Roussillon, land van contrasten

Toen we vorig jaar op bezoek waren bij vrienden in het oosten van de Pyreneeën, waren we diep onder de indruk van het bijna desolate karakter van deze streek. De mensen wonen er in kleine dorpjes, die als adelaarsnesten in de bergen liggen. Het kost heel wat tijd om zo'n dorpje te bereiken. De wegen kronkelen zich met talloze bochten door de vaak smalle dalen. Aan tafel gezeten krijg je de smaakvolle producten van de streek voorgezet: heerlijke tomaten, aubergines, olijven en andere lekkernijen.

Het klimaat heeft hier een heel eigen karakter. De zon kan overvloedig schijnen, meer dan bijna overal elders in Frankrijk. Maar regenen en onweren kan het ook behoorlijk - we zijn tenslotte in de bergen. Bovendien waait het altijd. Mensen die hier komen wonen moeten erg wennen aan die winderigheid, maar na een paar maanden weten ze niet beter.

Deze wind heeft een fraaie Catalaanse naam, Tramontana, omdat hij bijna altijd vanuit de bergen komt. Voor de wijnbouw heeft de wind een gunstig effect. Hij zorgt voor droogte als de regen ongewenste hoeveelheden water over de druiven heeft heengestort.

Onze vrienden waren jarenlang niet bijster enthousiast over de wijnen uit de streek, die de appellations Cotes du Roussillon en Cotes du Roussillon-Villages dragen. Op een paar bekende domeinen na werd hier eigenlijk niet veel bijzonders gepresteerd. Zelfs de renaissance van de Languedoc, de streek ten noorden van de Roussillon, vermocht nog niet direct een prikkel tot verbetering te geven. Maar de laatste jaren begint er toch wat te veranderen. De paar goede producenten hebben gezelschap gekregen van een hele horde nieuwe en interessante collega's, die hebben gezorgd voor een ware golf van goede nieuwe wijnen. Dat wil helaas niet zeggen dat het alles rozengeur en maneschijn is. Zeker bij de Roussillonwijnen die in Nederland worden verkocht zit nog veel kaf tussen het koren. Maar de tendens is in de goede richting.

Domaine Gauby, Muscat sec 1997 Cohen, 14,95

Een van de eerste wijnmakers van de Roussillon die in positieve zin van zich liet horen was Gérard Gauby, met de wijnen van zijn gelijknamige domein. Gauby is een gepassioneerd wijnmaker, die steeds betere wijnen is gaan maken - en ook steeds meer verschillende. Toen hij begon had hij de neiging wijnen te maken met heel veel kracht en rijkdom, maar hij heeft ingezien dat ze hierdoor ook gemakkelijk wat te droog en moeilijk te begrijpen werden. Met de jaren is de stijl van de wijnen dan ook zachter en toegankelijker geworden, zonder dat er concessies aan de kwaliteit werden gedaan. Verschillende van zijn wijnen zijn gemaakt van druiven die niet zijn toegestaan voor de appellation Cotes de Roussillon. In dat geval maakt hij er een landwijn van, een Vin de Pays des Cotes Catalanes. Een van die landwijnen is een uitstekende droge muscaatwijn, eigenlijk opmerkelijk fris voor deze warme streek. Het is een extreem krachtige muscat, heel typisch, met veel geur, honingdrop, druivigheid, bij een geconcentreerde en volle smaak, droog, door zijn uitgesproken karakter ongetwijfeld bij het eten te combineren.

Domaine Gardiès 1996, Cuvée des Millères, Roussillon-Villages Châteaux et Domaines Dumont, 12,95

De aanduiding Villages achter de appellation Cotes de Roussillon betekent dat een wijn afkomstig is uit een van de gemeenten met iets betere gronden van de streek. Enkele van deze villages mogen ook nog de eigen dorpsnaam op het etiket zetten. Dat geldt sinds jaren voor Caramany en Latour-de-France, en sinds kort ook voor Tautavel. Tautavel ligt wat hoger in de bergen, zodat de druiven bij hun ontwikkeling profiteren van wat koelte, vooral in de nachten. Bovendien leveren de iets later geoogste druiven wijnen op die niet zwaar zijn, maar juist fris en levendig. De Cuvée les Millères van wijnmaker Jean Gardiès is een karaktervolle wijn, heel fris, omdat hij barst van het fruit. De Tautavel van Gardiès is gemaakt op basis van de populaire syrahdruif. Deze wijn is rijk en krachtig, met wat chocola, kruiden en warmte; een wijn die staat als een huis (15,95).

Château Les Pins 1995 La Gironde, 18,95

In de Cotes de Roussillon is de kwaliteit van de wijnen van enkele coöperaties opvallend goed. Ze stellen de talloze kleine boertjes in staat een klein perceel druiven te verbouwen naast hun andere activiteiten, bijvoorbeeld een gewone baan. De coöperaties zijn goed voor maar liefst tweederde van de totale productie van de streek. In alle eerlijkheid moet gezegd worden dat een deel van deze productie kwalitatief niet is om over naar huis te schrijven. Helaas heeft men daar in Nederland niet altijd bezwaar tegen. Als het maar goedkoop is, zo lijkt het motto. Het maakt Nederland tot het belangrijkste exportland voor wijnen uit de Roussillon.

We zien deze wijnen terug in goedkope literflessen met simpele, lichte wijn, zoals het huismerk van Albert Heijn. De coöperatie van Baixas, een dorp onder de rook van Perpignan, maakt juist heel fraaie en stevige wijnen. De coöperatie is eigenaar van de wijngaarden van het château Les Pins, en maakt daarvan een uitnemende Cotes de Roussillon. De '95-er is rijk van smaak, nog vrij stevig, met mooi hout, nog wat tannines voor de houdbaarheid, veel kruiden, sap, een indrukwekkend glas wijn, verleidelijk en rijp.

Arnaud Fils/Vignerons de Maury 1996, Roussillon Villages Gastrovino, 8,95

Binnen de appellation Cotes de Roussillon worden niet alleen droge wijnen gemaakt, maar ook interessante zoete. Rond het dorp Maury wordt een versterkte wijn gemaakt met dezelfde naam, Maury. Na het maken van de wijnen volgt meestal een rijping van enkele jaren buiten in de zon, waarna een soort portachtige wijn ontstaat. De coöperatie van Maury maakt daarnaast ook een heel smakelijke Roussillon-Villages, die sap en goede tannines heeft, elegantie en room, iets licht, met fruit en lekker sap, en zeker goed voor zijn prijs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden