Analyse

Rusland kan de crisis in Syrië goed gebruiken

Demonstranten dragen portretten van Assad en Poetin mee tijdens een demonstratie van regeringsaanhangers in Damascus eerder dit jaar. Beeld ap
Demonstranten dragen portretten van Assad en Poetin mee tijdens een demonstratie van regeringsaanhangers in Damascus eerder dit jaar.Beeld ap

Poetin ziet een rol voor zichzelf in Syrië, maar welke is nog niet duidelijk. En is hij bereid Assad uiteindelijk te laten vallen?

De boodschap van de Russische staatstelevisie laat er geen misverstand over bestaan: vergeet de oorlog in Oekraïne. De gebeurtenissen in Syrië - het land waar Rusland zijn militaire tentakels momenteel uitslaat - worden de laatste dagen breed uitgemeten in de media. Twee prominente Russische oorlogsjournalisten zouden Oekraïne zelfs al verruild hebben voor Syrië. Ook de sociale media zijn in de ban van de Syrische president Assad.

De ommekeer is veelzeggend en legt tegelijkertijd de strategie van het Kremlin bloot. De Russische president Poetin lijkt genoeg te hebben van het internationale isolement en ziet een rol voor zichzelf weggelegd in een van de neteligste conflicten ter wereld. Analisten zijn argwanend en wijzen op dubbele belangen. Zijn die er werkelijk?

Russische militairen
De Russische president heeft in ieder geval een goed moment uitgekozen. Terwijl Europa wordt opgeslokt door een vluchtelingencrisis, rommelt Rusland zichzelf een oorlog binnen. Zo'n beetje dagelijks komen er berichten binnen over Russisch wapentuig dat richting Syrië wordt gestuurd. Ook zouden er militaire adviseurs en Russische techneuten in het land zijn aangekomen. Er zijn beelden opgedoken van Russische militairen aan de Syrische frontlinie.

De inmenging in Syrië komt op een moment dat Rusland er economisch beroerd voorstaat. De olieprijs is naar een dieptepunt gedaald en de westerse sancties, die de Europese Unie deze week opnieuw verlengde, treffen het land hard. Het komt het Kremlin daarom niet slecht uit de aandacht af te leiden van de gevechten in Oekraïne die de afgelopen maanden iets minder hevig zijn geworden.

Dat het internationale isolement Rusland geen goed heeft gedaan, zal Poetin nooit openlijk toegeven. Maar de nieuwe rol die hij zichzelf toedicht in Syrië, lijkt in ieder geval te bevestigen dat Rusland weer mee wil doen op het wereldtoneel.

Coöperatief
Hoewel de Amerikanen en de Russen wezenlijk verschillen over de strategie - de Russische steun voor Assad gaat de Amerikaanse regering veel te ver - heeft de Russische minister van buitenlandse zaken, Sergej Lavrov, zich wel coöperatief getoond.

Lavrov is bereid te praten met zijn Amerikaanse collega Kerry over militaire steun en wil informatie delen over hulp aan Syrië. Er wordt zelfs gefluisterd dat Poetin en de Amerikaanse president Obama elkaar ontmoeten eind september in de marges van de algemene vergadering van de Verenigde Naties, om te praten over dit thema, zo meldt The New York Times.

Op die vergadering zal Poetin zijn strategie jegens Syrië toelichten. Rusland vecht liefst in internationaal verband, maar het is niet bereid de steun aan Assad op te geven. Daarvoor zijn de belangen te groot; Rusland heeft een marinebasis in de Syrische stad Tartus.

Gezamenlijke doel
Het is niet geheel ondenkbaar dat Poetin in ieder geval zijn Europese collega's meekrijgt. De Britten zijn eventueel bereid om 'Assad een rol toe te kennen, voor een paar maanden'. Ook de Oostenrijkers zijn pragmatisch. Sebastian Kurz, minister van buitenlandse zaken, vindt dat het Westen best aan de zijde van de Syrische president kan vechten als het gaat om de bestrijding van Islamitische Staat (IS).

Want dat is uiteindelijk het gezamenlijke doel. Rusland heeft daar nooit een misverstand over laten bestaan. In de eigen achtertuin - de Kaukasus - verspreidt het gedachtegoed van de jihadisten zich snel. Al zeker tweeduizend Russen hebben zich aangesloten bij IS om te vechten in Syrië. En de belangrijkste jihadist is afkomstig uit de Pankasikloof, een regio in het noorden van Georgië.

De bal ligt bij de Amerikanen. Hoe ver gaan zij om IS te bestrijden? Zijn ze bereid een deal te sluiten met de Russen en Assad mogelijk te gedogen? Poetin heeft zijn strategie bepaald en wacht geduldig op een telefoontje uit het Witte Huis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden