Rusland stuurt zware wapens richting grens met Oekraïne

Russische tanks op een goederentrein, afgelopen weekend op het station van het plaatsje Matveev Kurgan in het zuiden van Rusland, niet ver van de grens met Oekraïne. Beeld reuters
Russische tanks op een goederentrein, afgelopen weekend op het station van het plaatsje Matveev Kurgan in het zuiden van Rusland, niet ver van de grens met Oekraïne.Beeld reuters

"Tanks hebben geen visa nodig", zei de Russische vice-premier Dmitri Rogozin een paar dagen geleden dreigend op de Russische staatstelevisie. De trouwe paladijn van president Poetin sprak de woorden uit in verband met de betwiste Russische claims op het Noordpoolgebied. Maar door nieuwe troepenaanvoer bij de grens met Oekraïne krijgen ze inmiddels een andere lading.

Het persbureau Reuters ontdekte de afgelopen dagen dat Rusland opnieuw grote hoeveelheden wapens en militairen aanvoert langs de Russische grens met Oekraïne. Mogelijk voor militaire oefeningen, maar volgens Reuters kan het ook zijn dat Rusland een offensief voorbereidt. Verslaggevers van het persbureau waren vier dagen in het grensgebied en zagen op een station in het noordwesten van de regio Rostov elke dag een nieuwe trein aankomen met zwaar militair materieel en troepen.

Daaronder waren zeker 26 tanks, ongeveer 30 Uragan meervoudige raketwerpers, houwitsers, pantservoertuigen en tientallen trucks. Het is hetzelfde soort materieel dat de afgelopen maanden veelvuldig opduikt in het rebellengebied in het oosten van Oekraïne.

Zandweggetje opgeknapt
Het materieel werd verder getransporteerd naar een militair terrein dat bekend staat als de schietbaan van Koezminski. Het aantal militaire voertuigen op die basis was volgens de Reuters-verslaggevers zo'n drie keer groter dan tijdens een eerder bezoek in maart. Ook zagen zij dat een zandweggetje richting de Oekraïense grens inmiddels was opgeknapt, en daardoor beter geschikt is voor zware voertuigen.

Militaire vrachtwagens en meervoudige raketwerpers staan op een klein station in Matveev Kugan. Beeld reuters
Militaire vrachtwagens en meervoudige raketwerpers staan op een klein station in Matveev Kugan.Beeld reuters

De militaire kentekens waren van de voertuigen en het zware geschut afgehaald, en ook de militairen die er rondliepen hadden volgens Reuters geen militaire insignes meer op hun uniformen. Volgens enkelen van hen waren zij alleen naar de basis gestuurd om gewone militaire oefeningen te doen.

De weggewerkte militaire kentekens doen denken aan de Russische invasie van de Oekraïense Krim, vorig jaar maart. Toen werd het schiereiland in recordsnelheid bezet door 'kleine groene mannetjes', zwaarbewapende militairen die geen enkel kenmerk droegen dat hun afkomst kon verraden. Pas veel later erkende het Kremlin dat het Russen waren.

'Nieuw offensief'
Eerder deze maand beschuldigde Navo-generaal Philip Breedlove de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne ervan het staakt-het-vuren - dat in februari in het Minsk-akkoord werd afgesproken - te gebruiken om hun troepensterkte verder op te bouwen. Volgens Breedlove bereiden de rebellen in hun zelfbenoemde 'volksrepublieken' Donetsk en Loegansk zich voor op een nieuw offensief.

De schietbaan van Koezminski ligt op het Russische platteland ten noordwesten van Rostov-aan-de-Don. Beeld screenshot Google Maps
De schietbaan van Koezminski ligt op het Russische platteland ten noordwesten van Rostov-aan-de-Don.Beeld screenshot Google Maps

Na de Russische bezetting van de Krim wordt Moskou er door Oekraïne en het Westen van beschuldigd de separatisten in Oost-Oekraïne militair te steunen. Rusland ontkent dit ten stelligste, maar de aanwijzingen hiervoor worden steeds sterker.

De vorig jaar mei nog slecht bewapende rebellen beschikken inmiddels over grote hoeveelheden zwaar militair materieel. Ook worden af en toe Russische militairen aangetroffen op Oekraïens grondgebied. Twee Russische militairen die eerder deze maand werden opgepakt, vertelden bezig te zijn met een verkenningsoperatie, maar Moskou ontkende glashard dat zij in actieve militaire dienst waren. In een eerdere gevallen zei het Kremlin dat de opgepakte militairen op verlof of vrijwillig in Oekraïne waren.

'Ongepast'
Reuters vroeg de woordvoerder van de Russische president Poetin, Dmitri Peskov, of de nieuwe opbouw van Russisch militair materieel in het grensgebied met Oekraïne duidt op een aanstaande Russische invasie van Oekraïne. Daar wordt al enige tijd rekening mee gehouden, zeker in de buurt van de Zuid-Oekraïense havenstad Marioepol.

Tientallen Russische militaire voertuigen rijden door de velden in de zuidelijke Russische regio Rostov. Beeld reuters
Tientallen Russische militaire voertuigen rijden door de velden in de zuidelijke Russische regio Rostov.Beeld reuters

Maar de vraag beviel de Kremlin-woordvoerder niet en hij ontweek het antwoord. "Ik vind de bewoordingen van deze vraag, 'of er een invasie wordt voorbereid', als zodanig ongepast", aldus Peskov.

De Russische activiste Valentina Melnikova zegt aanwijzingen te hebben dat de regio Rostov gebruikt wordt als tussenhalte voor Russische militairen die naar Oekraïne worden gestuurd om de separatisten daar te ondersteunen. Melnikova, die in Moskou de Comités van Soldatenmoeders coördineert, zei deze informatie te hebben gekregen van een moeder van een militair uit het oosten van Rusland.

Niet vrijwillig
De militair en zijn collega's hadden van hun commandanten te horen gekregen dat zij "zullen worden overgeplaatst naar de regio Rostov na 20 mei, en van daar naar Oekraïne", aldus Melnikova. Daarbij moesten zij documenten tekenen waarin ze verklaren dat zij geen informatie over hun opdracht zullen verspreiden en dat zij als vrijwilligers gaan.

Veel keus hadden ze niet, zei de mensenrechtenactiviste. "Natuurlijk was het een bevel. Hoe zouden ze vrijwillig kunnen gaan? Ze zijn in dienst van de krijgsmacht."

Ook de onderzoeksgroep Bellingcat zegt duidelijke aanwijzingen te hebben gevonden dat Russische militairen de basis in Koezminski gebruiken als uitvalsbasis voor operaties in Oekraïne. Bellingcat analyseerde berichten van Russische militairen op sociale media, en ontdekte uit de geo-locatiegegevens dat zij zowel op de basis van Koezminski als in Oekraïne waren geweest.

Een net van de trein geladen Russische tank rijdt door het plaatsje Matveev Kurgan. Beeld reuters
Een net van de trein geladen Russische tank rijdt door het plaatsje Matveev Kurgan.Beeld reuters
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden