Rouwende Grieken zoeken een zondebok na het allesverzengende vuur

Rouwenden bij een herdenkingsdienst voor de slachtoffers van de bosbranden, in de Grieks orthodoxe kerk van Mati. Beeld EPA
Rouwenden bij een herdenkingsdienst voor de slachtoffers van de bosbranden, in de Grieks orthodoxe kerk van Mati.Beeld EPA

Onderzoek moet uitwijzen of de Griekse autoriteiten juist hebben ingegrepen toen het land ten prooi viel aan felle branden. De roep om het aftreden van politici klinkt luid.

Griekenland ruziet over de vraag wie verantwoordelijk moet worden gehouden voor de verwoestende bosbranden in de buurt van Athene vorige week. De oppositie in het parlement en boze bewoners willen dat er koppen rollen, maar de regering houdt vooralsnog vol dat er sprake is van overmacht.

“We hebben onmiddellijk de brandweer naar het gebied gestuurd, maar het was onmogelijk het vuur te beheersen”, zei minister Nikos Toskas van burgerbescherming zaterdag. Een dag eerder had premier Alexis Tsipras nog beweerd ‘politieke verantwoordelijkheid’ voor de branden te nemen, maar onduidelijk is wat hij daar precies mee bedoelt. “Hoe gaat hij gevolg geven aan deze politieke verantwoordelijkheid?”, vroeg een 79-jarige man zich voor zijn afgebrande huis af, voor de camera­­ van tv-zender Skai.

De twee loco-burgemeesters van de gemeente Marathon, waar het zwaarst getroffen dorp Mati onder valt, trokken hun conclusies. Zij hebben dit weekeinde hun ontslag ingediend en roepen de burgemeester op hetzelfde te doen.

Boter op het hoofd

Tsipras’ politieke tegenstanders hebben met hun eisen wel enigszins boter op hun hoofd. Het achterliggende probleem dat de bosbranden zo allesverwoestend maakte, illegale bouw, speelt immers al veel langer. Decennialang hebben opeenvolgende regeringen oogluikend toegestaan dat Grieken zonder vergunning huizen bouwden op openbare grond. Veel van die illegale huizen werden later alsnog gelegaliseerd, om stemmen te trekken en om via de belastingen financieel voordeel te innen. Ecologische en veiligheidsbezwaren dolven daarbij het onderspit.

Gevolg van een gebrek aan planning is onder meer dat evacuatieroutes en rampenplannen ontoereikend zijn, of ontbreken. In november vielen nog zestien doden bij overstromingen. Het kolkende water baande zich een weg door een oude rivierbedding, waarin illegaal fabrieken en huizen waren gebouwd.

Onderzoek moet nu uitwijzen of de autoriteiten adequaat hebben ingegrepen toen het vuur eenmaal was uitgebroken. Sommige bewoners zeggen dat de hoofdweg, de belangrijkste vluchtroute, was afgesloten waardoor zij gedwongen waren via kleine weggetjes naar de kust te rijden. Daar reden velen in de fuik van vlammen, brandende auto’s en tegemoetkomend verkeer.

Te weinig blusvliegtuigen

Experts wijzen erop dat Griekenland onvoldoende brandweerauto’s en blusvliegtuigen heeft en dat het materieel verouderd is. De zware bezuinigingen van de afgelopen jaren zouden daaraan hebben bijgedragen.

De brandweer schrijft in een rapport dat één van de vuren niet is aangestoken, maar is ontstaan door onoplettendheid van een bewoner die bij zijn huis hout aan het verbranden was. Op andere plekken zouden er wel aanwijzingen zijn voor brandstichting.

Een onafhankelijke onderzoeksraad heeft Griekenland niet, dus het valt te verwachten dat de uitkomst van het onderzoek ontaardt in een politiek steekspel. Het dodental van de branden liep dit weekend op tot 91. Er zijn nog 25 vermisten.

Lees ook:

In Mati staan alleen de gevels nog overeind. 'Ik weet niet of ik herbouw kan betalen'

Twee nachten en een dag na de allesvernietigende bosbrand probeert het Griekse dorp Mati de draad op te pakken. 'Wat kan ik anders doen?'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden