Run op nieuwe bankbiljetten na 'precisiebombardement' Indiase regering

Het fonkelnieuwe biljet van 2000 rupee, een denominatie die in India nog niet bestond. Beeld EPA
Het fonkelnieuwe biljet van 2000 rupee, een denominatie die in India nog niet bestond.Beeld EPA

In India staan lange rijen voor de banken, nadat afgelopen dinsdagavond de veelgebruikte bankbiljetten van 500 en 1000 rupee volkomen onverwacht ongeldig werden verklaard door de regering. De Indiase bevolking werd er compleet door overvallen en kan vanaf vandaag de oude biljetten inwisselen voor nieuwe. En dat vergt 'heel, heel veel geduld'.

Gert Jan Rohmensen

De maatregel is de afgelopen maanden in het diepste geheim voorbereid door de regering van premier Narendra Modi. De bedoeling ervan is het uit de circulatie halen van het zogeheten 'zwarte geld' in India, geld dat door corruptie is verkregen of geld dat aan het zicht van de belastingdienst wordt onttrokken. Veel Indiërs hebben geen bankrekening en bewaren hun geld cash thuis, waardoor er geen belasting over wordt betaald.

De Indiase maatschappij draait vooral op baar geld, omdat velen banken en betaalkaarten niet vertrouwen. Doordat veel geld ongeregistreerd in circulatie is, is een schaduweconomie ontstaan waar de regering nu een eind aan probeert te maken. Sommige media noemden de maatregel een 'precisiebombardement' op belastingontduikers.

Modi maakte afgelopen dinsdag tijdens een tv-toespraak tot veler verrassing bekend dat de veelgebruikte biljetten van 500 en 1000 rupee, omgerekend ongeveer 6,90 en 13,80 euro, om middernacht geen wettig betaalmiddel meer zouden zijn. De afgeschafte bankbiljetten maken ongeveer 85 procent uit van de totale geldhoeveelheid die cash in India in omloop is.

De oude biljetten worden vervangen door nieuwe van 500 en 2000 rupee, die vanaf vandaag zijn uitgebracht. Een nieuw biljet van 1000 volgt later. "Zwart geld en corruptie zijn de grootste struikelblokken bij het bestrijden van armoede", aldus de premier, die erkende dat de maatregel 'enig lijden' teweeg zou brengen.

Een rij voor een bank in Ahmadabad in het westen van India. Beeld AP
Een rij voor een bank in Ahmadabad in het westen van India.Beeld AP

Omruilen

Alleen treinstations, luchthavens en ziekenhuizen zullen de oude biljetten nog tot morgen accepteren. Winkels en handelaren stopten er woensdagochtend meteen mee, waardoor veel Indiërs die iets wilden kopen niets konden beginnen met hun waardeloos geworden biljetten van 500 en 1000, de hoogste denominaties in India. Op markten daalden de prijzen omdat er weinig klanten waren met kleinere biljetten die nog wel geldig zijn, of omdat de handelaren geen wisselgeld meer hadden.

De banken waren gisteren dicht om de enorme omruiloperatie te kunnen voorbereiden, de nieuwe biljetten aan te voeren en extra personeel in te schakelen. Ook het opnemen van geld uit geldautomaten was gisteren niet mogelijk, maar vanaf vandaag weer mondjesmaat.

Indiërs kunnen hun oude biljetten tussen vandaag en 30 december omwisselen bij banken en postkantoren. Daarvoor moeten ze zich kunnen legitimeren en in het geval van zeer grote bedragen zullen mensen vragen krijgen over de herkomst.

De maatregel leidde vandaag voorspelbaar tot grote drukte voor de banken en postkantoren in India, een land met meer dan 1,2 miljard inwoners. Velen stonden urenlang in de rij, wat hier en daar tot ergernis en soms een klein opstootje leidde, maar ook tot spot op bijvoorbeeld Twitter. Sommigen riepen hun landgenoten op om niet alleen hun oude biljetten en een identiteitskaart mee te nemen, maar ook een lunchpakket, diner, speelkaarten en beddenlakens. 'En heel, heel veel geduld.'

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden