Rubio geeft Trump ervan langs in laatste debat voor Super Tuesday

Marco Rubio en Donald Trump donderdagavond tijdens het Republikeinse debat in Houston.Beeld epa

Marco Rubio heeft Donald Trump flink onder druk gezet in het laatste Rebpulikeinse debat voor dinsdag, de dag waarop twaalf staten in Amerika voorverkiezingen houden. Ook Cruz deed mee met de poging de koploper af te houden van zege op 'Super Tuesday'.

Ze hebben nog maar weinig tijd, en het was te merken: Marco Rubio en Ted Cruz gingen vol in de aanval tegen Donald Trump in het Republikeinse debat donderdagavond op CNN. Dat verzonk daardoor zo nu en dan in chaos, maar door het geschreeuw heen was te zien en te horen dat vooral Marco Rubio de miljardair uit New York zo nu en dan flink in het nauw wist te brengen.

Aan het laatste debat voor Super Tuesday, komende dinsdag, wanneer in twaalf staten voorverkiezingen zijn, deden nog maar vijf kandidaten mee. Jeb Bush stapte afgelopen zaterdag uit de race en daarmee verdween ook de enige politicus van het toneel die de afgelopen maanden Trump consequent had aangevallen op zijn ideeën of het gebrek daaraan. Maar senatoren Rubio en Cruz namen die rol donderdag met graagte over. Beide hopen ze alle stromingen in de partij achter zich te krijgen die gruwen van het idee dat Trump de genomineerde zal zijn. Bovendien hopen ze dinsdag op zo'n goede uitslag, dat de ander het zal moeten opgeven.

Weten bij welke kandidaat u het dichtst staat? Doe het kieskompas van Trouw. Klik hier.

De vijf Republikeinse kandidaten. Van links naar rechts: Carson, Rubio, Trump, Cruz en Kasich.Beeld EPA

Vuurwerk rond immigrantenthema
Het vuurwerk begon al meteen bij het eerste onderwerp, de toekomst van de elf miljoen immigranten zonder papieren in de VS. Op Kasich na willen alle kandidaten die het land uitzetten, het debat ging vooral over hoe streng je daarin moet zijn. Cruz vond Trump slap omdat hij 'de besten' van die immigranten de kans wil geven terug naar de VS te komen.

Rubio beschuldigde Trump van hypocrisie, omdat hij voor zijn bedrijven flink gebruikt maakt van goedkope buitenlandse arbeid. En hij maakte het persoonlijk: "Mijn moeder was een kamermeisje in een hotel. In plaats van een Amerikaanse zoals haar aan te nemen, bracht je meer dan duizend mensen van overal ter wereld naar hier om die banen te vervullen."

Trump was gedwongen om uit te leggen waarom dat was, maar dat is in debatten niet zijn sterkste kant, hij is beter op dreef als hij algemene principes kan debiteren of persoonlijke aanvallen plegen. Hij probeerde het met: "Ik heb tienduizenden mensen aangenomen in mijn werk. Jij hebt nog nooit iemand aangenomen."

Rubio: "Ja, duizend mensen uit een ander land."

Trump: "Jij hebt nog nooit één werknemer aangenomen, jij leugenaar."

Rubio, nu sprekend tot het publiek, met een triomfantelijke grijns op zijn gezicht: "Hij huurde mensen aan uit Polen. En hij heeft een miljoen of wat aan boete moeten betalen."

Trump: "Dat klopt niet. Dat klopt totaal niet."

Factcheckers van de New York Times zochten snel uit dat het gedeeltelijk klopte: er was - 36 jaar geleden - iets mis met het personeelsbeleid van Trump en hij moest een schikking treffen, voor hoeveel is niet bekend. Maar tijdens het debat was voor zulke nuances natuurlijk geen plaats. Toen het even later ging over het hek dat Trump langs de grens met Mexico wil bouwen, grapte Rubio: "Als hij het net zo doet als met Trump Towers, dan zal hij er illegale werknemers voor inzetten!"

En daarna bleef Rubio komen met vervelende feiten over Trumps zakelijke verleden, die hij de zaal inslingerde dwars door de protesten van Trump heen. Het was een groot verschil met het vorige debat, waarin hij door inmiddels ex-kandidaat Chris Christie werd afgedroogd. Die wees er toen op dat Rubio wel erg vaak dezelfde observatie over Obama herhaalde, en daar raakte Rubio toen zo door van stuk dat hij hem nog eens herhaalde.

Trump deed tijdens een discussie over zijn plan voor de gezondheidszorg een poging Rubio uit zijn evenwicht te brengen door daarover te beginnen. "Ik zag hem ineenstorten twee weken geleden met Chris Christie." Maar Rubio bleef hem onverstoorbaar en indringend vragen naar details over zijn zorgplan, en zei spits, toen Trump opnieuw begon over het opheffen van de grenzen tussen de staten voor zorgverzekeringen: "Nou herhaalt hij zichzelf!"

Om dat even later nog eens in te wrijven, alsof niet elke kandidaat een vaste speech heeft: "Elke avond zegt hij vijf dingen: iedereen is dom; hij gaat Amerika weer groots maken, we gaan winnen, winnen winnen, hij wint in de peilingen, en dan nog die grenzen tussen de staten."

Donald Trump werd zowel door Rubio als Cruz aangevallen.Beeld photo_news

Cruz sluit geen compromissen
Ted Cruz kwam wat later op gang, maar deed vervolgens flink zijn best om evenveel punten tegen Trump te scoren als Rubio. Als een aanklager nam hij op een gegeven moment Trump een kruisverhoor af: had die niet gezegd dat de overheid alle ziektekosten moest gaan betalen? Had hij niet in een debat gezegd dat dat goed werkte in Schotland, en Canada? Cruz presenteerde zich vooral als de politicus die geen compromissen zal sluiten als het gaat om het afschaffen van Obamacare, het verdedigen van het traditionele huwelijk en het wegsturen van illegalen.

Op een schimpscheut van Trump over het feit dat geen van zijn collega's in de Senaat hem steunt, zei hij: "Donald belooft dat als hij verkozen wordt, hij handeltjes gaat doen in Washington. En dat klopt, hij heeft honderdduizenden dollars gegeven aan Democraten. [...]. Als je je rug recht houdt in Washington, als je je houdt aan de belofte die je hebt gedaan aan de mannen en vrouwen die je hebben verkozen, en die zeggen: het moet uit zijn met de corruptie en de vriendjespolitiek, laten we de kant kiezen van de werkende mannen en vrouwen van dit land, dan vindt Washington dat niet leuk. En Donald, aardig gevonden willen worden in Washington, dat is geen goede eigenschap voor een president."

Rubio als winnaar
Al deelde Cruz op die manier een paar rake klappen uit, in de reacties na afloop op de nieuwszenders en in andere media werd vooral de wederopstanding van Marco Rubio geroemd. Maar in een focusgroep van Republikeinen uit Texas op tv-zender Fox News maakten de meesten een verschil tussen Rubio winnaar van het debat verklaren en ook op hem stemmen. "Hij is een goede spreker", zei een van de aanwezigen daar. Maar, doelend op Barack Obama: "Daar hebben we er acht jaar geleden ook al eens een van binnengehaald." Wat hij wilde, was een sterke persoonlijkheid, en die zag hij nog steeds in Donald Trump.

Carson en Kasich
Twee andere kandidaten, Ben Carson en John Kasich, hielden zich buiten het gekrakeel en trokken hun eigen plan. Beiden kwamen ze beter uit de verf dan in eerdere debatten. Ex-neurochirurg Carson kreeg ruim de gelegenheid om zijn alternatief voor Obamacare uit te leggen.

Kasich, gouverneur van Ohio, benadrukte het contrast tussen zijn ruziënde concurrenten en zijn eigen meer verzoenende aanpak als ervaren bestuurder. Als enige van de vijf presenteerde hij zich ook zonder schroom als gematigde conservatief, die bijvoorbeeld wel tegen het homohuwelijk is, maar er niet veel woorden meer aan vuil wil maken nu het Hooggerechtshof daarover het laatste woord heeft gesproken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden