’Rumsfeld heeft schuld aan mishandelingen’

Donald Rumsfeld (EPA) Beeld
Donald Rumsfeld (EPA)

Het beleid om gevangenen van de Amerikanen in Irak en elders te mishandelen, kwam uit Washington. Dat oordeel van een commissie van de Amerikaanse Senaat verhoogt de druk op president George Bush om een amnestie af te kondigen. Anders staan zijn getrouwen, ex-minister van defensie Donald Rumsfeld voorop, straks terecht voor oorlogsmisdaden.

Twee jaar deed de senaatscommissie voor de krijgsmacht onderzoek naar misstanden als die uit 2003 in de Aboe Ghraib-gevangenis bij Bagdad. Gevangenen werden naakt opgestapeld en moesten masturberen voor vrouwelijke soldaten.

De regering-Bush heeft steeds volgehouden dat soldaten en lage officieren daar zelf op kwamen. Enkelen zitten nu in de gevangenis.

De commissie wijst echter op een bevel van minister Rumsfeld uit 2002. Hij stond toe dat in het gevangenenkamp Guantánamo Bay op Cuba de ondervragingstechnieken werden toegepast die Amerikaanse piloten te verduren kregen tijdens oefeningen, om hen voor te bereiden op vijanden die zich niet hielden aan de Geneefse Conventies. Ze waren afgekeken van de Chinese overheid, die er valse bekentenissen mee afdwong. Ze toepassen om aan informatie te komen, was daarom bovendien zinloos, oordeelt de commissie.

In 2002 gaf Rumsfeld bevel om deze methoden op gevangen taliban- en Al-Kaida-strijders toe te passen. Een maand later werd dat bevel ingetrokken, maar de toon was daarmee wel gezet, meent de commissie.

Directeur Michael Ratner van het Center for Constitutional Rights in New York meent dat het rapport, met steun van Democraten en Republikeinen, de weg effent naar berechting van onder anderen Rumsfeld. „De voorzitter, Carl Levin, zegt dat er verantwoording moet worden afgelegd. Tegelijk is dit een uitnodiging aan Bush om gratie te geven. Hij hoeft geen namen te noemen, hij kan een algemeen pardon afkondigen voor schending van diverse wetten en de conventies. Dan zouden wij weer naar de rechter moeten, want het kwijtschelden van straf voor oorlogsmisdaden is volgens ons illegaal. Maar de kans is klein dat we daar succes mee zullen hebben.”

Lees bij dit artikel ook het interview met Michael Ratner.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden