Ruim tweehonderd meldingen bij defensiemeldpunt burnpits

Afvalverbranding in een burnpit op Kamp Holland in Uruzgan, Afghanistan in 2009. Door de zware rook en giftige gassen zegt een aantal militairen ziek te zijn geworden.Beeld Burnpit.nl

Bij het officiële meldpunt burnpits van het ministerie van defensie hebben zich sinds begin februari 220 militairen en veteranen gemeld met gezondheidsklachten.

Het aantal is de afgelopen paar weken meer dan verdubbeld. Op 19 februari liet het ministerie van defensie weten dat er ruim honderd meldingen binnen waren van mensen die denken ziek te zijn geworden door de zogeheten burnpits, kuilen waarin tijdens buitenlandse missies allerhande vuil werd verbrand in de open lucht.

Defensie wil de gezondheidsklachten inventariseren en minister Bijleveld zei eerder zo nodig een onafhankelijk onderzoek in te zullen stellen, “als de meldingen hiervoor aanleiding geven”. In april zal de analyse van deze gegevens naar de Kamer worden gestuurd, en zal Bijleveld een besluit nemen over een eventueel onderzoek.

De 220 meldingen komen ongeveer overeen met het aantal ernstige gezondheidsklachten die inmiddels zijn binnengekomen bij een ander meldpunt burnpits dat de jurist Ferre van de Nadort afgelopen november al begon. Onder hen zijn mensen met longziekten en maag- en darmklachten. Zij denken dat die zijn veroorzaakt door de giftige dampen en zware rook van de burnpits.

Veel informatie

De Beilense jurist kreeg daarnaast ook bijna veertig meldingen van mensen die nu geen gezondheidsklachten hebben, maar zich wel zorgen maken. Verder meldden zich zo’n 250 militairen en veteranen met veel informatie en foto’s over de vuilverbranding in de tijd van hun missie.

Van de Nadort begon zijn inventarisatie eind vorig jaar, omdat zich bij hem steeds vaker militairen en oud-militairen meldden die denken ziek te zijn geworden door burnpits. Hij juicht het meldpunt van Defensie toe. “Wij adviseren iedereen die zich bij ons meldt, dat ook bij Defensie te doen. Anders tel je niet mee”, zegt de jurist.

Van de Nadort deed ook uitgebreid onderzoek in onder meer Amerikaanse, Britse en Australische bronnen. Ook deze landen gebruikten burnpits op hun buitenlandse bases, zoals in Irak en Afghanistan. Gisteren presenteerde hij zijn cijfers en bevindingen in een brief aan de Tweede Kamer.

Van de ruim 200 mensen met gezondheidsklachten die zich bij hem meldden, hebben meer dan 80 mensen longklachten zoals zware astma. Omdat Amerikaans onderzoek volgens de jurist bewijst dat er een verband bestaat tussen gevaarlijke stoffen en burnpits en longproblemen, eist hij dat Defensie deze mensen direct gaat helpen.

‘Smoking gun’

“Onderzoek uit 2016 laat een significant verband zien tussen de duur van uitzendingen en de toename van longklachten en is gecorrigeerd voor tabaksgebruik”, zegt Van de Nadort. “Dit is gewoon een smoking gun.”

Nieuw onderzoek voor veteranen met longziekten is volgens de jurist niet wezenlijk nodig. “Er is veel onderzoek beschikbaar. De minister kan wel allerlei nieuwe onderzoeken willen, maar dit ligt er al. Op grond hiervan had Defensie de arbeidsomstandigheden al lang op orde kunnen hebben. Maar hoe kun je je mensen beschermen als je de laatste stand van onderzoek niet kent?”

In zijn brief aan de Kamer veegt Van de Nadort ook de vloer aan met de onderzoeken naar de luchtkwaliteit die Defensie destijds heeft laten uitvoeren in Afghanistan. ‘Broddelwerk’, noemt hij het. Volgens hem klopte er niets van de metingen door kapotte of niet goed werkende apparatuur, door verkeerde meetposities of meten bij verkeerde windrichtingen. “Maar hier zijn desondanks wel rapporten van opgesteld, die dus niet representatief zijn. Er wordt een onjuist en te gunstig beeld mee gecreëerd over de luchtkwaliteit. Ik vind dat ongekend, echt droevig.”

Garant

In een reactie stelt het ministerie van defensie dat het achter de luchtkwaliteitmetingen blijft staan die het tussen 2008 en 2010 in vier periodes heeft laten uitvoeren in Afghanistan: ‘Het Coördinatiecentrum Expertise Arbeidsomstandigheden en Gezondheid (CEAG) van het ministerie van defensie staat garant voor de metingen die destijds zijn uitgevoerd door gecertificeerd personeel’.

Defensie laat verder weten dat het de coalitiepartners de Verenigde Staten, Canada, Australië en het Verenigd Koninkrijk heeft gevraagd om informatie over de manier waarop zij omgaan met mogelijke gezondheidsklachten naar aanleiding van blootstelling aan de rook van burnpits. Het ministerie probeert de Kamer hierover voor de zomer te informeren.

Lees ook: 

Ruim honderd militairen melden zich bij Defensie met gezondheidsklachten, opgelopen bij burnpits

Bij het Defensiemeldpunt Burnpits hebben zich de afgelopen weken 110 mensen gemeld die denken dat zij ziek zijn geworden door afvalverbranding tijdens missies in het buitenland.

‘Van topfit naar gebroken door burnpits van Defensie’

Het ministerie van defensie opende begin februari 2019 een eigen meldpunt voor (oud-)militairen die zeggen ziek te zijn geworden door rook van verbrandingskuilen voor afval tijdens buitenlandse missies. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden