Rusland laat verstek gaan bij aanklacht

Eis Nederland: Vrijlaten bemanning en vrijgeven Greenpeace-schip

Na weken van onduidelijkheid en vergeefse pogingen van Nederland om met Rusland tot een vergelijk te komen in de Greenpeace-kwestie, is morgen voor het Zeerechttribunaal in Hamburg de principiële kant van het verhaal aan bod.

Juridische experts van het Nederlandse ministerie van buitenlandse zaken mogen in een hoorzitting in de Duitse havenstad uitleggen waarom zij menen dat Rusland op 19 september een 'onrechtmatige' daad beging. De Russen enterden die dag, ten zuiden van Nova Zembla, het onder Nederlandse vlag varende Greenpeace-schip Arctic Sunrise en brachten de dertig opvarenden wegens piraterij naar de cel.

Voor het tribunaal eist Nederland het vrijgeven van het schip en de vrijlating van de bemanning. Verder zouden de Russen alle procedures in de Greenpeace-kwestie in hun land moeten opschorten. Dit alles hangende een arbitragezaak die Nederland is begonnen bij het internationale hof, een procedure die mogelijk twee jaar in beslag neemt.

Niets wijst er vooralsnog op dat de Russen onder de indruk zijn van de juridische stappen die minister Frans Timmermans van buitenlandse zaken tegen hen onderneemt. In Den Haag is tot op de dag van vandaag zelfs onduidelijk waarvan de dertig opvarenden van de Arctic Sunrise precies worden verdacht, bevestigde gisteren het ministerie.

Ook staat vast dat de Russen de hoorzitting in Hamburg morgen aan zich voorbij laten gaan. En er zijn Russische documenten over de Greenpeace-kwestie in omloop waarvan zelfs 'Den Haag' niet helemaal zeker weet of zij authentiek zijn.

De redelijk uitzonderlijke beslissing van Rusland om niet voor het Zeerechttribunaal te verschijnen, is ingegeven door een voorbehoud bij de oprichting van het Zeerechttribunaal, in 1996.

Nederland bestrijdt dat Russische voorbehoud als het om de Arctic Sunrise en zijn bemanning gaat: grensafbakening, visserijrechten en meer van zulke aangelegenheden hebben niets van doen met het opbrengen van een schip vol actievoerders.

De juristen van het Nederlandse departement zien de afwezigheid van hun Russische confrères in Hamburg als een 'nadeel'. "Normaliter geven beide partijen hun visie in zo'n hoorzitting. Het is nu roeien met de riemen die het Zeerechttribunaal heeft", wordt met spijt opgemerkt.

Als het Zeerechttribunaal naar verwachting over twee weken uitspraak doet, en die in Nederlands voordeel zou uitpakken, hoeft dat niet te betekenen dat de bemanning meteen vrijkomt en het schip wordt vrijgegeven.

De Russische rechter kan bijvoorbeeld tijd nodig hebben om de uitspraak van het tribunaal te bestuderen. Maar ook met grondiger vertragingstactieken of zelfs het negeren van een voor Nederland gunstige uitspraak wordt rekening gehouden.

Opvarenden beschuldigd van piraterij en vandalisme
De dertig opvarenden van het Greenpeace-schip Arctic Sunrise zitten al bijna anderhalve maand in de Russische cel. Onder hen zijn twee Nederlanders, campagneleidster Faiza Oulahsen en chef machinekamer Mannes Ubels.

De aanhoudingen op 19 september volgden na een actie van Greenpeace bij een boorplatform van Gazprom in de buurt van Nova Zembla. Het platform, dat Gazprom en Shell zouden willen gebruiken voor olieboringen, verkeert volgens de milieuorganisatie in slechte staat. De opvarenden van de Arctic Sunrise werden aanvankelijk beschuldigd van piraterij. Naderhand is daar vandalisme aan toegevoegd. Op het eerste misdrijf staat vijftien jaar gevangenisstraf, op het tweede zeven jaar. Wereldwijd hebben 1,9 miljoen mensen via Greenpeace een e-mail gestuurd naar de Russische ambassadeur in hun land. De mail is via de website van de milieuorganisatie te versturen. In de tekst worden de Russische ambassadeurs gevraagd hun invloed te gebruiken en in Rusland aan te dringen op 'eerlijkheid en redelijkheid'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden