Rudy Giuliani hoopt op ’9/11’

Rudy Giuliani mengt zich vandaag in de Republikeinse strijd om het Witte Huis. Hij rekent op ’11 september’ en zijn succesvolle burgemeesterschap van New York. Maar de New Yorkers twijfelen.

Rudy Giuliani zou het moeten hebben van mensen als Tony Cush. Het hoofd beveiliging van een gebouw in Zuid-Manhattan op loopafstand van Ground Zero is overtuigd Republikein. Hij herinnert zich de ravage van 11 september 2001 heel goed. „Giuliani stond er toen het nodig was. Hij zei de juiste dingen en bracht ons samen.” Maar in de Republikeinse voorverkiezingen stemt Cush niet op zijn stadgenoot.

11 september is nog steeds relevant, vertelt hij. „Maar leidinggeven aan een stad na een terreuraanslag betekent niet dat je ook weet wat het is om oorlog op meerdere fronten tegelijk te voeren. Ik wil, met het oog op Irak en Afghanistan, iemand met militaire ervaring.” Cush stemt daarom op senator John McCain, een Vietnam-veteraan en militair expert.

„Giuliani zou als president met internationale en nationale zaken te maken krijgen, die compleet nieuw voor hem zijn”, oordeelt Cush. „Hij had na New York ervaring in de politiek in Washington op moeten doen”, meent Cush. In plaats daarvan begon hij een eigen adviesbureau.

Als Giuliani het Witte Huis mocht halen, dan schrijft hij geschiedenis. Hij wordt dan pas de tweede man die een stadhuis als springplank voor het hoogste ambt gebruikte. Grover Cleveland, die in 1885 en 1893 president werd, was voordien eerste burger van Buffalo.

Giuliani zelf zegt als ex-burgemeester van een miljoenenstad en het financiële centrum van de wereld over genoeg internationale ervaring te beschikken. Hij denkt vooral op basis van 9/11 president te worden. Zijn leiderschap na de aanslagen leverde hem roem en een ijzersterk imago op. Hij denkt te kunnen winnen als ’burgemeester van Amerika’, de eretitel die 9/11 hem opleverde.

Florida moet vandaag het eerste succes voor Giuliani worden. Hij liet de eerste zes races schieten omdat die in conservatievere staten werden gehouden. Daar dacht Giuliani, als kandidaat die voor abortus en homorechten is, weinig kans te maken. Het zuidelijke Florida moet hem beter gezind zijn, ook omdat vele tienduizenden New Yorkers na hun pensionering naar de subtropische staat verhuisd zijn.

Een overwinning in Florida moet Giuliani een sterke uitgangspositie opleveren voor 5 februari. Op die dag stemmen liefst 21 staten. De adviseurs rekenen erop dat Giuliani moeiteloos de staat New York en alle omringende staten wint. Daarbuiten moest hij vanwege 9/11 ook scoren in gematigde en grote staten als Californië en Massachusetts. Dat zou Giuliani in één klap op ruime voorsprong zetten.

Lang leek Giuliani’s riskante strategie kans van slagen te hebben. Hij lag vorig jaar maanden achtereen ruim voor in Florida, Californië en New York. Maar rond december begon hij weg te zakken. Hij is niet langer een favoriet voor de zege vandaag in Florida. Hij wordt bovendien in New York en de buurstaten New Jersey en Connecticut ernstig bedreigd door McCain.

In Zuid-Manhattan blijft 9/11 een thema voor ambtenaar Andrew McCullen. „De islamitische terroristen hebben de tijd. Ze hebben ruim acht jaar na de eerste aanslag op het World Trade Center gewacht voor ze opnieuw toesloegen. Ik denk dat ze ook nu afwachten tot wij nonchalant worden.” Maar ook hij neigt naar McCain. „Je hebt iemand met militaire expertise nodig. McCain heeft in het Irak-debat bewezen de goede inzichten te hebben.”

McCullen verwijst naar McCains jarenlange pleidooi om meer troepen naar Irak te sturen. Sinds president Bush begin vorig jaar inderdaad 25.000 extra manschappen naar Irak stuurde, is het geweld er afgenomen. McCain claimt dat succes op campagne en geeft Republikeinen het gevoel dat die oorlog alsnog te winnen is. Hij, niet Giuliani, lijkt de man van de veiligheid en de strijd tegen het terrorisme.

Ook breekt het Giuliani op dat hij de eerste voorverkiezingen heeft laten lopen. De race heeft een eigen dynamiek gekregen. Nedim Buruh, die buiten een kantoor op Wall Street staat te roken, houdt van de ex-burgemeester. Deze onafhankelijke kiezer stemt bij de Democraten mee. „Ik ben voor Obama. Het is tijd voor een nieuwe wind. Ook lijkt het me geweldig een zwarte president te krijgen.”

Verder is de afgelopen tijd driftig geknaagd aan het imago van Giuliani. Zijn oud-politiecommissaris en vertrouweling Bernard Kerik werd aangeklaagd voor corruptie. De verkiezingsstrijd bracht herinneringen boven aan de schaduwzijden van Giuliani. „Hij was als burgemeester gemeen en wraakzuchtig. Wie het waagde kritiek te geven, pakte hij terug”, weet McCullen. „Niemand op het stadhuis vond het leuk om voor hem te werken.”

„Giuliani bestreed de misdaad met succes”, erkent David Torby. „Maar hij ging zo tekeer dat New York ernstige raciale spanningen kreeg. De huidige burgemeester Bloomberg pakt de misdaad ook hard aan, maar zonder blank en zwart tegen elkaar op te zetten. Giuliani is een gevaarlijke man”, oordeelt deze medewerker van het openbaarvervoerbedrijf.

Voor anderen zijn 9/11 en terrorisme niet meer belangrijk verkiezingsthema’s. Judy Horne, die in de makelaardij werkt, is beslist: „Ik wil gewoon iemand die de economie vlot trekt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden