Column

Rouw bewijst: individualisering schaadt collectief niet

Deelnemers aan de stille tocht in Amsterdam voor de slachtoffers van de vliegramp in Oekraïne. Beeld anp
Deelnemers aan de stille tocht in Amsterdam voor de slachtoffers van de vliegramp in Oekraïne.Beeld anp

Ik las hier en daar dat het verdriet dat de ramp van de neergehaalde vlucht MH17 in Nederland veroorzaakte, niet zo intens zou zijn als de media ons willen doen geloven. Zo zou je er niets van merken als je niet de virtuele arena zou instappen. Wie geen facebook- of twitteraccount bezit, merkt niets van het gedeelde leed, is de gedachte.

Met andere woorden alles is virtueel, misschien gespeeld, kunstmatig als de elektronische snelweg en mensen leggen misschien een bloemetje op Schiphol maar denken allereerst aan hun volgende vakantie. Cynisch is die visie. En bezijden de waarheid.

Misschien moeten sommigen zich vaker naar de 'oude media' spoeden, dat wil zeggen de bakker, de slager, het treinperron, de brievenrubriek of de supermarkt. Of toch wel die talloze berichten lezen bij de door hen zo in waarde gerelativeerde 'sociale media'. Dan zouden ze zich realiseren hoeveel echte tranen zijn gaan vloeien sinds vorige week donderdag. Die tranen heb ik ook om me heen zien vloeien en ik zit momenteel in Italië. Het immense medeleven ben ik ook tegengekomen bij mensen die geen Nederlands paspoort bezitten.

Hartverwarmend
Dat er gisteren een dag van nationale rouw werd ingesteld, moet allen die dit onbeschrijfelijke verdriet hebben beleefd, goed hebben gedaan. Hiermee werd de verbondenheid van een heel volk, van de gehele natie op een indrukwekkende manier weergegeven. Deze onderlinge verbondenheid, deze daad van geafficheerde solidariteit met slachtoffers en nabestaanden, is hartverwarmend en geeft aan dat individualisering het collectief niet per se hoeft te schaden.

Mensen zijn zich heel goed bewust van hun identiteit die ze voor een groot deel aan hun gemeenschap ontlenen. Een dag van nationale rouw is niet alleen essentieel voor de verbondenheid, maar biedt ook troost en steun, denk ik, voor de nabestaanden. Ook de toespraak van een duidelijk geëmotioneerde koning en de zichtbare verslagenheid van de koningin na de ontmoeting met de families van de getroffenen, hebben indruk gemaakt.

Ik heb daarom op afstand met trots en medeleven naar Nederland en de Nederlanders gekeken. In periodes van voorspoed kun je ook deze verbondenheid voelen. Dus ook als het Nederlandse elftal de derde plek van een WK bereikt en wanneer bijna een heel land oranje kleurt. Maar pas als onheil dreigt of heeft toegeslagen kun je zien of het begrip natie meer is dan een vaag concept.

Dringend nodig
Zoals zoveel Nederlanders zag ik met een brok in de keel die twee vliegtuigen op Eindhoven Airport landen. Ik dacht ook aan de toespraak van minister Timmermans bij de VN: 'Hoe vreselijk moeten de laatste momenten van hun leven zijn geweest...'

Maar ik besef ook, met het militaire eerbetoon, toen na de klaroen en de stilte de kisten uit de vliegtuigen werden gedragen, hoe noodzakelijk deze dag van rouw werkelijk was. Hoe dringend nodig het was dat, na de schending van hun integriteit, na de respectloze behandeling in Oekraïne, al die levenloze lichamen eindelijk op eerbiedige wijze werden begroet. In eigen huis, eindelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden