Rotterdamwet laat Tarwewijk ademen

Het Mijnsherenplein in de Tarwewijk. De omstreden Rotterdamwet lijkt na vijf jaar voorzichtig vruchten af te werpen. ( FOTO JOÿL VAN HOUDT)Beeld Joel van Houdt

rotterdam – - Nee, de problemen zijn er niet opgelost. Nog lang niet zelfs. Maar Hamit Karakus bestrijdt dat de Tarwewijk in Rotterdam de afgelopen jaren is verslechterd. „We hebben juist vooruitgang geboekt.”

De verslaggever had de PvdA-wethouder van wonen en ruimtelijke ordening zojuist enkele cijfers voorgehouden: in 2006 scoorde de Tarwewijk een 5,3 op de Veiligheidsindex, en kreeg daarmee het stempel ’bedreigd’. Drie jaar later zakte dat cijfer naar 4,6 en was er sprake van een ’probleemwijk’. De overbewoning, waarbij meerdere huurders een woning huren, is er licht toegenomen. Op de ’sociale index’ blijft de Tarwewijk hangen op een 4,8.

„Wat je hier ziet”, zegt Karakus, „is een concentratie van problemen.” De Tarwewijk is een typische achterstandsbuurt, waar verloedering en criminaliteit nooit ver weg zijn. Een flink aantal woningen is in particulier bezit. Veel eigenaren maken zich schuldig aan illegale onderverhuur aan nieuwkomers. Met alle gevolgen van dien. „Dit los je niet zo maar op”, weet de wethouder. „Ook niet met een paardenmiddel.”

Karakus doelt op de Rotterdamwet. Die maakt het mogelijk om kansarme nieuwkomers uit de wijk te weren. Wie een woning wil, moet inkomen uit werk hebben. Een uitkering is reden om aspirant-bewoner af te wijzen. De wet geldt in vijf achterstandsbuurten in Rotterdam-Zuid: behalve Tarwewijk, gaat het om Hillesluis, Carnisse, Oud-Charlois en Bloemhof. Rotterdam is de enige gemeente in Nederland die de verloedering op deze manier te lijf gaat. Demissionair minister Van Middelkoop (wonen en wijken) gaf de gemeente vorige maand toestemming om de wet vier jaar langer te mogen hanteren.

De Rotterdamwet lijkt effect te sorteren. Het aantal bijstandsontvangers in het bewuste gebied is tussen 2005 en 2009 afgenomen, in de Tarwewijk zelfs met eenderde. Van de 6469 aanvragen voor een particuliere huurwoning zijn er 342 afgewezen. Uit een evaluatieonderzoek bleek dat de wet gestopt kon worden in Carnisse, Hillesluis en Oud-Charlois. Toch adviseerde wethouder Karakus de raad om er mee door te gaan. „De situatie is in de wijken broos”, zegt hij. „En als je stopt met de maatregel, kun je deze later niet meer invoeren. Zo zit de wet in elkaar.”

Over de Tarwewijk bestond geen twijfel. De Rotterdamwet moet de buurt meer lucht geven. Karakus: „Wij komen op voor de bewoners in dat gebied. Zij zitten echt niet te wachten op nog meer nieuwkomers die alle aandacht en geld opeisen. Vroeger hielpen we honderd kansarmen, en als we achterom keken, stonden er honderd nieuwe klaar. Dat werkt niet.”

Rotterdam wil eerst de problemen oplossen van de mensen die er al wonen. In september vorig jaar was de Driehoek (burgemeester, korpschef, hoofdofficier van justitie) op bezoek in de Tarwewijk om de onvrede van bewoners persoonlijk aan te horen. Zij vertelden over drugsoverlast en burengerucht. Vooral de aanwezigheid van de vele Midden- en Oost-Europeanen, ook wel ’MOE-landers’ genoemd, is een bron van ergernis. En deze mensen kunnen dankzij hun baan niet worden geweerd met de Rotterdamwet.

In het wijkgebouw aan de Zwartewaalstraat vertelt Gerdien Wessels, projectleider MOE-landers, dat overbewoning een groot probleem is. De gemeente heeft afspraken gemaakt met woningcorporaties en uitzendbureaus om voor betere huisvesting te zorgen. Maar uitbuiting ligt altijd op de loer. „40 procent van de Oost-Europeanen krijgt nog altijd onder het minimumloon betaald”, zegt Wessels. Twee jaar geleden werd vooral de alcoholoverlast die zij veroorzaakten als probleem gezien. Nu is dat vervuiling en geluidsoverlast als gevolg van overbewoning.

„Onze grootste opgave is”, zegt Wessels, „om de MOE-landers op weg te helpen. We zien dat de meesten van hen hier willen blijven, dus stimuleren we ze om een inburgeringscursus te volgen. De klassen zitten goed vol.”

Ook een kleine vooruitgang is belangrijk, zegt Karakus. „Als de vaart er eenmaal inzit, kan het snel gaan. Kijk naar Spangen of Katendrecht, waar drie jaar geleden niemand wilde wonen. Dat is nu wel anders.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden