Rusland dreigt Wikipedia in de ban te doen

Het Engelstalige gedeelte van Wikipedia ging in 2012 op zwart uit protest tegen verminderde vrijheid op internet. Beeld ANP
Het Engelstalige gedeelte van Wikipedia ging in 2012 op zwart uit protest tegen verminderde vrijheid op internet.Beeld ANP

In Rusland is het binnenkort mogelijk afgelopen met Wikipedia. De Russische internetwaakhond Roskomnadzor dreigde vandaag de website uit de lucht te halen. De reden? Een Wikipedia-artikel dat uitleg geeft over de productie van charas, een vorm van hasj.

'De bloemen van de plant worden geplukt, gedroogd en dan vermalen met de hand. De overgebleven groene massa wordt vervolgens gezeefd zodat er een fijn poeder overblijft', beschrijft Wikipedia. Dit soort gedetailleerde informatie over drugs mag volgens de Russische wetgeving niet. Internetwaakhond Roskomnadzor, die in dienst is van het Kremlin, zou Wikipedia daarom verzocht hebben deze pagina te verwijderen. Zo niet, dan wordt de hele website geblokkeerd.

Of de Russische waakhond daadwerkelijk het gezag heeft om Wikipedia uit de lucht te krijgen, moet nog blijken. Zo heeft de Turkse president Erdogan ook al verschillende pogingen ondernomen om Twitter en Youtube te blokkeren, maar moest die blokkades op last van de Turkse rechtbank weer opheffen. Wanneer Rusland het daadwerkelijk voor elkaar krijgt om Wikipedia deze pagina te laten blokkeren, zal de website voor veel bezoekers volledig onbeschikbaar worden. Het zou bij de meeste Russische internetproviders namelijk niet mogelijk zijn om een bepaald deel van de site te blokkeren, met als gevolg dat de hele site geblokkeerd wordt.

Verboden memes
Rusland gaat al langer de strijd aan met allerlei websites en internethypes. Eerder dit jaar legde het land het gebruik van memes aan banden. Hiermee werd het illegaal om memes te maken van publieke figuren die niets te maken hebben met hun persoonlijkheid. "Deze praktijken overtreden de wet en brengen de eer en waardigheid van publieke personen in diskrediet", zo lieten zij destijds in een verklaring weten.

(Tekst loopt door na afbeelding)

Begin dit jaar was president Poetin nog het middelpunt van een populaire internetmeme toen hij met ontbloot bovenlijf gephotoshopt werd op de rug van een specht. Hoewel dit volgens het Kremlin niet de aanleiding was voor het invoeren van het verbod op memes, is deze afbeelding inmiddels niet meer toegestaan op Russische websites.

De Amerikaanse website Reddit riskeerde kortgeleden ook een blokkade omdat er een artikel op stond dat uitlegde hoe je zelf paddo's kunt kweken. Reddit gaf uiteindelijk toe aan Rusland en haalde de betreffende pagina, die inmiddels al een aantal jaar oud was, van de site af.

Meer macht voor internetwaakhond
Internetcensuur is de laatste jaren flink toegenomen in Rusland. In 2012 kondigde Rusland een wet aan die Roskomnadzor veel meer bevoegdheden zou geven. Uit protest tegen de wet gingen veel grote websites tijdelijk op zwart om aan te geven hoe groot de gevolgen ervan konden zijn. Maar dit mocht niet baten. In 2014 werd de wet officieel ingevoerd.

Sindsdien mag Roskomnandzor bijvoorbeeld websites blokkeren zonder daarvoor uitleg te geven. Websites en blogs met meer dan drieduizend bezoekers per dag moeten zich bovendien aanmelden bij Roskomnadzor. Dit maakt anonieme websites en blogs praktisch onmogelijk in Rusland.

'Dubieuze organisatie'
Roskomnadzor werd ooit in het leven geroepen om jongeren te 'beschermen tegen informatie die hun gezondheid en ontwikkeling schade kan toebrengen.' Onder de 'verboden informatie' vallen bijvoorbeeld sites met kinderpornografie, informatie over illegale drugs en instructies om zelfmoord te plegen.

Maar er is veel weerstand tegen de internetwaakhond. De door het Kremlin verguisde blogger en Poetin-criticus Aleksej Navalny uitte eerder zijn woede over de instantie: "Roskomnadzor is een dubieuze en nutteloze organisatie die als doel heeft politieke censuur te implementeren", liet hij destijds via Twitter weten.

Een mogelijke blokkade van Wikipedia komt overigens niet geheel uit de lucht vallen: Rusland bouwt sinds vorig jaar aan zijn eigen versie van de site.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden