Rusland 'respecteert' de wens van Oekraïense rebellenregio's

Een exit-poll in Donetsk gisteravond wees al uit dat rebellenleider Zachartsjenko ver voor lag. Overigens meldt deze exit-poll het opvallende percentage van 100,1 procent. Beeld afp

Rusland steunt de omstreden verkiezingen die separatisten gisteren hebben georganiseerd in het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne. Dat heeft het Russische ministerie van buitenlandse zaken in Moskou vanochtend gezegd. In Rusland zelf is aanzetten tot separatisme bij de wet verboden. De Oekraïense regering en westerse landen hebben de stembusgang veroordeeld als illegaal.

De verkiezingen in de eenzijdig uitgeroepen Volksrepublieken Donetsk en Loehansk zijn gewonnen door de pro-Russische rebellenleiders Alexander Zachartsjenko (38) en Igor Plotnitski (50), die daar nu ook al de scepter zwaaien. Er deden geen andere serieuze rivalen noch oppositiekandidaten mee.

Moskou liet weten de keuze van de bevolking in het oosten van Oekraïne "te respecteren". De gekozen volksvertegenwoordigers hebben "een mandaat gekregen waarmee zij de praktische problemen kunnen oplossen ten aanzien van het herstel van het normale leven in de regio's", aldus het Russische ministerie van buitenlandse zaken.

Rusland riep de Oekraïense regering op om de militaire operatie tegen de rebellen in het oosten te staken. Moskou is bereid een zinvolle dialoog op te zetten tussen de regering in Kiev en de vertegenwoordigers van de opstandige regio's in Oekraïne, zei de Russische onderminister Grigori Karasin.

De stembusgang werd fel veroordeeld door Kiev, de Europese Unie en de Verenigde Staten. Zij stellen dat de verkiezingen illegaal zijn, in strijd met de Oekraïense grondwet en een schending van het protocol van Minsk. De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei vandaag "het onbegrijpelijk te vinden dat officiële Russische stemmen" de verkiezingen van de separatisten erkennen.

De Russische erkenning van de separatistische stembusgang is opmerkelijk, omdat Rusland separatisme in eigen land doorgaans fel bestrijdt. De oorlogen tegen separatisten in de zuidelijke Russische deelrepubliek Tsjetsjenië zijn hier een voorbeeld van.

Alexander Zachartsjenko, de zelfbenoemde 'premier' van de Volksrepubliek Donetsk won met een straatlengte. Serieuze rivalen waren er niet. Beeld afp

In Rusland is ook het aanzetten tot separatisme via de massamedia dit jaar strafbaar geworden. Iemand die oproept tot separatisme kan maximaal vijf jaar cel krijgen onder deze wet, die eind vorig jaar al door president Poetin werd ondertekend. Maar voor pro-Russisch separatisme in het buurland Oekraïne legt Moskou andere maatstaven aan.

Ook de akkoorden van Minsk, waarover onder toezicht van de OVSE is onderhandeld in de hoofdstad van Wit-Rusland, worden overtreden door de rebellen en hun stembusgang, zei de OVSE-voorzitter Didier Burkhalter.

In het Minsk-protocol werden afgelopen september getekend door zowel door de beide rebellenleiders als Rusland en Oekraïne. Er werden onder meer afspraken gemaakt over een staakt-het-vuren, vrijlating van alle gijzelaars en gevangenen en lokale verkiezingen die 'in overeenstemming met de Oekraïense wet gehouden moeten worden'.

De 'zogenaamde verkiezingen' die de rebellen nu hebben gehouden gaan 'zowel in de geest als de letter' in tegen het Minsk-protocol. 'Dat zal de implementatie daarvan verder bemoeilijken', aldus Burkhalter.

De partijen houden zich ook lang niet overal aan het overeengekomen staakt-het-vuren. Op veel plaatsen in het oorlogsgebied zijn de beschietingen aanzienlijk verminderd. Maar op andere locaties - zoals rond het vliegveld van Donetsk - wordt het bestand vrijwel dagelijks geschonden met intense vuurgevechten waarbij ook zware wapens worden gebruikt.

Bij de gevechten tussen rebellen en het Oekraïense leger zijn volgens schattingen van de Verenigde Naties sinds april meer dan 3700 mensen gedood.

In de zelfuitgeroepen Volksrepubliek Loehansk won rebellenleider Igor Plotnitski. Beeld epa
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden