Update

Rusland: Assad hoeft niet per se aan de macht te blijven

Een verwoeste tank van het Syrische leger in de provincie Idlib. Beeld afp

De Syrische president Bashar al-Assad hoeft niet aan de macht te blijven als het aan Rusland ligt. Het is vooral belangrijk dat er een oplossing komt voor het bloedvergieten in Syrië. Dat zei de Russische plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken, Gennadi Gatilov, vandaag tegen het Russische persbureau ITAR-TASS.

'We hebben nooit gezegd of erop gestaan dat het nodig is dat Assad aan de macht blijft', zei de Rus in Zwitserland. Rusland gold tot nu toe als een van de belangrijkste steunpilaren van het autoritaire regime van president Assad.

Tegen militair ingrijpen
Eerder vandaag zei de Russische president Vladimir Poetin vanuit Peking dat hij tegen militair ingrijpen in Syrië is. Dat deed hij na overleg met zijn Chinese collega Hu Jintao, die dit ook vindt. Poetin is voor een 3-daags staatsbezoek in Peking.

In Syrië probeert het autoritaire bewind van president Bashar al-Assad al ruim een jaar een opstand neer te slaan. Daarbij zijn duizenden doden gevallen. In april werd een staakt-het-vuren afgesproken, maar dat wordt door beide partijen geschonden. De minister van Buitenlandse Zaken van Saoedi-Arabië zei vandaag dat hij de hoop op een humanitaire oplossing in Syrië begint te verliezen.

Kofi Annan
Volgens de Chinese staatstelevisie zeiden Rusland en China dat ze het belangrijk vinden dat de internationale gemeenschap achter Kofi Annan blijft staan. Hij bemiddelt namens de Verenigde Naties en de Arabische Liga tussen de strijdende partijen in Syrië. Annan neemt later deze week de situatie in Syrië door met de VN-Veiligheidsraad en de Amerikaanse minister Hillary Clinton (Buitenlandse Zaken).

Tijdens het staatsbezoek van Poetin staan meer onderwerpen op de agenda dan alleen Syrië. Rusland en China willen ook de economische banden tussen beide landen aanhalen. Ook zal Poetin met Chinese collega's praten over het omstreden atoomprogramma van Iran.

President Poetin ontmoet de Chinese president Hu Jintao. Beeld ap
De Syrische president Bashar al-Assad. Beeld ap

Humanitaire hulp
Syrië heeft toestemming gegeven om de humanitaire activiteiten van de Verenigde Naties en internationale organisaties in het land uit te breiden. Minstens een miljoen inwoners hebben na veertien maanden van bloedige conflicten hulp nodig, zegt John Ging, voorzitter van het Syrische Humanitaire Forum van de VN. Het gaat om de vier zwaar getroffen provincies Daraa, Deir el-Zour, Homs en Idlib.

'Het gaat nu vooral om de vrijheid van verkeer en ongehinderde toegang voor humanitaire acties in Syrië. De goede wil van de Syrische regering zal vandaag, morgen en iedere andere dag op dit punt getest worden', aldus de VN.

Nabestaanden van een omgekomen Syrische strijder rouwen. Beeld AP

Vluchtelingen
Ruim 2000 Syriërs zijn de afgelopen 3 dagen de grens over gevlucht naar Turkije, meldde het Turkse ministerie van Hulpverlening vandaag. De vluchtelingenstroom is weer op gang gekomen na een periode van relatieve rust na lancering van het vredesplan.

Het aantal Syrische vluchtelingen in Turkse kampen is opgelopen naar 26.747, meldde het ministerie. De Turkse Halve Maan geeft hulp in de kampen.

De toename komt doordat het geweld in Syrië de laatste dagen is opgelaaid. De rebellen kondigden vrijdag aan dat ze de gevechten hervatten, omdat het staakt-het-vuren van VN-gezant Kofi Annan geen effect had.

Bossen platgebrand
Turken bij de grens vertelden dat Syrische militairen de afgelopen dagen bossen hebben platgebrand. Het leger wil zo makkelijker de rebellen ontdekken die zich daar zouden verschuilen. Enkele bosbranden zouden echter zijn overgeslagen naar Turkse dorpen.

Ministers van Buitenlandse Zaken van enkele westerse en Arabische landen worden morgen in Istanbul verwacht voor overleg. Ze willen bespreken hoe ze de druk op Assad kunnen opvoeren om mee te werken aan het staakt-het-vuren.

Een Syrische vluchteling in Turkije. Beeld afp

Rosenthal: geen andere optie dan plan-Annan
Minister Uri Rosenthal (Buitenlandse Zaken) houdt vast aan het internationale vredesplan voor Syrië dat de voormalige VN-chef Kofi Annan eerder met de betrokken partijen overeenkwam.

Er is geen andere optie, aldus Rosenthal vandaag in een debat met de Tweede Kamer. 'Als het plan-Annan mislukt, dan mislukt definitief alles. We hebben geen betere in de aanbieding dan de voormalige secretaris-generaal van de Verenigde Naties.'

Burgeroorlog
De minister toonde zich zeer bezorgd over het toenemende geweld in Syrië, ook door groeperingen uit de oppositie. Volgens Rosenthal lijkt het inmiddels op een burgeroorlog. 'Maar de primaire verantwoordelijkheid ligt bij het regime van president Bashar al-Assad. De tanks in de straten zijn niet van de oppositie.'

De opstandelingen in Syrië lieten maandag weten zich niet langer gebonden te voelen aan het plan-Annan, dat uitgaat van een staakt-het-vuren en onderhandelingen.

Geen militair ingrijpen
Het kabinet is geen voorstander van militair ingrijpen door de internationale gemeenschap. Rosenthal wees erop dat de buurlanden van Syrië dat niet willen en de Syrische afweer sterk is, waardoor meer bloedvergieten in het verschiet zou liggen. 'Militaire interventie zou extra lading geven aan de lont die toch al in het kruitvat zit', zei de minister. 'Dat doen wij dus niet.' Ook aan het instellen van een no-flyzone kleven grote risico's.

Een onderhandeld vertrek van Assad, zoals dat ook bij president van Jemen is gebeurd, zou volgens Rosenthal nog een uitkomst kunnen zijn. De Jemenitische president Ali Abdullah Saleh vertrok na ruim 30 jaar aan de macht te zijn geweest. Hij en zijn familie kregen vrijstelling van strafvervolging.

Assad moet weg
Voor Rosenthal blijft voorop staan dat de Syrische president Assad weg moet en het geweld in het land moet stoppen. De Kamer wil graag dat de internationale gemeenschap meer doet. Voor militaire interventie is nauwelijks steun.

Nederland levert nu een bijdrage door mensen te leveren die helpen bij het leggen van ICT-verbindingen. Hun veiligheidssituatie in Syrië is volgens minister Hans Hillen (Defensie) 'verantwoord'.

Minister Uri Rosenthal. Beeld epa
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden