Rotterdamse PvdA moet het lesje nog leren

De PvdA is de voeling verloren met de probleemwijken, stelt minister Plasterk. De PvdA in Rotterdam mag het zich aantrekken.

Voor de bühne maakte de Rotterdamse PvdA zich geen zorgen over de electorale oorvijg die het vorige week heeft gekregen. De verkiezingen gingen over Europa, niet over Rotterdam, betoogde PvdA-fractievoorzitter Peter van Heemst in deze krant.

Daarentegen koppelen prominente PvdA’ers als de bewindslieden Plasterk en Van der Laan en oud-minister Pronk het succes van Geert Wilders in Rotterdam en daarbuiten wel aan het binnenlands beleid van de sociaal-democraten. Cultuurminister Ronald Plasterk trok gisteren in het AD van leer tegen het ’elitarisme’ binnen zijn partij die zou moeten luisteren naar bezorgde Wilders-stemmers in oude stadswijken of Volendam. Integratieminister Eberhard van der Laan beoordeelde de prestaties van de gevestigde politiek op integratieterrein als ’te laat en te weinig’. Hij trok in actualiteitenrubriek ’Nova’ een parallel tussen Rotterdam en Amsterdam, waar hijzelf in 1990 aantrad als fractievoorzitter nadat de PvdA een vergelijkbaar pak slaag had gekregen bij de raadsverkiezingen. Hij herinnerde eraan dat het de Amsterdamse sociaal-democraten acht jaar ’zwoegen’ kostte om het vertrouwen te herstellen.

In 2002 leed de PvdA in Rotterdam een vergelijkbare verkiezingsnederlaag toen Pim Fortuyn de ’Rode Burcht’ aan de Coolsingel bestormde. Gezien de Europese verkiezingsuitslag kan die geschiedenis zich bij de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar herhalen: uit het niets haalde de PVV 22,5 procent, goed voor tien raadszetels. Electoraal is er voor populistische partijen in de havenstad zelfs 17 à 18 raadszetels van de 45 te winnen, blijkt telkens weer sinds 2002. Bij een lokale peiling dit voorjaar behaalden Leefbaar Rotterdam en PVV tezamen 18 zetels.

Drie jaar geleden werd de PvdA in Rotterdam weer de grootste door een slimme verkiezingsstrategie: het mobiliseren van de allochtone stem, onder meer door alle moskees langs te gaan. Van Heemst signaleert terecht dat allochtonen minder naar de stembus komen voor Europa. Maar in 2006 won de partij de autochtone Rotterdammers niet terug. Die bleven bij Leefbaar Rotterdam, dat 14 zetels haalde.

Anders dan Peter van Heemst weigert Van der Laan zich erbij neer te leggen dat landelijk 20 à 30 procent voortaan populistisch stemt. Volgens de bewindsman zit er voor bestuurspartijen als de PvdA en CDA maar één ding op: ’De mouwen opstropen en in een hoger tempo en zichtbaarder’ de problemen oplossen waarover de Wilders-stemmers zich druk maken, zoals ’die paar duizend Marokkaanse jongens die de boel bederven voor iedereen’.

Dat gevoel voor urgentie heeft de Rotterdamse PvdA de afgelopen drie jaar niet getoond. De partij liet de integratieportefeuille graag over aan het kleine broertje GroenLinks, dat er een potje van maakte, en hield integratieadviseur Tariq Ramadan in het zadel ondanks diens conservatieve standpunten over vrouwen en homo’s. En de voortdurende instabiliteit van het college straalt af op de PvdA als grootste collegepartij. Sinds het aangekondigde vertrek van CDA-onderwijswethouder Geluk deze week is de tussenstand: vijf wethouders weg van wie vier op ’PVV-onderwerpen’: integratie en het belang van goede opvoeding. Zo krijgt Wilders een klinkende uitslag bij de Rotterdamse raadsverkiezingen in de schoot geworpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden