RUIS & HINDER -8- Zucht naar luxe wint van energiebesparing

Een beter milieu begint bij jezelf, houdt de overheid ons voor. Maar waar moeten we beginnen? Is een melkfles beter dan een pak? Is verf op waterbasis nou beter of slechter voor het milieu? En hoe groen is een frietje eigenlijk? Trouw belicht deze weken een aantal alledaagse milieuproblemen.

Stevige taal van Niek Ketting, directeur van de Samenwerkende Elektriciteitsproducenten (Sep) en erkend voorstander van de bouw van nieuwe elektriciteitscentrales. Overduidelijk liet Ketting blijken dat hij weinig geloof hecht aan mensen die roepen dat huishoudens nog heel wat elektriciteit kunnen besparen. Drie redenen voerde Ketting aan voor zijn gebrek aan vertrouwen: a) de gezinnen worden steeds kleiner; b) de Nederlandse burger is al redelijk energiebewust en c) geen campagne is bestand tegen de zucht naar gemak en luxe, alsmede de drang om allerhande nieuwe produkten domweg aan te schaffen.

Het lijkt tegenstrijdig: milieubewust en gemakzuchtig. Lijdt Nederland aan een vorm van schizofrenie? C. Straver, werkzaam bij EnergieNed, een organisatie die het stroomverbruik van de burger minutieus onderzoekt, bevestigt Kettings waarnemingen. “Sinds de tweede oliecrisis in het begin van de jaren tachtig is het uit met de ongekende luxe en verspilling. Fabrikanten maken apparaten die steeds minder stroom gebruiken. Koelkasten, wasmachines en televisies zijn tegenwoordig een stuk zuiniger in het gebruik dan vroeger. Ook de burger is oplettend geworden: kamer uit, licht uit, dat werd de gewoonte, en is dat nog steeds. Maar ja, er is ook die andere tendens. . .”

Straver onderstreept zijn betoog met cijfers. In 1950 verbruikte een gezin 604 kWh per jaar. In 1973 was dat, ondanks het feit dat de gezinnen kleiner werden, meer dan verviervoudigd (2603). In 1979 was het op z'n top: 3174 kWh. Toen kwam de energiecrisis en die hakte erin: jarenlang daalde het stroomverbruik; in 1988 lag het op 2741 kWh. per gezin. Maar daarna is het weer gaan stijgen: vorig jaar stond de teller op 2938 kWh. Een daling zit er niet in, meent Straver.

Dat komt vooral door de onstuitbare opmars van moderne apparaten. Een stroomvreter in sterke opkomst is de wasdroger, die inmiddels in 38,3 procent van de huishoudens is doorgedrongen, en nu al goed is voor een kleine zeven procent van het totale stroomverbruik in Nederland. Het gemiddelde verbruik van zo'n ding ligt 2,5 keer hoger dan dat van een wasmachine. Dat betekent dat de pakweg twee miljoen wasdrogers bij elkaar al bijna net zo veel stroom verbruiken als de ongeveer 5,5 miljoen wasmachines die Nederland rijk is. De wasdrogers verbruiken meer stroom dan alle elektrische fornuizen, ovens, komfoors, grillen, grillbakovens en magnetronnen (nog zo'n goed in markt liggend modern apparaat) bij elkaar.

Ook in opkomst is de cv-pomp, die nodig is om de cv aan de gang te houden. Ruim zestig procent van de huishoudens heeft zo'n pomp, die meestal het hele jaar door aan staat. Het verbruik van al die pompen nadert dat van de bovengenoemde elektrische kookapparatuur (199 kWu).

De tv met wachtstand is in korte tijd ook gemeengoed geworden. Veel stroom verbruikt een buis in de wachtstand niet. Maar omdat de tv vrijwel continu stand by staat (bijna het hele jaar door, volgens EnergieNed), loopt het verbruik toch aardig op. Datzelfde geldt voor de video, die ook bijna het hele jaar door in de wachtstand staat.

Het stand by-verbruik van beide apparaten is goed voor 129 kWu, zo'n vier procent van het huishoudelijk elektriciteitsverbruik. Straver: “Mensen laten de tv de hele dag stand by staan. Onnodig! Die knop is echt bedoeld om het beeld uit te schakelen, als je even naar de keuken gaat. Blijf je langer weg, dan is het beter om de buis uit te doen.”

Met spanning wacht EnergieNed op de ontwikkelingen rond de vaatwasser. Echt aangeslagen is dit apparaat in Nederland nooit: een op de acht gezinnen heeft er een, een laag gehalte vergeleken bij andere Europese landen. EnergieNed heeft echter aanwijzingen dat de vaatwasser op doorbreken staat.

Vanuit het oogpunt van energiebesparing is ook de groeiende populariteit van het waterbed zorgwekkend. De ongeveer 180 000 waterbedden in Nederland verbruiken net zo veel stroom als de zes miljoen televisies (exclusief wachtstand). Van alle 'apparaten' verbruikt het waterbed het meeste stroom; de elektrische boiler is een goede tweede.

En dan is er natuurlijk de computer, de hype van de jaren tachtig en aanwezig in 35 procent van de huishoudens. Het stroomverbruik blijkt echter zeer mee te vallen. De computer is goed voor 0,15 procent van het totale stroomverbruik in Nederland; dat is net zo veel als de elektrische heggeschaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden