Rusland en de VS bestempelen hun media over en weer als spionnen

null Beeld Epa
Beeld Epa

Russische en Amerikaanse media lijken het slachtoffer van een nieuwe diplomatieke rel tussen Moskou en Washington.

Het Russische parlement, de Doema, nam woensdag een wet aan die buitenlandse media waaronder vermoedelijk CNN, aanmerkt als buitenlandse agenten.

Dat betekent concreet dat ze worden opgenomen in een speciaal register van de overheid, dat ze moeten verantwoorden waar ze hun geld aan uitgeven en van wie het afkomstig is. Bovendien moeten de tv-stations en kranten bekend maken welke managers in dienst zijn. Naast CNN zou het gaan om Deutsche Welle en Radio Liberty.

Russia Today

De Russische stap volgt op een opmerkelijke maatregel van het Amerikaanse ministerie van justitie. Dat besloot begin deze week dat de Russische nieuwszender RT, ook op de Amerikaanse kabel te ontvangen, voortaan aangemerkt wordt als buitenlandse agent – volgens wetgeving die de Amerikanen in 1938 al invoerde om Nazi-propaganda buiten de deur te houden.

In 1966 kreeg die wet een iets ander karakter en sindsdien moeten mensen die werken voor een buitenlandse overheid in een “politieke of semi-politieke functie” zich registreren onder de noemer buitenlands agent. Naast RT vallen ook een Japanse radiozender en de China Daily onder die wet. Dat RT zich nu moet registreren is het gevolg van de veronderstelde Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Spoetnik en RT zouden volgens de Amerikaanse inlichtingendiensten actief nepnieuws hebben verspreid. Eerder kondigde Twitter al een advertentieverbod aan voor RT.

Journalisten zijn kritisch op de maatregel. Volgens de Amerikaanse organisatie die opkomt voor de persvrijheid (CPJ) is dit een slecht idee: “De wet wordt ineens anders uitgelegd, het wordt nogal ongemakkelijk als regeringen gaan bepalen wat journalistiek en wat propaganda is.”

Invloed

Anderen wijzen erop dat de invloed van RT vrij beperkt is, zeker in het Amerikaanse media-landschap. Bloomberg-columnist Leonid Bershidsky rekende uit dat de Russische tv-zender per maand zo'n twee miljoen dollar uitgeeft aan uitzendingen in de VS. “Dat is ongeveer het budget dat CBS in zeven uur spendeert”, schrijft Bershidsky.

Andere cijfers onderschrijven die claim. 550 miljoen mensen wereldwijd kunnen RT ontvangen. Maar slechts een heel klein deel kijkt er daadwerkelijk naar. In de VS zou RT niet eens de top-95 van belangrijkste zenders halen. Ook op Twitter en Facebook heeft RT een veel kleiner bereik dan andere nieuwszenders.

De maatregel van het Amerikaanse ministerie van justitie is vooral bedoeld om een signaal af te geven. Maar critici waarschuwen voor een verdere escalatie in een relatie die toch al niet goed is. Dat het Kremlin nu tegenmaatregelen neemt, was te verwachten. President Poetin noemde de stap van de Amerikanen een aantasting van de vrijheid. De Amerikanen hebben niet het recht om zich te bemoeien met Russische media, vulde Poetins perswoordvoerder aan.

De journalisten, de Russische in het bijzonder, hebben hoogstwaarschijnlijk de meeste last van de nieuwste maatregel van het Kremlin. Want veel Russische journalisten kiezen voor een carrière bij buitenlandse media omdat in eigen land, waar kranten en tv-stations sterk gecontroleerd worden, de mogelijkheden nogal beperkt zijn.

Lees ook: Nieuw bewijs dat Russische trollen zich bemoeiden met Brexit-referendum

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden