Ruimteschip Aarde werd zijn missie

Wubbo Ockels (1946 - 2014)

Wubbo Ockels, astronaut, uitvinder en een bevlogen pleitbezorger van een duurzame samenleving, is gistermorgen overleden in het Anthonie van Leeuwenhoekziekenhuis in Amsterdam. In 2005 was al een niertumor verwijderd. Vorig jaar werd bij hem een uitgezaaide, agressieve vorm van nierkanker geconstateerd.

Hoewel de prognose somber was, weigerde Ockels die te accepteren. "Ik neem het recht om te geloven dat ik dit ga overwinnen, zei hij in een interview met Trouw. "Natuurlijk weet ik heus wel dat mijn kansen klein zijn, ik ben niet gek. Maar het leven zo is leuker."

Ockels werd bekend als astronaut, in 1985 was hij zeven dagen in de ruimte met de US Space Shuttle. Die heldenstatus buitte hij uit door overal en veel te praten over wind-, water- en zonne-energie. In lezingen vertelde hij niet zozeer over zijn ruimtereis, maar over de aarde en hoe kwetsbaar die is onder een dunne rand lucht. En hij liet iedereen - van schoolkinderen tot managers - hardop zeggen: "Ik ben astronaut van ruimteschip Aarde". Het menselijke inzicht kan helpen de aarde weer in de goede richting te krijgen, vond Ockels. Dát was de goede weg.

Het bleef niet bij praten. Ockels had wiskunde en natuurkunde gestudeerd en ontwikkelde later als hoogleraar aan de TU Delft de zonne-auto Nuna en de laddermolen, een bestuurbare vlieger aan een kabel. De kracht waarmee de vlieger naar grote hoogte gaat, en weer naar beneden, kan worden omgezet in stroom. Hij bedacht een natuurlijke Afsluitdijk die energie kon opwekken met een osmosecentrale en een lange rij zonnepanelen.

Veel van zijn dromen kwamen niet verder dan plan of prototype. Toch bleef Ockels optimistisch. Toen zijn superbus, die 250 kilometer per uur kan rijden op een elektrische motor, in Nederland niet met gejuich werd onthaald, trok hij naar Doebai en Aboe Dhabi om daar te pleiten voor een superbusbaan. Begin 2013 zeilde hij met zijn duurzame zeiljacht Ecolution naar Aruba, om de regering te adviseren over duurzame energie.

Alle jaren dat Trouw de Duurzame 100 samenstelt, stond Wubbo Ockels in de toptien. Hij kwam nooit op nummer 1, maar werd afgelopen keer toch gelauwerd als duurzaamste. Na hoge scores in vijf edities had de astronaut en hoogleraar opgeteld de hoogste notering van de honderden Nederlanders uit wie de jury jaarlijks kiest. Met zijn pleidooien en plannen was hij - over vijf jaar bezien - de invloedrijkste verduurzamer van Nederland.

Ook voor genezing bleef Wubbo Ockels strijden. Afgezien van behandelingen bij de beste kankercentra in Amsterdam en Boston, koos hij ook voor alternatieve routes. Zo was hij pas nog op televisie te zien met Iceman Wim Hof. Met ijsbaden, klimtochten met ontbloot bovenlijf en ademhalingsoefeningen, hoopte hij de oermens in zichzelf wakker te kunnen maken en zijn immuunsysteem te beïnvloeden.

Wubbo Ockels is 68 jaar geworden.

Een 'held' en 'rolmodel'

'Een man voor wie geen probleem te groot was', zo omschrijft premier Mark Rutte Wubbo Ockels. Op Twitter noteerde PVV-leider Geert Wilders: "Hij bracht Nederland tot grote hoogte. Vaarwel Wubbo Ockels. Held." Volgens ruimtevaarder André Kuipers was Ockels een 'gepassioneerde collega-austronaut' en een voorbeeld vanwege diens strijd voor duurzaamheid.

Ook anderen roemen Ockels' pionierswerk op het gebied van duurzaamheid en innovatie, onder wie minister-president Mike Eman van Aruba en D66-leider Alexander Pechtold. Volgens die laatste was Ockels bovendien 'een rolmodel voor veel jongeren'. Ook zijn oude werkgever, de TU Delft, zal hem 'herinneren als groot inspirator'. Daarnaast kwamen betuigingen van medeleven van onder meer de Europese ruimtevaartorganisatie ESA, het Netherlands Space Office en het door Ockels gecoacht team van energiebedrijf Nuon dat ieder jaar meedoet aan de race met zonne-auto's door Australië.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden