aangevallen door tientallen woedende pro-Oekraïnebetogers. Activisten bekogelden hem met eieren, slingerden verwensingen naar zijn hoofd en vielen hem aan. Na de aanval werd via Twitter een foto van Tsarjov verspreid waarop te zien is dat hij in ieder geval een blauw oog heeft opgelopen.

Een video van de aanval op Tsarjov werd op internet verspreid, maar daarop is niet precies te zien wat er gebeurt. Zijn aanvallers zouden hebben geëist dat hij zijn kandidatuur voor het presidentschap intrekt, maar Tsarjov liet volgens zijn woordvoerder weten dat allerminst van plan te zijn.

Tsarjov is lid van de voormalige regeringspartij Partij van de Regio's, waar ook voormalig president Viktor Janoekovitsj lid van was. Maandagavond werd een andere pro-Russische politicus, Michajlo Dobkin, besproeid met een groen ontsmettingsmiddel en bekogeld met bloem.

De pro-Russische presidentskandidaat Tsarjov heeft een blauw oog na te zijn gemolesteerd door pro-Oekraïense betogers.Beeld Hromadske tv
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden