Rusland stopt oproep MH17 in de doofpot

Zaterdag arriveerde opnieuw een kist met lichaamsdelen van slachtoffers in Eindhoven. Beeld anp

In Nederland was het de opening van het nieuws, maar de meeste Russen hebben er weinig of niets van meegekregen. De Russischtalige oproep aan mogelijke getuigen zich te melden bij het team dat de ramp met vlucht MH17 onderzoekt, is mondjesmaat gemeld door Russische persbureaus, maar haalde de nieuwsbulletins op televisie niet. Die besteedden als gebruikelijk wel ruimschoots aandacht aan Oekraïne, maar negeerden de oproep van het onderzoeksteam.

Ook in de geschreven media is de informatie over het verzoek van de internationale onderzoekers summier. Aanvankelijk maakten Russische persbureaus alleen melding van een 'film' die door het Oekraïense Openbaar Ministerie was gemaakt met als doel de schuld van de ramp op Rusland te schuiven. Dat bericht was gebaseerd op het vertonen van de videoboodschap van de onderzoekscommissie tijdens een persconferentie van het OM in Kiev.

Pas later verschenen berichten dat 'de Nederlanders' getuigen zoeken van het transport van een Buk-raketinstallatie in Oost-Oekraïne op 17 en 18 juli vorig jaar. Opvallend daarbij was dat cruciale passages uit de video werden verzwegen: dat er aanwijzingen zijn dat de betreffende raketinstallatie op 18 juli de grens is overgestoken naar Rusland, en dat dit 'het meest waarschijnlijke scenario' is.

Repliek
De in de video vrijgegeven geluidsopnamen zijn de eerste aan de openbaarheid prijsgegeven indicaties dat de oplegger met de Buk-installatie, die eerder op 17 juli was gesignaleerd in Donetsk en op diverse locaties in rebellengebied ten oosten daarvan, daadwerkelijk naar Rusland is overgebracht. Wel publiceerden diverse Russische media al snel een repliek van de rebellenleiders in Donetsk, die blijven benadrukken dat zij niet over dergelijke militaire middelen beschikken, noch over het personeel dat nodig is om een Buk-raket af te vuren en doel te laten treffen.

De video met de oproep aan mogelijke getuigen zal vooralsnog vooral een publiek vinden via sociale media en elders op het internet. Duidelijk is dat ieder nieuw bewijsstuk, iedere foto of elk videobeeld belangrijke aanvullende informatie kan bevatten. Maar de vraag blijft hoeveel getuigen nu alsnog naar voren wensen te komen, als ze dat nog niet hebben gedaan.

Wie over voor het onderzoek belangrijke informatie denkt te beschikken, kan dat melden per mail of per telefoon. Foto- en videobeelden kunnen worden geüpload via de website van het onderzoeksteam.

Risico
Aan het slot van de oproep wordt beloofd dat de veiligheid van eventuele getuigen geen gevaar zal lopen en dat bescherming kan worden verleend. Maar het blijft de vraag in hoeverre dat mogelijk is, zeker als getuigen bijvoorbeeld in door rebellen gecontroleerd gebied wonen en voor diezelfde rebellen belastende informatie naar buiten zouden willen brengen.

De maker van een van de meest cruciale foto's in het onderzoek besefte dat risico terdege en nam maanden geleden al het zekere voor het onzekere. De man woonde in het stadje Torez en fotografeerde op 17 juli een verticaal rookspoor van een kennelijke raketlancering. Even later legde hij vanaf dezelfde locatie, maar verder noordwaarts, de zwarte rookwolken vast van de plek waar MH17 was neergekomen.

Nog diezelfde avond publiceerde hij zijn foto's op Twitter. In december werden ze getoond en geanalyseerd door 'RTL Nieuws'. De originele opnamen alsook de gebruikte camera zijn beschikbaar gesteld aan het onderzoek en de maker van de foto's is inmiddels gehoord. De man heeft uit veiligheidsoverwegingen Torez verlaten en zowel zijn identiteit als zijn huidige woonplaats is niet bekendgemaakt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden