Rusland antihomo? De Cariben zijn minstens zo erg

Homoseksualiteit blijft levensgevaarlijk op Haïti en Jamaica. 'Ze geven ons zelfs de schuld van natuurrampen.'

KINGSTON, PORT-AU-PRINCE - Zestien jaar oud was Dwayne Jones toen hij op 22 juli in de Jamaicaanse toeristenstad Montego Bay werd geslagen, gestoken, aangereden met een auto en neergeschoten. Twee uur later overleed hij aan zijn verwondingen. Reden? De jongeman had gekleed in vrouwenkleren een feestje bezocht.

Terwijl alle ogen gericht zijn op het Russische antihomobeleid, is de situatie in het Caribisch gebied minstens zo zorgwekkend. Vooral de naam van Jamaica duikt in ieder mensenrechtenrapport op. Enkele jaren geleden concludeerde de organisatie Human Rights Watch dat het nergens zó slecht was gesteld als op het zonovergoten eiland.

"Bijna elke dag krijgen we telefoontjes van mensen die ons vertellen dat ze vanwege hun seksuele voorkeur worden bedreigd, hun huizen zijn uitgezet of door hun omgeving worden verstoten", vertelt Dane Lewis, voorzitter van J-Flag, Jamaica's enige homorechtengroepering. De dertiger mag hoofdstad Kingston dan wel doorkruisen in een wagen met donkergetinte ruiten, zich verschuilen doet hij niet. Lewis is de enige activist op het eiland die zijn echte naam gebruikt, sinds een jaar laat hij zich ook fotograferen. "Na jaren van anonimiteit was het nodig om eindelijk met mijn gezicht naar buiten te treden. Alleen zo kan ik echt een stem zijn voor de homogemeenschap."

Geen ongevaarlijk besluit. De voorganger van Lewis bij J-Flag vluchtte in 2008 naar Canada, nadat twee mannen hadden gedreigd hem te vermoorden en de kantoren van de organisatie plat te branden. "Ik woon in een huis met bewaking. In januari kerfde iemand op mijn autoramen een doodsbedreiging. Terwijl we alleen vragen om wat meer begrip en respect. Echt controversiële thema's, zoals het homohuwelijk, daarover beginnen we nog niet eens. Daar zijn we nog lichtjaren van verwijderd."

Jamaica is lang niet het enige Caribische eiland waar homoseksuelen en transseksuelen een doelwit zijn. Op Haïti trokken half juli duizenden demonstranten de straat op om te protesteren tegen het homohuwelijk. De menigte keerde zich plots tegen twee mannen van wie werd gedacht dat het homo's waren. De politie kon ternauwernood hun leven redden.

"Er wordt wel eens gezegd dat we op dit moment andere zorgen hebben", meent Charlot Jeudy (29), voorzitter van Kouraj ('Moed' - red.), de allereerste homorechtenorganisatie van Haïti. "We zijn inderdaad een straatarm land, maar dat betekent niet dat we daardoor minder rechten zouden hebben. Haïti heeft net zo goed de Universele verklaring van de rechten van de mens ondertekend".

De vereniging huist in een aftands gebouw in een buitenwijk van Port-au-Prince, waar de heropbouw vier jaar na de aardbeving nog steeds moet beginnen. Jeudy zucht. "Conservatief-religieuze groeperingen hebben ons de schuld gegeven van die natuurramp. We hebben in 2009 de vereniging opgericht, om mensen bewust te maken van ons bestaan, een maatschappelijke discussie op gang te brengen en onze leden bij te staan met medische en psychologische hulp."

De student rechten aan de universiteit van Port-au-Prince is toch optimistisch. "We zijn er alvast in geslaagd het maatschappelijke taboe te doorbreken. Op het politieke niveau is het nog ondenkbaar over homorechten te praten, maar bij de gewone man is het besef doorgebroken", besluit Jeudy. Een paar dagen na het interview valt een gewapende bende binnen in de kantoren van Kouraj. Twee medewerkers worden mishandeld, een computer met ledeninformatie wordt gestolen.

Kolonialisme, conservatisme en eeuwenoude wetsteksten
Het is niet makkelijk te verklaren waarom het op de Cariben zo slecht gaat met de acceptatie van homoseksuelen. Sommigen wijten het aan de expliciete teksten van de razend populaire dancehallmuziek, waarin regelmatig homofobe thema's worden bezongen. Dane Lewis van J-Flag ziet meer oorzaken. "Deze regio ging eeuwenlang gebukt onder kolonialisme en slavernij. In de Jamaicaanse wetboeken staan nog steeds eeuwenoude wetsteksten, afkomstig uit het Engeland van de negentiende eeuw, die anale seks bestraffen met tien jaar dwangarbeid. De meeste tegenstand komt uit religieuze hoek. Conservatieve geestelijken zwaaien met het Oude Testament, waarin zou staan dat homo's gestenigd moeten worden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden