Roze ambassadeurs verdienen navolging

Onderzoek: Landelijk netwerk werkt met succes aan acceptatie van homoseksualiteit in verzorgingshuizen

De acceptatie van lesbiennes, homo's, biseksuelen en transgenders is gebaat bij samenwerking tussen belangengroepen en algemene bonden of koepels. Het werkt het beste om daarbij concrete afspraken te maken over hoe dat moet worden bereikt, zo adviseren onderzoekers van het Verwey-Jonker Instituut en de Universiteit van Amsterdam vandaag aan minister Bussemaker van onderwijs, cultuur en wetenschappen.

De onderzoekers keken naar het effect van vier zogeheten Gay-Straight Allianties (zie kader), die zeven jaar geleden op initiatief van het ministerie zijn ingesteld, en een vijfde alliantie die sinds twee jaar bestaat. Daarin trekken organisaties op het terrein van ouderen, onderwijs, sport, werk en woonomgeving samen op met belangengroepen als het COC om te bevorderen dat niet-hetero's zich op hun gemak voelen en worden geaccepteerd.

Het best lukt dat in de ouderenzorg, waar een landelijk netwerk van roze ambassadeurs actief is in verzorgingshuizen. De onderzoekers adviseren zo'n netwerk ook op te zetten in de thuiszorg. De sportalliantie heeft bijgedragen aan het actieplan 'Voetbal voor iedereen' van voetbalbond KNVB. Maar op het gebied van sport mag meer worden verwacht, stellen de onderzoekers. Ook in het onderwijs valt meer te bereiken, als het ministerie en de alliantie samen prioriteiten stellen. Met name op het vmbo, waar niet-heteroseksuele leerlingen zich vaak niet veilig voelen, zou de alliantie meer voor elkaar kunnen krijgen dan het COC alleen.

Hoewel de resultaten in de praktijk soms wat tegenvallen, hebben de allianties een meerwaarde, concluderen de onderzoekers. "Om de sociale veiligheid van niet-hetero's te verbeteren moet je hetero's meekrijgen", zegt Marian van der Klein van het Verwey-Jonker Instituut. "En dat gaat nu eenmaal makkelijker als je bij elkaar gaat zitten."

Wel zijn het vaak homo's die de kar trekken, ook in de algemene organisaties. "Wij schrijven niet voor hoe het moet", zegt Van der Klein. "Maar het ligt voor de hand dat zo'n voortrekkersrol voor homo's makkelijker is in de zorg dan bij de sport. In een homovijandige omgeving als het voetbal, met homospreekkoren en een machocultuur, moet je hetero's er wel bij betrekken, anders is het weer die roze afwijking die makkelijk wordt weggezet."

Vijf Gay-Straight Allianties

Na de kabinetsnota 'Gewoon homo zijn' uit 2007 zijn landelijk vijf Gay-Straight Allianties samengesteld. Zij zijn in het leven geroepen om - naast ander overheidsbeleid - de sociale veiligheid van lesbiennes, homo's, biseksuelen en transgenders te bevorderen.

1. Ouderenzorg

Ouderenbond Anbo en homo-organisatie COC werken hierin samen met kennisinstituut Movisie en de voormalige stichting Schorer (zorg voor homo's). Dankzij concrete doelen, de brede kennis van de Anbo en haar open opstelling is deze alliantie het meest geslaagd, vinden de onderzoekers.

2. Onderwijs

De Algemene Onderwijsbond, het Contactcentrum Bevordering Openbaar Onderwijs, CNV Onderwijs en kenniscentrum EduDivers boekten het meeste resultaat toen zij de VO-raad meekregen in een campagne voor homo-acceptatie op middelbare scholen.

3. Sport

Dat de Alliantie Gelijkspelen de KNVB mee heeft gekregen is een succes, maar het duurde lang, zeggen de onderzoekers. De alliantie krijgt subsidie van twee ministeries, maar bereikt nog weinig op sportclubs. Met de homo-acceptatie gaat het in de vrouwensporten trouwens veel beter dan bij de mannen.

4. Woonomgeving

De alliantie die gaat over wijkveiligheid bestaat pas twee jaar en heeft nog wat tijd nodig, zeggen de onderzoekers. Maar ze vinden het een gemiste kans dat de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), de ministeries van binnenlandse zaken en justitie en veiligheid en woningkoepel Aedes niet meepraten. "Wanneer homostellen worden weggepest moet je de burgemeester erbij hebben", aldus Marian van der Klein.

5. Werk

Deze alliantie kreeg veel aandacht met de campagne 'Uit de kast werkt beter', maar ze viel daarna uiteen. De alliantie bestond uit vakcentrale FNV en drie belangengroepen. Tot verbazing van de onderzoekers deden de werkgevers niet mee. Opnieuw beginnen zonder hen heeft geen zin, aldus de onderzoekers.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden