Ruimte zat op platteland voor verstikkende frustraties

’Het Platte Land’ van Martin McDonagh o.r.v. Anny van Hoof door Het Groote Hoofd; tournee t/m 29-5; inl.: www.hetgrootehoofd.nl

Kerkgezang klinkt. De vader van Adriaan en Richard blijkt net begraven te zijn. Geen beletsel voor de broers om elkaar, zodra ze weer thuis zijn, rollebollend tussen het aftandse meubilair voor „slappe rukker” en „gore kutkop” uit te maken. De pastoor beziet het hoofdschuddend, leegt intussen snel glaasjes uit de fles, die uit de beschuitbus met de letter R erop kwam, en noemt zichzelf „geen alcoholiker”.

Als het niet zo over the top geschreven en gespeeld was, zou je het ’Het Platte Land’ naargeestig kunnen noemen. Met twee andere delen vormt het stuk (’The Lonesome West’, 1997) ’The Leenane Trilogy’. De Engels-Ierse schrijver Martin McDonagh schetst daarin een beeld van het Ierse platteland, waarin zowat iedereen averij heeft opgelopen en alle frustratie op de ander afreageert.

In 2001 is de trilogie in haar geheel opgevoerd door ZT Hollandia, wat prompt behoorde tot de hoogtepunten van dat seizoen. Hoewel critici McDonagh ervan beschuldigen met zijn portret de Ierse identiteit te bespotten, kun je er niet omheen dat het een krachtig beeld is van een kleine gemeenschap, waar de onderlinge afhankelijkheid voor een verstikkende atmosfeer zorgt.

Schrijnend, maar ook hilarisch door de ongegeneerde overdrijving in taal en gedrag. Dat Het Groote Hoofd dit stuk op het repertoire heeft genomen, past bij de recente ontwikkeling van het gezelschap. Na jaren landelijk actief te zijn geweest, wil het zich nu profileren als provinciaal gezelschap met Brabant als basis, geënt op de thematiek van de overlevingsdrift van de gewone mens aan de rafelranden van de samenleving. Mede door de plastische vertaling van Marcel Otten is het stuk effectief in de Brabantse grond neergezet.

Door omstandigheden, een fiks organisatorisch misverstand, heb ik maar een deel van de voorstelling kunnen zien, maar die was veelbelovend. Gespeeld op locatie, een oud magazijn, krijgt het stuk een morbide lading door de suggestie dat er (fysiek) ruimte zat is om elkaar niet in de weg te hoeven lopen, maar dat die ruimte benut wordt om elkaar juist extra dwars te zitten. Keihard slaan met één, twee deuren om vanuit uiteen liggende ruimtes naar elkaar te schelden.

Regisseuse Anny van Hoof laat bovendien zien, dat zij acteurs tot sterk spel kan stimuleren. Mooi zijn de pastoor van Herman van de Wijdeven, die aan zijn herderlijk onvermogen kapotgaat, broer Adriaan van Fabian Jansen als pesterige dommekracht, en Floor van Berkestijn als hitsig Meidje. Virtuoos vooral hoe Michiel Nooter, met hoge rug, schakelt tussen schichtigheid en machtsbewustzijn als zuinige Richard die, voor zijn zwijgen over Adriaans moord op pa, zich alle schamele huisraad heeft toegeëigend. Je ziet de smalle marges tussen wedijver, uitbuiting en misdadig gedrag. Dwaas als het niet zo troebel was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden